KINH KIM
CANG
Vajracchedika-prajnaparamita-sutra
( The
Diamond Sutra translated from the
Sanskrit
by Edward Conze )
***
Homage to the Perfection of Wisdom, the Lovely,
the Holy!
Sanskrit:
11- 18
S11 . Bhagavan aha:
“ Tat kim manyase Subhute yavatyo
Gangayam mahanadyam valukas tavatya eva Ganga-nadyo bhaveyuh, tasu ya valuka
api nu ta bahavyo bhaveyuh? “
Subhutir aha: “ Ta eva tavad Bhagavan bahavyo Ganga-nadyo
bhaveyuh, prag eva yas tasu Ganga-nadisu valukah.”
Bhagavan aha: “ Arocayami te Subhute
prativedayami te yavatyas tasu Ganga-nadisu valuka bhaveyus, tavato loka-dhatun
kascid eva stri va puruso va sapta-ratna-paripurnam krtva
Tathagatebhyo'rhadbhyah samyaksambuddhebhyo danam dadyat, tat kim manyase
Subhute, api nu sa stri va puruso va tato nidanam bahu punyaskandham
prasunuyat? “
Subhutir aha: “ Bahu Bhagavan bahu Sugata
stri va puruso va tato nidanam punya-skandham prasunuyad aprameyam asamkhyeyam.
Bhagavan aha: “ Yas ca khalu punah
Subhute stri va puruso va tavato loka-dhatun sapta-ratna-paripurnam krtva
Tathagatebhyo'rhadbhyah samyaksambuddhebhyo danam dadyat, yas ca kulaputro va
kuladuhita veto dharma-paryayad antasas catuspadikam api gatham udgrhya
parebhyo desayet samprakasayed, ayam eva tato nidanam bahutaram punya-skandham
prasunuyad aprameyam asamkhyeyam. “
S12 . Api
tu khalu punah Subhute yasmin prthivi-pradesa ito dharma-paryayad antasas catuspadikam
api gatham udgrhya bhasyeta va samprakasyeta va, sa prthivi-pradesas
caityabhuto bhavet sa-devamanusa-asurasya lokasya; kah punar vado ya imam
dharma-pryayam sakala-samaptam dharayisyanti vacayisyanti paryavapsyanti
parebhyas ca vistarena samprakasayisyanti, paramena te Subhute ascaryena
samanvagata bhavisyanti. Tasmims ca Subhute prthivipradese sasta viharaty
anyatara-anyataro va vijnaguru-sthaniyah.
S13 . Evam ukta ayusman Subhutir Bhagavantam etad avocat:
“ Ko nama-ayam Bhagavan dharmaparyayah,
katham cainam dharayami? “
Evam ukte Bhagavan ayusmantam Subhutim
etad avocat:
“ Prajnaparamita nama-ayam Subhute
dharma-paryayah,
evam
cainam dharaya.
Tat kasya hetoh? Subhute prajnaparamita
Tathagatena bhasita saiva-a-paramita Tathagatena bhasita. Tenocyate
prajnaparamiteti.”
“ Tat kim manyase Subhute api nv asti sa
kascid dharmo yas Tathagatena bhasitah? “
Subhutir aha: No hidam Bhagavan, na-asti
sa kascid dharmo yas Tathagatena bhasitah.”
Bhagavan aha: “Tat kim manyase Subhute, yavat
trisahasramahasahasre loka-dhatuu prthivi-rajah kacit tad bahu bhavet? “
Subhutir aha: “ Bahu Bhagavan bahu Sugata
prthivi-rajo bhavet. Tat kasya hetoh? Yat tad Bhagavan prthivi-rajas
Tathagatena bhasitam arajas tad Bhagavams Tathagatena bhasitam. Tenocyate
prthivi-raja iti. Yo'py asau loka-dhatus Tathagatena bhasito 'dhatuh sa
Tathagatena bhasitah. Tenocyate lokadhatur iti. “
Bhagavan aha: “ Tat kim manyase Subhute
dvatrimsan mahapurusa-laksanais Tathagato 'rhan samyaksambuddho drastavyah? “
Subhutir aha: “ No hidam Bhagavan, na
dvatrimsanmahapurusa-laksanais Tathagato'rhan samyaksambuddho drastavyah. Tat
kasya hetoh? Yani hi tani Bhagavan dvatrimsan-mahapurusa-laksanani Tathagatena
bhasitany, a-laksanani tani Bhagavams Tathagatena bhasitani. Tenocyante
dvatrimsan-mahapurusa-laksanani-iti. “
Bhagavan aha: “ Yas ca khalu punah Subhute stri va puruso va
dine dine Ganga-nadi-valukasaman atma-bhavan parityajet, evam parityajan
Ganga-nadi-valuka-saman kalpams tan atmabhavan parityajet, yas ceto
dharma-paryayad antasas catuspadikam api gatham udgrhya parebhyo desayet
samprakasayed, ayam eva tato nidanam bahutaram punya-skandham prasunuyad
aprameyam asamkhyeyam. “
S14
Atha khalv ayusman Subhutir
dharma-vegena-asru-ni pramuncat, so' sruni pramrjya Bhagavantam etad avocat:
“ Ascaryam Bhagavan
parama-ascaryam Sugata, yavad ayam dharma-paryayas Tathagatena bhasito,
'gra-yana-samprasthitanam sattvanam arthaya srestha- yana-samprasthitanam
arthaya, yato me Bhagavan jnanam utpannam. Na maya Bhagavan jatv evamrupo
dharmaparyayah sruta-purvah. Paramena te Bhagavann ascaryena samanvagata
bodhisattva bhavisyanti ya iha sutre bhasyamane srutva bhuta-samjnam
utpadayisyanti. Tat kasya hetoh? Ya caisa Bhagavan bhuta-samjna
saiva-abhuta-samjna. Tasmat Tathagato bhasate bhuta-samjna bhuta-samjneti.
Na mama Bhagavan duskaram yad aham imam
dharmaparyayam bhasyamanam avakalpayamy adhimucye. Ye 'pi te Bhagavan sattva
bhavisyanty anagate 'dhvani pascime kale pascime samaye pascimayam panca-satyam
saddharmavipralope vartamane, ya imam Bhagavan dharma-paryayam udgrahisyanti
dharayisyanti vacayisyanti paryavapsyanti parebhyas ca vistarena
samprakasayisyanti, te parama-ascaryena samanvagata bhavisyanti. Api tu khalu
punar Bhagavan na tesam atma-samjna pravartisyate, na sattva-samjna na
jiva-samjna na pudgala-samjna pravartisyate, na-api tesam kacit samjna
na-a-samjna pravartate. Tat kasya hetoh? Ya sa Bhagavann atma-samjna saiva-a-samjna,
ya sattva-samjna jiva-samjna pudgala-samjna saiva-a-samjna. Tat kasya hetoh?
Sarva-samjnaapagata hi Buddha Bhagavantah. “
Evam
ukte Bhagavan ayusmantam Subhutim etad avocat:
“ Evam
etat Subhute evam etat. Parama-ascarya-samanvagatas te sattva bhavisyanti ya
iha Subhute sutre bhasyamane nottrasisyanti na samtrasisyanti na samtrasam
apatsyante. Tat kasya hetoh? Paramaparamiteyam Subhute Tathagatena bhasita
yaduta-a-paramita. Yam ca Subhute Tathagatah parama-paramitam bhasate, tam aparimana-api
Buddha Bhagavanto bhasante, tenocyate parama-paramiteti.
Api tu
khalu punah Subhute ya Tathagatasya ksanti-paramita saiva-a-paramita. Tat kasya
hetoh? Yada me Subhute Kalinga raja-anga-pratyanga-mamsany acchaitsit, tasmin
samaya atma-samjna va sattva-samjna va jiva-samjna va pudgala-samjna va na-api
me kacit samjna va-a-samjna va babhuva. Tat kasya hetoh? Sacen me Subhute
tasmin samaya atma-samjnaabhavisyad vyapada-samjna-api me tasmin
samaye'bhavisyat. Sacet sattva-samjna jiva-samjna pudgala-samjna-abhavisyad,
vyapada-samjna-api me tasmin samaye'bhavisyat.
Tat kasya hetoh? Abhijanamy aham Subhute'tite'dhvani panca-jati-satani yad aham
Ksantivadi rsir abhuvam. Tatra-api me na-atma-samjna babhuva, na-sattva-samjna
na jiva-samjna na pudgala-samjna babhuva.
Tasmat tarhi Subhute bodhisattvena
mahasattvena sarva-samjna-vivarjayitva-anuttarayam samyaksambodhau cittam
utpadayitavyam. Na rupa-pratisthitam cittam utpadayitavyam, na
sabda-gandha-rasa-sprastavya-dharma-pratisthitam cittam utpadayitavyam, na
dharmapratisthitam cittam utpadayitavyam, na adharma-pratisthitam cittam
utpadayitavyam, na kvacit-pratisthitam cittam utpadayitavyam. Tat kasya hetoh?
Yat pratisthitam tad evaapratisthitam. Tasmad eva Tathagato bhasate:
Apratisthitena bodhisattvena danam datavyam.
Na
rupa-sabda-gandha-rasa-sprastavya-dharma-pratisthitena danam datavyam.
Api tu khalu punah Subhute
bodhisattvenaivamrupo dana-parityagah kartavyah sarvasattvanam arthaya. Tat
kasya hetoh? Ya caisa Subhute sattva-samjna saiva-a-samjna. Ya evam te
sarva-sattvas Tathagatena bhasitas ta eva-a-sattvah. Tat kasya hetoh?
