Thứ Tư, 27 tháng 11, 2013

Kỳ 2: Đạo Đức Kinh



                                   
                                          Đọc Lại

                                 ĐẠO ĐỨC KINH
                                  
                                    Kỳ 2: Chương 4, 5, 6
                                 ***                                  

                      
                                                       Phú lạc - Rừng Xép - Núi Bia
                                     

                           

                             CHƯƠNG 4
                                                              第 四 章
    I. Kinh Văn:
  1.道 沖 而 用 之 或 不 盈;
  淵 兮 似 萬 物 之 宗。
  2. 挫 其 銳
   解 其 紛,
   和 其 光,
   同 其 塵,
  3.湛 兮 似 或存。
  4.吾 不 知 誰之子,
   象 帝 之 先。

    1/Âm:
  1.Đạo xung nhi dụng chi hoặc bất doanh ;
    Uyên hề tự vạn vật chi tôn .
  3.Toả kì nhuệ ,
    Giải kì phân ,
    Hoà kì quang ,
    Đồng kì trần.
  4.Trạm hề tự hoặc tồn .
  5.Ngô bất tri thuỳ chi tử ,
    Tượng đế chi tiên.

    2/ Nghĩa:
1.Đạo trống mà dùng nó như không cùng,
  Nó như vực thẳm, như tổ tông của muôn vật.
2.Nó giảm sự bén nhạy,
  Giải trừ các mối tạp phân (1),
  Hòa cùng ánh sáng,
  Đồng cùng bụi bặm;
3 Nó thanh trong như còn mãi.
4.Ta không biết nó là con ai;
  Hình như nó có trước Thiên đế.


--------


(1) Đạo không thể nhận biết bằng sự phân biệt đối đãi


    II. Các Khái Niệm Liên Hệ:
  1. Thể của Đạo tánh không, dụng của Đạo vô cùng,
là căn nguyên vạn vật.
  2. Tính không phân biệt của Đạo,
  3. Đạo thanh tịnh và thường hằng,
  4. Đạo vượt quá thời gian.

III. Các Bản Dịch Khác:

1/ Waley- 4.
  1.The Way is like an empty vessel that yet may be drawn from
without ever needing to be filled.
It is bottomless; the very progenitor of all things in the world.
  2.In it all sharpness is blunted,
All tangles untied,
All glare tempered,
All dust soothed.
  3.It is like a deep pool that never dries.
  4.Was it too the child of something else? We cannot tell.
But as a substanceless image it existed before the Ancestor(1)

--------

(1) God


2/ Julien- 4.
1.Le Tao est vide ; si l'on en fait usage, il paraît inépuisable.
Ô qu'il est profond ! Il semble le patriarche de tous les êtres.
2.Il émousse sa subtilité,
il se dégage de tous liens,
il tempère sa splendeur,
il s'assimile à la poussière.
3.Ô qu'il est pur ! Il semble subsister éternellement.
4.J'ignore de qui il est fils ;
il semble avoir précédé le maître du ciel (1).

--------

(1) Dieu


3/ Wilhelm-4
1.Der SINN(1) ist immer strömend.
Aber es läuft in seinem Wirken doch nie über.
Ein Abgrund ist er, wie der Ahn aller Dinge.
2.Er mildert ihre Schärfe.
Er löst ihre Wirrsale.
Er mäßigt ihren Glanz.
Er vereinigt sich mit ihrem Staub.
3.Tief ist er und doch wie wirklich.
4.Ich weiß nicht, wessen Sohn er ist.
Er scheint früher zu sein als Gott.

--------

(1) Tao oder der Weg


                                           )()(

                                
                             CHƯƠNG 5
                       第 五 章 
    I.Kinh văn:
  
  1.天 地 不 仁,
      以 萬 物 為 芻 狗。
  2. 聖 人 不  仁,
     以 百 姓 為 芻 狗。
  3. 天 地  之 間,
     其 猶 橐  籥 乎?
      虛 而 不  屈,動 而 愈  出.
   4.多 言 數  窮,
    不如守中。

   
1/ Âm:
1. Thiên địa bất nhân, dĩ vạn vật vi sô cẩu.
2.Thánh nhân bất nhân,
   dĩ bách tính vi sô cẩu.
3. Thiên địa chi gian,
   kỳ do thác thược hồ?
   Hư nhi bất khuất,động chi dũ xuất.
4. Đa ngôn số cùng,
   bất như thủ trung.

    2/ Nghĩa:
  1. Trời đất bất nhân,
coi vạn vật như chó rơm (1);
  2. Thánh nhân bất nhân,
coi trăm họ như chó rơm.
  3. Khoảng giữa trời đất giống như ống bễ hay sao ?
Trống không mà không hết, càng động hơi càng ra.
  4. Nói nhiều càng không cùng,
Chẳng bằng giữ lấy tâm trung.