Bhuta-vadi Subhute Tathagatah satyavadi tathavady ananyathavadi Tathagatah. Na
vitatha-vadi Tathagatah.
Api tu khalu punah Subhute yas Tathagatena
dharmo
'bhisambuddho desito nidhyato, na tatra satyam
na mrsa. Tadyatha-api nama Subhute puruso 'ndhakara-pravisto na kimcid api
pasyet, evam vastu-patito bodhisattvo drastavyo yo vastu-patito danam
parityajati. Tadyatha-api nama Subhute caksusman purusah prabhatayam ratrau
surye'bhyudgate nanavidhani rupani pasyet, evam a-vastu-patito bodhisattvo
drastavyo yo'vastu-patito danam parityajati.
Api tu
khalu punah Subhute ye
kulaputra va kuladuhitaro vemam dharmaparyayam udgrahisyanti dharayisyanti vacayisyanti
paryavapsyanti parebhyas ca vistarena samprakasayisyanti, jnatas te Subhute
Tathagatena buddha-jnanena, drstas te Subhute Tathagatena buddha-caksusa,
buddhas te Tathagatena. Sarve te Subhute sattva aprameyam asamkhyeyam
punya-skandham prasavisyanti pratigrahisyanti.
S15 . Yas ca khalu punah Subhute
stri va puruso va purva-ahna-kala-samaye Ganga-nadi-valuka-saman atmabhavan
parityajet, evam madhya-ahna-kala-samaye Ganga-nadi-valuka-saman atmabhavan
parityajet, sayaahna-kala-samaye Ganga-nadi-valuka-saman atmabhavan parityajet,
anena paryayena bahuni kalpa-koti-niyuta-satasahasrany atmabhavan parityajet;
yas cemam dharmaparyayam srutva na pratiksipet, ayam eva tato nidanam bahutaram
punyaskandham prasunuyad aprameyam asamkhyeyam. Kah punar vado yo
likhitvodgrhniyad dharayed vacayet paryavapnuyat parebhyas ca vistarena
samprakasayet.
Api tu khalu punah Subhute 'cintyo' tulyo 'yam
dharmaparyayah. Ayam ca Subhute dharmaparyayas Tathagatena
bhasito'gra-yana-samprasthitanam sattvanam arthaya sresthayana-samprasthitanam
sattvanam arthaya, ya imam dharma-paryayam udgrahisyanti dharayisyanti
vacayisyanti paryavapsyanti parebhyas ca vistarena samprakasayisyanti, jnatas
te Subhute Tathagatena buddha-jnanena, drstas te Subhute Tathagatena buddha-caksusa,
buddhas te Tathagatena. Sarve te Subhute sattva aprameyena punya-skandhena
samanvagata bhavisyanti, acintyena-atulyena-amapyena-aparimanena
punya-skandhena samanvagata bhavisyanti. Sarve te Subhute sattvah samamsena
bodhim dharayisyanti. Tat kasya hetoh? Na hi sakyam Subhute 'yam dharmaparyayo
hina-adhimuktikaih sattvaih srotum na-atmadrstikair na sattvadrstikair na
jiva-drstikair na pudgala-drstikaih. Na-abodhisattva-pratijnaih sattvaih sakyam
ayam dharma-paryayah srotum vodgrahitum va dharayitum va vacayitum va
paryavaptum va. Nedam sthanam vidyate.
Api tu khalu punah Subhute yatra
prthivipradesa idam sutram prakasayisyate, pujaniyah sa prthivipradeso
bhavisyati sadeva-manusa-asurasya lokasya, vandaniyah pradaksiniyas ca sa
prthivipradeso bhavisyati, caitya-bhutah sa prthivipradeso bhavisyati.
S16. Api tu ye te Subhute kulaputra va
kuladuhitaro veman evamrupan sutrantan udgrahisyanti dharayisyanti vacayisyanti
paryavapsyanti yonisas ca manasikarisyanti parebhyas ca vistarena samprakasayisyanti
te paribhuta bhavisyanti, suparibhutas ca bhavisyanti. Tat kasya hetoh? Yani ca
tesam Subhute sattvanam paurva-janmikany asubhani karmani krtany
apayasamvartaniyani, drsta eva dharme taya paribhutatataya tani paurvajanmikany
asubhani karmani ksapayisyanti, buddha-bodhim ca-anuprapsyanti.
Tat kasya hetoh? Abhijanamy aham Subhute
'tite-dhvany asamkhyeyaih kalpair asamkhyeyatarair Dipankarasya Tathagatasyaarhatah
samyaksambuddhasya parena para-tarena catur-asiti-buddha-koti-niyutasatasahasrany
abhuvan ye maya aragita aragya na viragitah. Yac ca maya Subhute te Buddha
Bhagavanta aragita aragya na viragita, yac ca pascime kale pascime samaye
pascimayam pancasatyam saddharma-vipralopa-kale vartamana iman evamrupan
sutrantan udgrahisyanti dharayisyanti vacayisyanti paryavapsyanti parebhyas ca
vistarena samprakasayisyanti, asya khalu punah Subhute punyaskandhasya-antikad
asau paurvakah punya-skandhah satatamim api kalam nopaiti, sahasratamim api
satasahasratamim api, kotitamim api koti-satatamim api koti-satasahasratamim
api koti-niyuta-satasahasratamim api, samkhyam api kalam api gananam apy upamam
apy upanisadam api yavad aupamyam api na ksamate.
Sacet punah Subhute tesam kulaputranam
kuladuhitrinam va-aham punyaskandham bhaseyam, yavat te kulaputra va
kuladuhitaro va tasmin samaye punyaskandham prasavisyanti pratigrahisyanti,
unmadam sattva anuprapnuyus citta-viksepam va gacheyuh. Api tu khalu punah Subhute 'cintyo 'yam
dharmaparyayas Tathagatena bhasitah, asya-acintya eva vipakah pratikanksitavyah.
S17 . Atha khalv ayusman Subhutir Bhagavantam etad
avocat:
“ Katham Bhagavan
bodhisattva-yanasamprasthitena
sthatavyam,
katham pratipattavyam, katham cittam pragrahitavyam? “
Bhagavan aha:
“ Iha Subhute bodhisattva-yana-samprasthitenaivam
cittam utpadayitavyam: Sarve sattva maya-anupadhisese nirvanadhatau
parinirvapayitavyah. Evam ca sattvan parinirvapya, na kascit sattvah
parinirvapito bhavati. Tat kasya hetoh? Sacet Subhute bodhisattvasya
sattva-samjna pravarteta, na sa bodhisattva iti vaktavyah. Jiva-samjna va,
yavat pudgalasamjna va pravarteta, na sa bodhisattva iti vaktavyah. Tat kasya
hetoh? Na-asti Subhute sa kascid dharmo yo bodhisattva-yana-samprasthito nama. “
“Tat kim manyase Subhute asti sa kascid dharmo
yas Tathagatena Dipankarasya
Tathagatasyaantikad anuttaram samyaksambodhim abhisambuddhah?”
Evam ukta ayusman Subhutir Bhagavantam etad
avocat: “ Yatha-aham Bhagavan Bhagavato bhasitasya-artham ajanami, naasti sa
Bhagavan kascid dharmo yas Tathagatena Dipankarasya Tathagatasya-arhatah
samyaksambuddhasya-antikad anuttaram samyaksambodhim abhisambuddhah.”
Evam ukte Bhagavan ayusmantam Subhutim etad
avocat: “ Evam etat Subhute evam etat, na-asti Subhute sa kascid dharmo yas
Tathagatena Dipankarasya Tathagatasya-arhatah
samyaksambuddhasyaantikad
anuttaram samyaksambodhim abhisambuddhah. Sacet punah Subhute kascid dharmas
Tathagatena-abhisambuddho'bhavisyat, na mam Dipankaras Tathagato vyakarisyad: Bhavisyasi
tvam manava-anagate 'dhvani Sakyamunir nama Tathagato ' rhan samyaksambuddha
iti. Yasmat tarhi Subhute Tathagatena-arhata samyaksambuddhena na-asti sa
kascid dharmo yo 'nuttaram samyaksambodhim abhisambuddhas, tasmad aham Dipankarena
Tathagatena vyakrto: Bhavisyasi tvam manava-anagate 'dhvani Sakyamunir nama
Tathagato 'rhan samyaksambuddhah.
Tat kasya
hetos? Tathagata iti Subhute bhuta-tathataya etad adhivacanam.
“ Yah kascit Subhuta evam vadet:
Tathagatena-arhatah samyaksambuddhena-anuttara samyaksambodhir abhisambuddheti,
sa vitatham vadet, abhyacaksita mam sa Subhute asatodgrhitena. Tat kasya hetoh?
Na-asti Subhute sa kascid dharmo yas Tathagatena-anuttaram samyaksambodhim
abhisambuddhah. Yas ca Subhute Tathagatena dharmo 'bhisambuddho desito va,
tatra na satyam na mrsa. Tasmat Tathagato bhasate sarva-dharma Buddha-dharma
iti. Tat kasya hetoh? Sarva-dharma iti a-dharmas Tathagatena bhasita. Tasmat
ucyante sarva-dharma Buddha-dharma iti. Tad yatha-api nama Subhute puruso
bhaved upetakayo mahakayah. “
Ayusman Subhutir aha: “Yo 'sau Bhagavams
Tathagatena puruso bhasita upetakayo mahakaya iti, a-kayah sa Bhagavams
Tathagatena bhasitah. Tenocyata upetakayo mahakaya iti.”
Bhagavan aha: “ Evam etat Subhute. Yo
bodhisattvo evam vaded: Aham sattvan parinirvapayisyanti-iti, na sa bodhisattva
iti vaktavyah. Tat kasya hetoh, asti
Subhute sa kascid dharmo yo bodhisattvo nama? “ Subhutir aha: “ No hidam
Bhagavan, na-asti sa kascid dharmo yo bodhisattvo nama.” Bhagavan aha: “ Sattvah sattva iti Subhute
a-sattvas te Tathagatena bhasitas, tenocyante sattva iti. Tasmat Tathagato
bhasate: Niratmanah sarvadharma nihsattvah nirjiva nispudgalah sarva-dharma
iti.”
“ Yah Subhute bodhisattva evam vaded: Aham
ksetra-vyuhan nispadayisyanti iti, so 'pi tathaiva vaktavyah. Tat kasya hetoh?
Ksetra-vyuha ksetra-vyuha iti Subhute 'vyuhas te Tathagatena bhasitah,
tenocyante ksetravyuha iti. Yah Subhute bodhisattvo niratmano dharma niratmano
dharma ity adhimucyate, sa Tathagatena-arhata samyaksambuddhena bodhisattvo
mahasattva ity akhyatah. “
S18 Bhagavan aha: “ Tat kim
manyase Subhute, samvidyate Tathagatasya mamsa-caksuh?”
Subhutir aha: “Evam etad Bhagavan, samvidyate Tathagatasya
mamsacaksuh.”
Bhagavan aha: “ Tat kim manyase Subhute,
samvidyate Tathagatasya divyam caksuh? “
Subhutir aha: “ Evam etad Bhagavan,
samvidyate Tathagatasya divyam caksuh.”
Bhagavan aha: “Tat kim manyase Subhute,
samvidyate Tathagatasya prajna-caksuh? “
Subhutir aha: “ Evam etad Bhagavan,
samvidyate Tathagatasya prajna-caksuh.”
Bhagavan aha: “Tat kim manyase Subhute,
samvidyate Tathagatasya dharma-caksuh? “
Subhutir aha:” Evam etad Bhagavan,
samvidyate Tathagatasya dharma-caksuh. “
Bhagavan aha: “ Tat kim manyase Subhute,
samvidyate Tathagatasya buddha-caksuh?”
Subhutir aha: “ Evam etad Bhagavan, samvidyate
Tathagatasya buddha-caksuh. “
Bhagavan aha: “ Tat kim manyase Subhute, yavantyo Gangayam
maha-nadyam valuka, api nu ta valukas Tathagatena bhasitah? “
Subhutir aha: “ Evam etad Bhagavann, evam
etat Sugata,
bhasitas
Tathagatena valukah. “
Bhagavan aha: “ Tat kim manyase Subhute
yavantyo Gangayam maha-nadyam valukas tavantya eva Ganga-nadyo bhaveyuh, tasu
ya valukas tavantas ca lokadhatavo bhaveyuh, kascid bahavas te lokadhatavo
bhaveyuh?”
Subhutir aha: “ Evam etad Bhagavann, evam etat
Sugata, bahavas te loka-dhatavo bhaveyuh.”
Bhagavan aha: “ Yavantah Subhute tesu
loka-dhatusu sattvas tesam aham nanabhavam citta-dharam prajanami. Tat kasya
hetoh? Citta-dhara citta-dhareti Subhute a-dharaisa Tathagatena bhasitas.
Tenocyate cittadhareti. Tat kasya hetoh? Atitam Subhute cittam nopalabhyate,
anagatam cittam nopalabhyate, pratyutpannam cittam nopalabhyate. “
THE DIAMAND
SUTRA
Vajracchedika-prajnaparamita-sutra
( Translated from the Sanskrit by Edward Conze )
English : 11- 18
E11 . The Lord asked:
“ What do you think, Subhuti, if there
were as many Ganges rivers as there are grains of sand in the large river Ganges , would the grains of sand in them be many? “
Subhuti replied: “ Those Ganges
rivers would indeed be many, much more so the grains of sand in them. “
The Lord said: “ This is what I announce
to you, Subhuti, this is what I make known to you, if some woman or man had
filled with the seven precious things as many world systems as there are grains
of sand in those Ganges rivers, and would give them as a gift to the
Tathagatas, Arhats, fully Enlightened Ones what do you think, Subhuti, would
that woman or man on the strength of that beget a great heap of merit?”
Subhuti replied: “ Great, O Lord, great O
Well-Gone, would that heap of merit be, immeasurable and incalculable. “
The Lord said: “ But if a son or daughter of good family had
taken from this discourse on dharma but one stanza of four lines, and were to
demonstrate and illuminate it to others, then they would on the strength of
that beget a still greater heap of merit, immeasurable and incalculable. “
E12. Moreover,
Subhuti, that spot of earth where one has taken from this discourse on dharma
but one stanza of four lines, taught or illumined it, that spot of earth will
be a veritable shrine for the whole world with its gods, men and Asuras. What
then should we say of those who will bear in mind this discourse on dharma in
its entirety, who will recite, study, and illuminate it in full detail for
others! Most wonderfully blest, Subhuti, they will be! And on that spot of
earth, Subhuti, either the Teacher dwells, or a sage representing him.
13. Subhuti
asked:
“ What
then, O Lord, is this discourse on dharma, and how should I bear it in mind? “
The Lord replied: “ This discourse on dharma, Subhuti, is
called ' Wisdom
which has gone beyond', and as such
should you bear it in mind!
And why? Just that which the Tathagata has
taught as the wisdom which has gone beyond, just that He has taught as not gone
beyond. Therefore is it called 'Wisdom which has gone beyond'. “
- “What do you think, Subhuti, is there
any dharma which the Tathagata has taught? “
- Subhuti replied: “ No indeed, O Lord,
there is not. “
The Lord said: “ When, Subhuti, you consider the number of
particles of dust in this world system of 1,000 million worlds, would they be
many? “
Subhuti replied: “ Yes, O Lord. Because
what was taught as particles of dust by the Tathagata, as no-particles that was
taught by the Tathagata. Therefore are they called 'particles of dust'. And
this world-system the Tathagata has taught as no-system. Therefore is it called
a 'world system'. “
The Lord asked: “ What do you think,
Subhuti, can the Tathagata be seen by means of the thirty-two marks of the
superman? “
Subhuti replied: “ No indeed, O Lord. And why? Because those
thirty-two marks of the superman which were taught by the Tathagata, they are really no-marks.
Therefore are they called 'the thirty-two
marks of the superman' “.
The Lord said: “ And again, Subhuti,
suppose a woman or a man were to renounce all their belongings as many times as
there are grains of sand in the river Ganges; and suppose that someone else,
after taking from this discourse on Dharma but one stanza of four lines, would
demonstrate it to others. Then this latter on the strength of that would beget
a greater heap of merit, immeasurable and incalculable.”
E14 Thereupon the impact of Dharma moved the
Venerable Subhuti to tears. Having wiped away his tears, he thus spoke to the
Lord:
“ It is wonderful, O Lord, it is exceedingly
wonderful, O Well-Gone, how well the Tathagata has taught this discourse on
Dharma. Through it cognition has been produced in me. Not have I ever before
heard such a discourse on Dharma. Most
wonderfully blest will be those who, when this Sutra is being taught, will
produce a true perception. And that which is true perception, that is indeed no
perception. Therefore the Tathagata teaches, 'true perception, true
perceptions'.
It ís
not difficult for me to accept and believe this discourse on Dharma when it is
being taught. But those beings who will be in a future period, in the last
time, in the last epoch, in the last 500 years, at the time of the collapse of
the good doctrine, and who, O Lord, will take up this discourse on Dharma, bear
it in mind, recite it, study it, and illuminate it in full detail for others,
these will be most wonderfully blest. In them, however, no perception of a self
will take place, or of a being, a soul, or a person. And why? That, O Lord,
which is perception of self, that is indeed no perception. That which is
perception of a being, a soul or a person, that is indeed no perception. And
why? Because the Buddhas, the Lords have left all perceptions behind.”
The
Lord said:
“ So it is, Subhuti. Most wonderfully
blest will be those beings who, on hearing this Sutra, will not tremble, nor be
frightened, or terrified. And why? The Tathagata has taught this as the highest
(parama-) perfection (paramita). And what the Tathagata teaches as the highest
perfection, that also the innumerable (aparimana) Blessed Buddhas do teach.
Therefore is it called the 'highest perfection'.
Moreover,
Subhuti, the Tathagata's perfection of patience is really no perfection. And
why? Because, Subhuti, when the king of Kalinga cut my flesh from every limb,
at that time I had no perception of a self, of a being, of a soul, or a person.
And why? If, Subhuti, at that time I had had a perception of self, I would also
have had a perception of ill-will at that time. And so, if I had had a
perception of a being, of a soul, or of a person. With my superknowledge I
recall that in the past I have for five hundred births led the life of a sage
devoted to patience. Then also have I had no perception of a self, a being, a
soul, or a person. Therefore then, Subhuti, the Bodhi-being, the great being,
after he has got rid of all perceptions, should raise his thought to the
utmost, right and perfect enlightenment. He should produce a thought which is
unsupported by forms, sounds, smells, tastes, touchables, or mind objects,
unsupported by dharma, unsupported by no-dharma, unsupported by anything. And
why? All supports have actually no support. It is for this reason that the
Tathagata teaches: By an unsupported Bodhisattva should a gift be given, not by
one who is supported by forms, sounds, smells, tastes, touchables, or
mind-objects. And further, Subhuti, it is for the weal of all beings that a
Bodhisattva should give gifts in this manner.