----------

(1) Ngày xưa, khi cúng tế  người Tàu dùng rơm đan hình con chó. Chưa tế lễ thì  phủ trên mình nó những đồ trân bảo để cầu phúc, cúng tế  xong vứt con chó rơm ra đường ai dẫm đạp lên cũng được.
   
 II. Các Khái Niệm Liên Hệ:
  
 1. Trời đất nắng mưa không vì theo ý của vật nào. Tính năng của vật theo đà của nó đưa vật đó đến những hậu quả nhất định. 
    2. Thánh không can thiệp vào nghiệp lực của người nào. Tập tính của mỗi người theo đà của nó đưa người đó đến những hậu quả nhất định .
    3. Chỗ hữu dụng là chỗ trống không.
    4. Tính hữu hạn của ngôn ngữ.

-------

    II. Các Bản Dịch Khác:
1/ Lau-5
  1.Heaven and earth are ruthless,
and treat the myriad creatures as strawdogs;
  2.The sage is ruthless,
and treats the people as straw dogs.
  3.Is not the space between heaven and earth like a bellows?
It is empty without being exhausted:
The more it works the more comes out.
  4.Much speech leads inevitably to silence.
Better to hold fast to the void.


    2/ Julien-5
  1.Le ciel et la terre n'ont point d'affection particulière.
Ils regardent toutes les créatures comme le chien2 de paille (du sacrifice).
  2.Le saint homme n'a point d'affection particulière ;
il regarde tout le peuple comme le chien de paille (du sacrifice).
  3. L'être qui est entre le ciel et la terre ressemble à un soufflet de forge
qui est vide et ne s'épuise point, que l'on met en mouvement et qui produit de plus en plus (du vent).
  4. Celui qui parle beaucoup (du Tao) est souvent réduit au silence.
Il vaut mieux observer le milieu.


3/ Wilhelm-5
  1.Himmel und Erde sind nicht gütig,
Ihnen sind die Menschen wie stroherne Opferhunde.
  2. Der Berufene ist nicht gütig.
Ihm sind die Menschen wie stroherne Opferhunde.
  3.Der Zwischenraum zwischen Himmel und Erde ist wie eine Flöte,
leer und fällt doch nicht zusammen; bewegt kommt immer mehr daraus hervor.
  4. Aber viele Worte erschöpfen sich daran.
Besser ist es, das Innere zu bewahren.
 

                                   )()(  
               
                CHƯƠNG  6

                               
                               第 六 章
   
     I. Kinh Văn:

  1.谷 神 不 死
 是 謂 玄 牝。
  2.玄 牝 之 門
是 謂 天 地 根。
  3. 綿 綿 若 存,
 用 之 不 勤。 

    1/ Âm: 

  1. Cốc thần bất tử 
thị vị Huyền tẫn. 
  2. Huyền tẫn chi môn 
thị vị thiên địa căn. 
  3. Miên miên nhược tồn, 
Dụng chi bất cần. 

    2/ Nghĩa: 

  1.Thần Hang không chết 
gọi là Nữ Huyền . 
  2.Cửa Nữ Huyền 
là gốc của trời đất. 
  3. Dằng dặc như còn mãi, 
Dùng hoài không mệt sức . 

    II. Các Khái Niệm Liên Hệ: 

  1/ Chỗ trống của cái hang chỉ cho tánh Không của Đạo 
Đó là huyền nhiệm. 
  2/ Huyền nhiệm là gốc của trời đất, 
  3/ Thể của Đạo là Không nên trường tồn, dụng của đạo vô tướng vô hạn. 

III. Các Bản Dịch Khác:

1/ Lau-6 
  1.The spirit of the valley never dies.
This is called the mysterious female.
  2.The gateway of the mysterious female
Is called the root of heaven and earth.
  3. Dimly visible, it seems as if it were there,
Yet use will never drain it. 

2/ Julien-6 
  1.L'esprit de la vallée3 ne meurt pas ; 
on l'appelle la femelle mystérieuse.
  2. La porte de la femelle mystérieuse 
s'appelle la racine du ciel et de la terre.
  3. Il est éternel et semble exister (matériellement).
Si l'on en fait usage, on n'éprouve aucune fatigue. 

3/ Wilhelm-6 
  1. Der Geist des Tals stirbt nicht,
das heißt das dunkle Weib.
  2. Das Tor des dunklen Weibs,
das heißt die Wurzel von Himmel und Erde.
  3. Ununterbrochen wie beharrend
wirkt es ohne Mühe. 


                                         (Còn nữa) 

Tháng Mười Một, Quý Tỵ - 2013
Đ.Khánh Hỷ