And why? This perception of a being,
Subhuti, that is just a non-perception. Those all-beings of whom the Tathagata
has spoken, they are indeed no-beings. And why? Because the Tathagata speaks in
accordance with reality, speaks the truth, speaks of what is, not otherwise. A
Tathagata does not speak falsely.
But nevertheless, Subhuti, with regard
to that dharma which the Tathagata has fully known and demonstrated, on account
of that there is neither truth nor fraud. In darkness a man could not see
anything. Just so should be viewed a Bodhisattva who has fallen among things,
and who, fallen among things, renounces a gift. A man with eyes would, when the
night becomes light and the sun has arisen, see manifold forms. Just so should
be viewed a Bodhisattva who has not fallen among things, and who, without
having fallen among things, renounces a gift.
Furthermore, Subhuti, those sons and
daughters of good family who will take up this discourse on Dharma, will bear
it in mind, recite, study, and illuminate it in full detail for others, they
have been known, Subhuti, by the Tathagata with his Buddha-cognition, they have
been seen, Subhuti, by the Tathagata with his Buddha-eye, they have been fully
known by the Tathagata. All these beings, Subhuti, will beget and acquire an
immeasurable and incalculable heap of merit. “
E15
.And if, Subhuti, a woman or man should
renounce in the morning all their belongings as many times as there are grains
of sand in the river Ganges, and if they should do likewise at noon and in the
evening, and if in this way they should renounce all their belongings for many
hundreds of thousands of millions of milliards of aeons; and someone else, on
hearing this discourse on Dharma, would not reject it; then the latter would on
the strength of that beget a greater heap of merit, immeasurable and
incalculable. What then should we say of him who, after writing it, would learn
it, bear it in mind, recite, study and illuminate it in full detail for others?
Moreover,
Subhuti, unthinkable and incomparable is this discourse on Dharma. (3)
The Tathagata has taught it for the weal of beings who have set out in the
best, in the most excellent vehicle. Those who will take up this discourse on
Dharma, bear it in mind, recite, study and illuminate it in full detail for
others, the Tathagata has known them with his Buddha-cognition, the Tathagata
has seen them with his Buddha-eye, the Tathagata has fully known them. All
these beings, Subhuti, will be blest with an immeasurable heap of merit, they
will be blest with a heap of merit unthinkable, incomparable, measureless and
illimitable. All these beings, Subhuti, will carry along an equal share of
enlightenment. And why? Because it is not possible, Subhuti, that this
discourse on Dharma could be heard by beings of inferior resolve, nor by such
as have a self in view, a being, a soul, or a person. Nor can beings who have
not taken the pledge of Bodhi-beings either hear this discourse on Dharma, or
take it up, bear it in mind, recite or study it. That cannot be.
Moreover, Subhuti, the spot of earth where
this Sutra will be revealed, that spot of earth will be worthy of worship by
the whole world with its Gods, men and Asuras, worthy of being saluted
respectfully, worthy of being honoured by circumambulation, like a shrine will
be that spot of earth.
E16. And yet
Subhuti, those sons and daughters of good family, who will take up these very
Sutras, and will bear them in mind, recite and study them, they will be
humbled, well humbled they will be! And why? The impure deeds which these
beings have done in their former lives, and which are liable to lead them into
the states of woe, in this very life they will, by means of that humiliation, annul
those impure deeds of their former lives, and they
will reach the enlightenment of a Buddha.
With my superknowledge, Subhuti, I
recall that in the past period, long before Dipankara, the Tathagata, Arhat, fully Enlightened
One, during incalculable, quite incalculable aeons, I gave satisfaction by
loyal service to 84,000 million milliards of Buddhas, without ever becoming
again estranged from them. But the heap of merit, Subhuti, from the
satisfaction I gave to those Buddhas and Lords without again becoming estranged
from them compared with the heap of merit of those who in the last time, the
last epoch, the last five hundred years, at the time of the collapse of the
good doctrine, will take up these very Sutras, bear them in mind, recite and
study them, and will illuminate them in full detail for others, it does not
approach one hundredth part, not one thousandth part, nor a one hundred
thousandth part, not a ten millionth part, nor a one hundred millionth part,
nor a 100,000 millionth part. It does not bear number, nor fraction, nor
counting, nor similarity, nor comparison, nor resemblance.
If
moreover, Subhuti, I were to teach, the heap of merit of those sons and
daughters of good family, and how great a heap of merit they will at that time
beget and acquire, beings would become frantic and confused. Since, however, Subhuti, the Tathagata has
taught this discourse on Dharma as unthinkable, so just an unthinkable karma
result should be expected from it.
E17 . Subhuti asked:
“ How, O Lord, should one set out in the
Bodhisattva-vehicle stand, how progress, how control his thoughts?”
The Lord replied:
“Here, Subhuti, someone who has set out
in the Bodhisattva-vehicle should produce a thought in this manner: 'all beings
I must lead to Nirvana, into that Realm of Nirvana which leaves nothing behind;
and yet, after beings have thus been led to Nirvana, no being at all has been
led to Nirvana'. And why? If in a Bodhisattva the notion of a 'being' should
take place, he could not be called a 'Bodhi-being'. And likewise if the notion
of a soul, or a person should take place in him. And why? He who has set out in the
Bodhisattva-vehicle he is not one of the dharmas.”
“ What
do you think Subhuti, is there any dharma by which the Tathagata, when he was
with Dipankara the Tathagata, has fully known the utmost, right and perfect
enlightenment?”
Subhuti replied: “ There is not any dharma by
which the Tathagata, when he was with the Tathagata Dipankara, has fully known
the utmost, right and perfect enlightenment.”
The Lord said: “ It is for this reason that
the Tathagata Dipankara then predicted of me: ' You, young Brahmin, will be in a future
period a Tathagata, Arhat, fully Enlightened, by the name of Shakyamuni!'
And
why? 'Tathagata', Subhuti, is synonymous with true Suchness (tathata).
“ And
whosoever, Subhuti, were to say, 'The Tathagata has fully known the utmost,
right and perfect enlightenment', he would speak falsely. And why? [(There is not any dharma by which the
Tathagata has fully known the utmost, right and perfect enlightenment. And that
dharma which the Tathagata has fully known and demonstrated, on account of that
there is neither truth nor fraud.)] Therefore the Tathagata teaches, all
dharmas are the Buddha's own and special dharmas'. And why? 'All-dharmas',
Subhuti, have as no-dharmas been taught by the Tathagata. Therefore all dharmas
are called the Buddha's own and special dharmas. [(Just as a man, Subhuti,
might be endowed with a body,
a huge body.)]
“
Subhuti said: That man of whom the
Tathagata spoke as 'endowed with a body, a huge body', as a no-body he has been
taught by the Tathagata. Therefore is he called, 'endowed with a body, a huge
body'.
The
Lord said: “ So it is, Subhuti. The
Bodhisattva who would say, I will lead beings to Nirvana', he should not be
called a 'Bodhi-being'. And why? Is there, Subhuti, any dharma named
'Bodhi-being'? Subhuti replied: “ No
indeed, O Lord. “ The Lord said: “ Because of that the Tathagata teaches,
'selfless are all dharmas, they have not the character of living beings, they
are without a living soul, without personality'. “
“ If
any Bodhisattva should say, 'I will create harmonious Buddhafields' , he
likewise should not be called a Bodhi-being. And why? 'The harmonies of Buddhafields, the
harmonies of Buddhafields', Subhuti, as no-harmonies have they been taught by
the Tathagata. Therefore he spoke of 'harmonious Buddhafields'. The
Bodhisattva, however, Subhuti, who is intent on 'without self are the dharmas,
without self are the dharmas', him the Tathagata, the Arhat, the fully
Enlightened One has declared to be a Bodhi-being, a great being.”
E18
“ What do you think, Subhuti, does the fleshly eye of the Tathagata exist?
“
Subhuti replied: “ So it is, O Lord, the
fleshly eye of the Tathagata does exist. “
The Lord asked: “ What do you think, Subhuti, does the
Tathagata's heavenly eye exist, his wisdom eye, his Dharma-eye, his Buddha-eye?|
Subhuti replied: “ So it is, O Lord, the
heavenly eye of the Tathagata does exist, and so does his wisdom eye, his
Dharma-eye and his Buddha-eye.”
The
Lord said: “ What do you think, Subhuti, has the Tathagata used the phrase, 'as
many grains of sand as there are in the great river Ganges '?
“
Subhuti replied: “ So it is, O Lord, so it is, O Well-Gone! The
Tathagata has done so.”
The
Lord asked: “ What do you think,
Subhuti, if there were as many Ganges rivers as there are grains of sand in the
great river Ganges , and if there were as many
world systems as there are grains of sand in them, would those world systems be
many? “
Subhuti replied: “ So it is, O Lord, so it
is, O Well-Gone, these world systems would be many. “
The Lord said: “ As many beings as there
are in these world systems, of them I know, in my wisdom, the manifold trends
of thought. And why? 'Trends of thought, trends of thought', Subhuti, as no
trends have they been taught by the Tathagata. Therefore are they called 'trends
of thought'. And why? Past thought is not got at; future thought is not got at;
present thought is not got at. “
金 剛 般 若 波 羅 蜜 經
Vajracchedika-prajnaparamita-sutra
( 姚秦 三藏法師 鳩摩羅什 譯 )
***
漢文 : 11 - 18
C11.「須菩提!如恒河中所有沙數,如是沙等恒河,於意
云何?
是諸恒河沙寧為多不?」
須菩提言:「甚多,世尊!但諸恒河尚多無數,何況
其沙!」
「須菩提!我今實言告汝:若有善男子、善女人,以七寶滿爾所恒河沙數三千大千世界,以用布施,得福多不?」
須菩提言:「甚多,世尊!」
佛告須菩提:「若善男子、善女人,於此經中,乃
至受持四句偈等,為他人說,而此福德勝前福德。]
C12. [復次,須菩提!隨說是經,乃至四句偈等,當知此
處,一切世間、天、人、阿修羅,皆應供養,如佛塔廟,何況有人盡能受持讀誦。須菩提!當知是人成就最上第一希有之法,若是經典所在之處,則為有佛,若尊重弟子。」
C13. 爾時,須菩提白佛言:「世尊!當何名此經?我等
云何奉持?」
佛告須菩提:「是經名為《金剛般若波羅蜜》,以是
名字,汝當奉持。所以者何?須菩提!佛說般若波羅蜜,則非般若波羅蜜。]
[須菩提!於意云何?如來有所說法不?」
須菩提白佛言:「世尊!如來無所說。」
「須菩提!於意云何?三千大千世界所有微塵是為多
不?」
須菩提言:「甚多,世尊!」
「 須菩提!諸微塵,如來說非微塵,是名微塵。如來
說:世界,非世界,是名世界。]
「須菩提!於意云何?可以三十二相見如來不?」
「不也,世尊![不可以三十二相 得 見如來] 何以故?如來說:三十二相,即是非相,是名三十二相。」
「須菩提!若有善男子、善女人,以恒河沙等身命布
施;若復有人,於此經中,乃至受持四句偈等,為他人說,其福甚多!」
C14. 爾時,須菩提聞說是經,深解義趣,涕淚悲泣,
而白佛言:
「希有,世尊!佛說如是甚深經典,我從昔來所得慧
眼,未曾得聞如是之經。世尊!若復有人得聞是經,信心清淨,則生實相,當知是人,成就第一希有功德。世尊!是實相者,則是非相,是故如來說名實相。
世尊!我今得聞如是經典,信解受持不足為難,若
當來世,後五百歲,其有眾生,得聞是經,信解受持,是人則為第一希有。何以故?此人無我相、人相、眾生相、壽者相。所以者何?我相即是非相,人相、眾生相、壽者相即是非相。何以故?離一切諸相,則名諸佛。」
佛告須菩提:
「如是!如是!若復有人,得聞是經,不驚、不怖、
不畏,當知是人甚為希有。何以故?須菩提!如來說:第一
波羅蜜,非第一波羅蜜,是名第一波羅蜜。須菩提!忍辱波羅蜜,如來說非忍辱波羅蜜。何以故?須菩提!如我昔為歌利王割截身體,我於爾時,無我相、無人相、無眾生相、無壽者相。何以故?我於往昔節節支解時,若有我相、人相、眾生相、壽者相,應生瞋恨。
須菩提!又念過去於五百世作忍辱仙人,於爾所世,
無我相、無人相、無眾生相、無壽者相。是故須菩提!菩薩應離一切相,發阿耨多羅三藐三菩提心,不應住色生心,不應住聲香味觸法生心,應生無所住心。若心有住,則為非住。「是故佛說:菩薩心不應住色布施。須菩提!菩薩為利益一切眾生,應如是布施。
如來說:一切諸相,即是非相。又說:一切眾生,則
非眾生。須菩提!如來是真語者、實語者、如語者、不誑
語者、不異語者。須菩提!如來所得法,此法無實無虛。
須菩提!若菩薩心住於法而行布施,如人入暗,則無所
見;若菩薩心不住法而行布施,如人有目,日光明照,見種種色。]
「須菩提!當來之世,若有善男子、善女人,能於此
經受持讀誦,則為如來以佛智慧,悉知是人,悉見是人,皆得成就無量無邊功德。]
C15.「須菩提!若有善男子、善女人,初日分以恒河沙等身布施,中日分復以恒河沙等身布施,後日分亦以恒河沙等身布施,如是無量百千萬億劫以身布施;若復有人,聞此經典,信心不逆,其福勝彼,何況書寫、受持、讀誦、為人解說。]
「須菩提!以要言之,是經有不可思議、不可稱量、無邊功德。
如來為發大乘者說,為發最上乘者說。若有人能受持讀誦,廣為人說,如來悉知是人,悉見是人,皆成就不可量、不可稱、無有邊、不可思議功德,如是人等,則為荷擔如來阿耨多羅三藐三菩提。何以故?須菩提!若樂小法者,著我見、人見、眾生見、壽者見,則於此經,不能聽受讀誦、為人解說。]
「須菩提!在在處處,若有此經,一切世間、天、人、
阿修羅,所應供養;當知此處,則為是塔,皆應恭敬,
作禮圍繞,以諸華香而散其處。]
C16.「復次,須菩提!善男子、善女人,受持讀誦此經,
若為人輕賤,是人先世罪業,應墮惡道,以今世人輕賤故,先世罪業則為消滅,當得阿耨多羅三藐三菩提。]
「須菩提!我念過去無量阿僧祇劫,於燃燈佛前,得值八百四千
萬億那由他諸佛,悉皆供養承事,無空過者;若復有人,於後末世,能受持讀誦此經,所得功德,於我所供養諸佛功德,百分不及一,千萬億分、乃至算數譬喻所不能及。]
「須菩提!若善男子、善女人,於後末世,有受持讀誦此經,
所得功德,我若具說者,或有人聞,心則狂亂,狐疑不信。須菩提!當知是經義不可思議,果報亦不可思議。」
C17.爾時,須菩提白佛言:
「世尊!善男子、善女人,
發阿耨多羅三藐三菩提心,云何應住?云何降伏其心?」
佛告須菩提:
「善男子、善女人,發阿耨多羅三藐三菩提
者,當生如是心,我應滅度一切眾生。滅度一切眾生已,而無有一眾生實滅度者。何以故?若菩薩有我相、人相、眾生相、壽者相,則非菩薩。所以者何?須菩提!實無有法發阿耨多羅三藐三菩提者。]
「須菩提!於意云何?如來於燃燈佛所,有法得阿耨多
羅三藐三菩提不?」
「不也,世尊!如我解佛所說義,佛於燃燈佛所,無有法得阿耨多羅三藐三菩提。」
佛言:「如是,如是。須菩提!實無有法如來得阿耨多
羅三藐三菩提。須菩提!若有法如來得阿耨多羅三藐三菩提,燃燈佛則不與我授記:『汝於來世,當得作佛,號釋迦牟尼。』以實無有法得阿耨多羅三藐三菩提,是故燃燈佛與我授記,作是言:『汝於來世,當得作佛,號釋迦牟尼。』何以故?如來者,即諸法如義。
「若有人言:如來得阿耨多羅三藐三菩提。須菩提!實
無有法,佛得阿耨多羅三藐三菩提。須菩提!如來所得阿耨多羅三藐三菩提,於是中無實無虛。是故如來說:一切法皆是佛法。須菩提!所言一切法者,即非一切法,是故名一切法。
「須菩提!譬如人身長大。」
須菩提言:「世尊!如來說:人身長大,則為非大身,是
名大身。」
「須菩提!菩薩亦如是。若作是言:『我當滅度無量眾生』
,則不名菩薩。何以故?須菩提!無有法名為菩薩。是故佛說:一切法無我、無人、無眾生、無壽者。須菩提!若菩薩作是言:『我當莊嚴佛土』,是不名菩薩。何以故?如來說:莊嚴佛土者,即非莊嚴,是名莊嚴。須菩提!若菩薩通達無我、法者,如來說名真是菩薩。 ]
C18.
須菩提!於意云何?如來有肉眼不?」
「如是,世尊!如來有肉眼。」
「須菩提!於意云何?如來有天眼不?」
「如是,世尊!如來有天眼。」
「須菩提!於意云何?如來有慧眼不?」
「如是,世尊!如來有慧眼。」
「須菩提!於意云何?如來有法眼不?」
「 如是,世尊!如來有法眼。」
「須菩提!於意云何?如來有佛眼不?」
「如是,世尊!如來有佛眼。」
「須菩提!於意云何?恒河中所有沙,佛說是沙不?」
「如是,世尊!如來說是沙。」
「須菩提!於意云何?如一恒河中所有沙,有如是沙等恒河,
是諸恒河所有沙數,佛世界如是,寧為多不?」
「甚多,世尊!」
佛告須菩提:「爾所國土中,所有眾生,若干種心,如來悉知。
何以故?如來說:諸心皆為非心,是名為心。所以者何?須菩提!過去心不可得,現在心不可得,未來心不可得。
KINH KIM CANG
BÁT NHÃ BA LA MẬT
Vajracchedika-prajnaparamita-sutra
***
Tiếng Việt
Đàm Khánh Hỷ, dịch
***
Tiếng Việt
Đàm Khánh Hỷ, dịch
1. Âm:
Â11. “ Tu Bồ Đề ! Như Hằng Hà trung sở hữu sa số, như thị sa đẳng Hằng Hà, ư ý vân hà? Thị chư Hằng Hà sa ninh vi đa phủ?”
Tu Bồ Đề ngôn: “ Thậm đa, Thế tôn! Đãn chư Hằng Hà thượng đa vô số, hà huông kỳ sa! ”
“ Tu Bồ Đề! Ngã kim thực ngôn cáo nhữ: Nhược thiện nam tử, thiện nữ nhơn, dĩ thất bảo mãn nhĩ sở Hằng Hà sa số tam thiên đại thiên thế giới, dí dụng bố thí, đắc phước đa phủ ?”
Tu Bồ Đề ngôn: “ Thậm đa, Thế tôn! “
Phật cáo Tu Bồ Đề: “ Nhược thiện nam tử, thiện nữ nhơn, ư thử kinh trung, nãi chí thọ trì tứ cú kệ đẳng, vi tha nhơn thuyết, nhi thử phước đức thắng tiền phước đức.”
Â12. “ Phục thứ, Tu Bồ Đề! Tùy thuyết thị kinh, nãi chí tứ cú kệ đẳng, đương tri thử xứ , nhứt thiết thế gian, Thiên, Nhân, A-tu-la giai ưng cúng dường, như Phật tháp miếu, hà huống hữu nhân tận năng thọ trì, độc tụng. Tu Bồ Đề! Đương tri thị nhân thành tựu tối thượng đệ nhất hy hữu chi pháp. Nhược thị kinh điển sở tại chi xứ, tắc vi hữu Phật, nhược tôn trọng đệ tử. “
Â13. Nhĩ thời, Tu Bồ Đề bạch Phật ngôn: “ Thế tôn! Đương hà danh thử kinh? Ngã đẳng vân hà phụng trì? “
Phật cáo Tu Bồ Đề: “ Thị kinh danh vi ‘ Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật ‘ , dĩ thị danh tự, nhữ đương phụng trì. Sở dĩ giả hà? Tu Bồ Đề! Phật thuyết Bát nhã Ba la mật, tắc phi Bát nhã
Ba la mật. “
“Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai hữu sở thuyết pháp phủ?”
Tu Bồ Đề bạch Phật ngôn: “ Thế tôn ! Như Lai vô sở thuyết.”
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Tam thiên đại thiên thế giới sở hữu vi trần thị vi đa phủ ?”
Tu Bồ Đề ngôn: “ Thậm đa, Thế tôn! “
“ Tu Bồ Đề! Chư vi trần Như Lai thuyết phi vi trần, thị danh vi trần. Như Lai thuyết thế giới, phi thế giới, thị danh thế giới. “
- “ Tu Bồ Đề ! Ư ý vân hà? Khả dĩ tam thập nhị tướng kiến Như Lai phủ?”
- “ Phất dã, Thế tôn! Bất khả dĩ tam thập nhị tướng đắc kiến Như Lai. Hà dĩ cố? Như Lai thuyết tam thập nhị tướng, tức thị phi tướng, thị danh tam thập nhị tướng. “
- “ Tu Bồ Đề ! Nhược hữu thiện nam tử, thiện nữ nhơn, dĩ Hằng hà sa đẳng thân mạng bố thí; nhược phục hữu nhơn, ư thử kinh trung, nãi chí thọ trì tứ cú kệ đẳng, vi tha nhơn thuyết, kỳ phước thậm đa ! “
Â14. Nhĩ thời, Tu Bồ Đề văn thuyết thị kinh, thâm giải nghĩa thú , thế lệ bi khấp, nhi bạch Phật ngôn:
“ Hi hữu, Thế tôn! Phật thuyết như thị thậm thâm kinh điển, ngã tùng tích lai sở đắc huệ nhãn, vị tằngđắc văn như thị chi kinh. Thế tôn! Nhược phục hữu nhơn đắc văn thị kinh, tin tâm thanh tịnh, tắc sanh thực tướng, đương tri thị nhơn, thành tựu đệ nhất hi hữu công đức. Thế tôn! Thị thực tướng giả, tắc thị phi tướng, thị cố Như Lai thuyết danh thực tướng.
Thế tôn! ngã kim đắc văn như thị kinh điển, tín giải thọ trì bất túc vi nan, nhược đương lai thế, hậu ngũ bá tuế, kỳ hữu chúng sanh, đắc văn thị kinh, tín giải thọ trì, thị nhân tắc vi đệ nhất hi hữu, Hà dĩ cố? Thử nhơn vô ngã tướng, nhơn tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng. Sở dĩ giả hà? Ngã tướng tức thị phi tướng, nhơn tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng tức thị phi tướng. Hà dĩ cố? Ly nhứt thiết tướng, tắc danh chư Phật . “
Phật cáo Tu Bồ Đề :
“ Như thị! Như thị! Nhược phục hữu nhơn, đắc văn thị kinh, bất kinh, bất bố , bất úy, đương trị thị nhơn thậm vi hi hữu. Hà dĩ cố? Tu Bồ Đề! Như Lai thuyết: Đệ nhất Ba la mật, phi đệ nhất Ba la mật, thị danh đệ nhất Ba la mật. Tu Bồ Đề! Nhẫn nhục Ba la mật, Như Lai thuyết phi nhẫn nhục Ba la mật. Hà dĩ cố? Tu Bồ Đề! Như ngã tích vi Ca Lợi vương cát triệt thân thể, ngã ư nhĩ thời, vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng. Hà dĩ cố? Ngã ư vãng tích, tiết tiết chi giải thời, nhược hữu ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng, ưng sanh sân hận.
" Tu Bồ Đề! Hựu niệm quá khứ ư ngũ bá thế tác Nhẫn nhục tiên nhân, ư nhĩ sở thế, vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng. Thị cố Tu Bồ Đề! Bồ tát ưng ly nhất thiết tướng, phát A nậu đa la tam miệu tam bồ đề tam, bất ưng trụ sắc sanh tâm, bất ưng trụ thanh, hương, vị, xúc, pháp sanh tâm, ưng sanh vô sở trụ tâm. Nhược tâm hữu trụ, tức vi phi trụ. Thị cố Phật thuyết: Bồ tát tâm bất ưng trụ sắc bố thí. Tu Bồ Đề! Bồ tát vi lợi ích nhất thiết chúng sanh, ưng như thị bố thí.
" Như Lai thuyết: Nhất thiết tướng, tức thị phi tướng. Hựu thuyết: Nhất thiết chúng sanh, tắc phi chúng sanh. Tu Bồ Đề! Như Lại thị chân ngữ giả, thực ngữ giả, như ngữ giả, bất cuồng ngữ giả, bất dị ngữ giả. Tu Bồ Đề! Như Lai sở đắc pháp, thử pháp vô thực vô hư. “
" Tu Bồ Đề! Nhược Bồ tát tâm trụ ư pháp nhi hành bố thí, như nhân nhập ám, tắc vô sở kiến; nhược Bồ tát tâm bất trụ pháp nhi hành bố thí, như nhân hữu mục, nhật quang minh chiếu, kiến chủng chủng sắc.”
“ Tu Bồ Đề! Đương lai chi thế, nhược hữu thiện nam tử, thiện nữ nhân, năng ư thử kinh thọ trì độc tụng, tắc vi Như Lai dĩ Phật trí huệ, tất tri thị nhân, tất kiến thị nhân, giai đắc thành tựu vô lượng vô biên công đức.”
Â15. “Tu Bồ Đề! Nhược hữu thiện nam tử, thiện nữ nhân, sơ nhựt phần dĩ Hằng hà sa đẳng thân bố thí, trung nhựt phần phục dĩ Hằng hà sa đẳng thân bố thí, hậu nhựt phần diệc dĩ Hắng hà sa đẳng thân bố thí, như thị vô lượng bá thiên vạn ức kiếp dĩ thân bố thí; nhược phục hữu nhân , văn thử kinh điển, tín tâm bất nghịch, kỳ phước thắng bỉ, hà huống thơ tả , thọ trì, đọc tụng, vi nhân giải thuyết.”
“ Tu Bồ Đề! Dĩ yếu ngôn chi, thị kinh hữu bất khả tư nghì, bất khả xưng lượng, vô biên công đức. Như Lai vi phát đại thừa giả thuyết, vi phát tối thượng thừa giả thuyết. Nhược hữu nhân năng thọ trì độc tụng , quảng vi nhân thuyết, Như Lai tất tri thị nhân, tất kiến thị nhân, giai thành tựu bất khả lượng, bất khả xưng, vô hữu biên, bất khả tư nghì công đức, như thị nhân đẳng, tắc vi hạ đảm Như Lai A nậu đa la tam miệu tam bồ đề. Hà dĩ cố? Tu Bồ Đê! Nhược lạc tiểu pháp giả, trước ngã kiến, nhân kiến, chúng sanh kiến, thọ giả kiến, tắc ư thử kinh, bất năng thính thọ độc tụng, vi nhân giải thuyết.”
“ Tu Bồ Đề! Tại tại chi xứ, nhược hữu thử kinh, nhất thiết thế gian, thiên, nhân, a- tu- la, sở ưng cúng dường; đương tri thử xứ, tắc vi thị tháp, giai ưng cung kính, tác lễ vi nhiễu, dĩ chư hoa hương nhi tán kỳ xứ.”
Â16. “ Phục thứ, Tu Bồ Đề! Thiện nam tử, thiện nữ nhân, thọ trì độc tụng thử kinh, nhược vi nhân khinh tiện, thị nhân tiên thế tội nghiệp, ưng đọa ác đạo, dĩ kim thế nhân khinh tiện cố, tiên thế tội nghiệp tắc vi tiêu diệt , đương đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề.”
“ Tu Bồ Đề! Ngã niệm quá khứ vô lượng-a-tăng kỳ kiếp, ư Nhiên Đăng Phật tiền, đắc trị bát bá tứ thiên vạn ức na- do- tha chư Phật, tất giai cúng dường thừa sự, vô không quá giả. Nhược phục hữu nhân, ư hậu mạt thế, năng thọ trì độc tụng thử kinh, sở đắc công đức, ư ngã sở cúng dường chư Phật công đức, bách phần bất cập nhất, thiên vạn ức phần, nãi chí toán số thí dụ sở bất năng cập.”
“ Tu Bồ Đề! Nhược thiện nam tử, thiện nữ nhân, ư hậu mạt thế, hữu thọ trì độc tụng thử kinh, sở đắc công đức, ngã nhược câu thuyết giả, hoặc hữu nhân văn, tâm tắc cuồng loạn, hồ nghi bất tín. Tu Bồ Đề! Đương tri thị kinh nghĩa bất khả tư nghì, quả báo diệc bất khả tư nghì. “
Â17. Nhĩ thời, Tu Bồ Đề bạch Phật ngôn: “ Thế ton!! Thiện nam tử, thiện nữ nhơn, phát A nậu đa la tam miệu tam bồ đề tâm, vân hà ưng trụ? Vân hà hàng
Phật cáo Tu Bồ Đề: “ Thị kinh danh vi ‘ Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật ‘ , dĩ thị danh tự, nhữ đương phụng trì. Sở dĩ giả hà? Tu Bồ Đề! Phật thuyết Bát nhã Ba la mật, tắc phi Bát nhã
Ba la mật. “
“Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai hữu sở thuyết pháp phủ?”
Tu Bồ Đề bạch Phật ngôn: “ Thế tôn ! Như Lai vô sở thuyết.”
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Tam thiên đại thiên thế giới sở hữu vi trần thị vi đa phủ ?”
Tu Bồ Đề ngôn: “ Thậm đa, Thế tôn! “
“ Tu Bồ Đề! Chư vi trần Như Lai thuyết phi vi trần, thị danh vi trần. Như Lai thuyết thế giới, phi thế giới, thị danh thế giới. “
- “ Tu Bồ Đề ! Ư ý vân hà? Khả dĩ tam thập nhị tướng kiến Như Lai phủ?”
- “ Phất dã, Thế tôn! Bất khả dĩ tam thập nhị tướng đắc kiến Như Lai. Hà dĩ cố? Như Lai thuyết tam thập nhị tướng, tức thị phi tướng, thị danh tam thập nhị tướng. “
- “ Tu Bồ Đề ! Nhược hữu thiện nam tử, thiện nữ nhơn, dĩ Hằng hà sa đẳng thân mạng bố thí; nhược phục hữu nhơn, ư thử kinh trung, nãi chí thọ trì tứ cú kệ đẳng, vi tha nhơn thuyết, kỳ phước thậm đa ! “
Â14. Nhĩ thời, Tu Bồ Đề văn thuyết thị kinh, thâm giải nghĩa thú , thế lệ bi khấp, nhi bạch Phật ngôn:
“ Hi hữu, Thế tôn! Phật thuyết như thị thậm thâm kinh điển, ngã tùng tích lai sở đắc huệ nhãn, vị tằngđắc văn như thị chi kinh. Thế tôn! Nhược phục hữu nhơn đắc văn thị kinh, tin tâm thanh tịnh, tắc sanh thực tướng, đương tri thị nhơn, thành tựu đệ nhất hi hữu công đức. Thế tôn! Thị thực tướng giả, tắc thị phi tướng, thị cố Như Lai thuyết danh thực tướng.
Thế tôn! ngã kim đắc văn như thị kinh điển, tín giải thọ trì bất túc vi nan, nhược đương lai thế, hậu ngũ bá tuế, kỳ hữu chúng sanh, đắc văn thị kinh, tín giải thọ trì, thị nhân tắc vi đệ nhất hi hữu, Hà dĩ cố? Thử nhơn vô ngã tướng, nhơn tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng. Sở dĩ giả hà? Ngã tướng tức thị phi tướng, nhơn tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng tức thị phi tướng. Hà dĩ cố? Ly nhứt thiết tướng, tắc danh chư Phật . “
Phật cáo Tu Bồ Đề :
“ Như thị! Như thị! Nhược phục hữu nhơn, đắc văn thị kinh, bất kinh, bất bố , bất úy, đương trị thị nhơn thậm vi hi hữu. Hà dĩ cố? Tu Bồ Đề! Như Lai thuyết: Đệ nhất Ba la mật, phi đệ nhất Ba la mật, thị danh đệ nhất Ba la mật. Tu Bồ Đề! Nhẫn nhục Ba la mật, Như Lai thuyết phi nhẫn nhục Ba la mật. Hà dĩ cố? Tu Bồ Đề! Như ngã tích vi Ca Lợi vương cát triệt thân thể, ngã ư nhĩ thời, vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng. Hà dĩ cố? Ngã ư vãng tích, tiết tiết chi giải thời, nhược hữu ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng, ưng sanh sân hận.
" Tu Bồ Đề! Hựu niệm quá khứ ư ngũ bá thế tác Nhẫn nhục tiên nhân, ư nhĩ sở thế, vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng. Thị cố Tu Bồ Đề! Bồ tát ưng ly nhất thiết tướng, phát A nậu đa la tam miệu tam bồ đề tam, bất ưng trụ sắc sanh tâm, bất ưng trụ thanh, hương, vị, xúc, pháp sanh tâm, ưng sanh vô sở trụ tâm. Nhược tâm hữu trụ, tức vi phi trụ. Thị cố Phật thuyết: Bồ tát tâm bất ưng trụ sắc bố thí. Tu Bồ Đề! Bồ tát vi lợi ích nhất thiết chúng sanh, ưng như thị bố thí.
" Như Lai thuyết: Nhất thiết tướng, tức thị phi tướng. Hựu thuyết: Nhất thiết chúng sanh, tắc phi chúng sanh. Tu Bồ Đề! Như Lại thị chân ngữ giả, thực ngữ giả, như ngữ giả, bất cuồng ngữ giả, bất dị ngữ giả. Tu Bồ Đề! Như Lai sở đắc pháp, thử pháp vô thực vô hư. “
" Tu Bồ Đề! Nhược Bồ tát tâm trụ ư pháp nhi hành bố thí, như nhân nhập ám, tắc vô sở kiến; nhược Bồ tát tâm bất trụ pháp nhi hành bố thí, như nhân hữu mục, nhật quang minh chiếu, kiến chủng chủng sắc.”
“ Tu Bồ Đề! Đương lai chi thế, nhược hữu thiện nam tử, thiện nữ nhân, năng ư thử kinh thọ trì độc tụng, tắc vi Như Lai dĩ Phật trí huệ, tất tri thị nhân, tất kiến thị nhân, giai đắc thành tựu vô lượng vô biên công đức.”
Â15. “Tu Bồ Đề! Nhược hữu thiện nam tử, thiện nữ nhân, sơ nhựt phần dĩ Hằng hà sa đẳng thân bố thí, trung nhựt phần phục dĩ Hằng hà sa đẳng thân bố thí, hậu nhựt phần diệc dĩ Hắng hà sa đẳng thân bố thí, như thị vô lượng bá thiên vạn ức kiếp dĩ thân bố thí; nhược phục hữu nhân , văn thử kinh điển, tín tâm bất nghịch, kỳ phước thắng bỉ, hà huống thơ tả , thọ trì, đọc tụng, vi nhân giải thuyết.”
“ Tu Bồ Đề! Dĩ yếu ngôn chi, thị kinh hữu bất khả tư nghì, bất khả xưng lượng, vô biên công đức. Như Lai vi phát đại thừa giả thuyết, vi phát tối thượng thừa giả thuyết. Nhược hữu nhân năng thọ trì độc tụng , quảng vi nhân thuyết, Như Lai tất tri thị nhân, tất kiến thị nhân, giai thành tựu bất khả lượng, bất khả xưng, vô hữu biên, bất khả tư nghì công đức, như thị nhân đẳng, tắc vi hạ đảm Như Lai A nậu đa la tam miệu tam bồ đề. Hà dĩ cố? Tu Bồ Đê! Nhược lạc tiểu pháp giả, trước ngã kiến, nhân kiến, chúng sanh kiến, thọ giả kiến, tắc ư thử kinh, bất năng thính thọ độc tụng, vi nhân giải thuyết.”
“ Tu Bồ Đề! Tại tại chi xứ, nhược hữu thử kinh, nhất thiết thế gian, thiên, nhân, a- tu- la, sở ưng cúng dường; đương tri thử xứ, tắc vi thị tháp, giai ưng cung kính, tác lễ vi nhiễu, dĩ chư hoa hương nhi tán kỳ xứ.”
Â16. “ Phục thứ, Tu Bồ Đề! Thiện nam tử, thiện nữ nhân, thọ trì độc tụng thử kinh, nhược vi nhân khinh tiện, thị nhân tiên thế tội nghiệp, ưng đọa ác đạo, dĩ kim thế nhân khinh tiện cố, tiên thế tội nghiệp tắc vi tiêu diệt , đương đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề.”
“ Tu Bồ Đề! Ngã niệm quá khứ vô lượng-a-tăng kỳ kiếp, ư Nhiên Đăng Phật tiền, đắc trị bát bá tứ thiên vạn ức na- do- tha chư Phật, tất giai cúng dường thừa sự, vô không quá giả. Nhược phục hữu nhân, ư hậu mạt thế, năng thọ trì độc tụng thử kinh, sở đắc công đức, ư ngã sở cúng dường chư Phật công đức, bách phần bất cập nhất, thiên vạn ức phần, nãi chí toán số thí dụ sở bất năng cập.”
“ Tu Bồ Đề! Nhược thiện nam tử, thiện nữ nhân, ư hậu mạt thế, hữu thọ trì độc tụng thử kinh, sở đắc công đức, ngã nhược câu thuyết giả, hoặc hữu nhân văn, tâm tắc cuồng loạn, hồ nghi bất tín. Tu Bồ Đề! Đương tri thị kinh nghĩa bất khả tư nghì, quả báo diệc bất khả tư nghì. “
Â17. Nhĩ thời, Tu Bồ Đề bạch Phật ngôn: “ Thế ton!! Thiện nam tử, thiện nữ nhơn, phát A nậu đa la tam miệu tam bồ đề tâm, vân hà ưng trụ? Vân hà hàng
phục kỳ tâm? “
Phật cáo Tu Bồ Đề: “ Thiên nam tử, thiện nữ nhơn, phát A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, đương sanh như thị tâm: ‘ Ngã ưng diệt độ nhất thiết chúng sanh. Diệt độ nhất thiết chúng sanh dĩ, nhi vô hữu nhất chúng sanh thực diệt độ giả.’ Hà dĩ cố? Nhược Bồ tát hữu ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng, tắc phi Bồ tát. Sở dĩ giả hà? Tu Bồ Đề! Thực vô hữu pháp phát A nậu đa la tam miệu tam bồ đề giả.
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai ư Nhiên Đăng Phật sở, hữu pháp đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề phủ?”
“ Phất dã, Thế tôn! Như ngã giải Phật sở thuyết nghĩa, Phật ư Nhiên Đăng Phật sở, vô hữu pháp đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề.
Phật ngôn: “ Như thị, như thị. Tu Bồ Đề! Thực vô hữu pháp Như Lai đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề. Tu Bồ Đề! Nhược hữu pháp Như Lai đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, Nhiên Đăng Phật tắc bất dữ ngã thọ ký: ‘ Nhữ ư lai thế, đương đắc tác Phật, hiệu Thích Ca Mâu Ni.’ Dĩ thực vô hữu pháp đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, thị cố Nhiên Đăng Phật dữ ngã thọ ký, tác thị ngôn: ‘ Nhữ ư lai thế,, đương đắc tác Phật, hiệu Thích Ca Mâu Ni. ‘ Hà dĩ cố? Như Lai giả, tức chư pháp như nghĩa.”
“ Nhược hữu nhân ngôn: ‘ Như Lai đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, ‘ Bồ Đề! Thực vô hữu pháp, Phật đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề. Tu Bồ Đề! Như Lai sở đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, ư thị trung vô thực vô hư. Thị cố Như Lai thuyết: ‘ Nhất thiết pháp giai thị Phật pháp.’ Tu Bồ Đề! Sở ngôn nhất thiết pháp giả, tức phi nhất thiết pháp, thị cố danh nhất thiết pháp. Tu Bồ Đề! Thí như nhân thân trưởng đại.”
Tu Bồ Đề ngôn: “ Thế tôn! Như Lai thuyết: Nhân thân trưởng đại, tắc vi phi đại thân, thị danh đại thân. “
“ Tu Bồ Đề! Bồ tát diệc như thị. Nhược tác thị ngôn: ‘ Ngã đương diệt độ vô lượng chúng sanh’ , tắc bất danh Bồ tát. Hà dĩ cố? Tu Bồ Đề! Vô hữu pháp danh vi Bồ tát. Thị cố Phật thuyết: ‘ Nhất thiết pháp vô ngã, vô nhân, vô chúng sanh, vô thọ giả.’ Tu Bồ Đề! Nhược Bồ tát tác thị ngôn:’ Ngã đương trang nghiêm Phật độ,’ thị bất danh Bồ tát. Hà dĩ cố? Như Lai thuyết: ‘ Trang nghiêm Phật độ giả, tức phi trang nghiêm, thị danh trang nghiêm.’ Tu Bồ Đề! Nhược Bồ tát thông đạt vô ngã, pháp giả, Như Lai thuyết danh chân thị Bồ tát.. “
Â18. “Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà ? Như Lai hữu nhục nhãn phủ?”
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai hữu nhục nhãn. “
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai hữu thiên nhãn phủ ? “
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai hữu thiên nhãn.”
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai hữu huệ nhãn phủ? “
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai hữu huệ nhãn.”
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai hữu pháp nhãn phủ?”
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai hữu pháp nhãn.”
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai hữu Phật nhãn phủ?”
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai hữu Phật nhãn.”
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Hằng hà trung sở hữu sa, Phật thuyết thị sa phủ?”
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai thuyết thị sa. “
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như nhất Hằng hà trung sở hữu sa, hữu như thị sa đẳng Hằng hà, thị chư Hằng hà sở hữu sa số, Phật thế giwois như thị, ninh vi đa phủ? “
“ Thậm đa, Thế tôn! “
Phật cáo Tu Bồ Đề: “ Nhĩ sở quốc độ trung, sở hữu chúng sanh, nhược can chủng tâm, Như Lai tất tri. Hà dĩ cố? Như Lai thuyết: ‘ Chư tâm giai vi phi tâm, thị danh vi tâm.’ Sở dĩ giả hà? Tu Bồ Đề! Quá khứ tâm bất khả đắc, hiện tại tâm bất khả đắc, vị lai tâm bất khả đắc. “
2. Nghĩa:
V11. “ Này Tu Bồ Đề! Ví như con sông Hằng kia có bao nhiêu hạt cát thì số con sông Hằng cũng nhiều như số hạt cát ấy. Ông nghĩ thế nào? Số hạt cát của tất cả các con sông Hằng ấy có nhiều không ?”
- Tu Bồ Đề đáp: “ Thưa Thế tôn, nhiều lắm! Chỉ nói về số sông Hằng đã nhiều vô số, huồng hồ nói đến số hạt cát của tất cả số sông Hằng ấy.”
“ Tu Bồ Đề! Bây giờ tôi nói thật với ông: Nếu có người nam, người nữ hiền lành nào đem hết cả bảy món châu báu đầy khắp cõi tam thiên đại thiên, nhiều như cát của tất cả số sông Hằng kia để bố thí thì phước đức có nhiều không?”
Tu Bồ Đề đáp: “ Thưa Thế tôn, nhiều lắm! “
Phật bảo Tu Bồ Đề: “Nếu có người nam, người nữ hiền lành nào y theo kinh này, cho đến chỉ thực hành một bài kệ bốn câu và nói cho người khác nghe, như vậy thì phước đức của người này còn hơn cả phước đức của người trước.”
V12. Lại nữa, Tu Bồ Đề! Bất cứ nơi nào có thuyết kinh này, dẫu rằng chỉ giảng nói bốn câu kệ , nên biết rằng tại nơi đó tất cả thế gian, Trời, Người, A-tu-la đều phải cúng dường như chỗ tháp miếu của Phật, huống chi có người hết lòng thọ trì, đọc tụng kinh này. Tu Bồ Đề! Phải biết người ấy đã thành tựu pháp tối thượng đệ nhất hiếm có. Phàm nơi nào có kinh điển này ở đó ắt có đức Phật, hoặc có vị đệ tử Phật được tôn kính. “
V13. Lúc ấy Tu Bồ Đề thưa với Phật rằng: “ Bạch Thế tôn! Tên của kinh này nên gọi là gì ? Và chúng con phải phụng trì kinh này như thế nào?”
Phật bảo Tu Bồ Đề: “ Kinh này gọi là ‘Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật’ , hãy như tên gọi mà phụng trì. Tại sao vậy? Này Tu Bồ Đề ! Phật thuyết Bát-nhã Ba-la-mật, tức chẳng phải thực là Bát-nhã Ba-la-mật.”
- “ Tu Bồ Đề, ý ông thế nào? Như Lai có thuyết pháp gì không?”
- Tu Bồ Đề thưa: Bạch Thế tôn! Chẳng có pháp gì Như Lai thuyết .”
- “ Tu Bồ Đề, ý ông thế nào ? Số hạt bụi trong cõi tam thiên đại thiên có nhiều không?”
Tu Bồ Đề đáp: “ Thưa Thế tôn, nhiều lắm!”
- “ Này Tu Bồ Đề! Như Lai nói những hạt bụi ấy ắt chẳng phải hạt bụi, cho nên gọi đó là những hạt bụi; Như Lai nói thế giới tức chẳng phải là thế giới, cho nên gọi đó là thế giới.”
“Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào ? Có thể dựa vào ba mươi hai tướng để thấy Như Lai không?”
- “ Không, thưa Thế tôn! Không thể dùng ba mươi hai tướng thấy được Như Lai. Tại sao? Như Lai nói ba mươi hai tướng tức không phải là tướng, cho nên gọi đó là ba mươi hai tướng.”
“Tu Bồ Đề! Nếu có người nam, người nữ hiền lành đem thân mạng nhiều như số cát sông Hằng để bố thí; lại nếu có người y theo kinh này, dẫu rằng chỉ thọ nhận, hành trì bốn câu kinh kệ và giảng nói cho người khác nghe, thì phước đức của người này lại nhiều hơn.”
V14. Bấy giờ, Tu Bồ Đề nghe Phật thuyết kinh này, hiểu được nghĩa lý thâm sâu, cảm động rơi nước mắt mà bạch Phật rằng:
“Hi hữu, Thế tôn! Phật thuyết kinh điển ý nghĩa thâm sâu
thế này, từ khi con được mở mắt trí huệ đến nay, chưa từng bao giời được nghe kinh như vậy. Thế tôn! Lại nếu có người nghe được kinh này mà tâm thanh tịnh tin nhận , tức là tướng chân thật, nên biết người này có được công đức bậc nhất hiếm có. Thế tôn! Chính tướng chân thực tức không phải là tướng, cho nên Như Lai mới gọi là thực tướng.
Bạch Thế tôn! Nay được nghe kinh này con hiểu rõ, tin theo, thọ nhận, và hành trì chưa phải là khó. Nhưng sau năm trăm năm trong đời vị lai , nếu có người được nghe kinh này mà hiểu rõ, tin theo, thọ nhận, và hành trì, thì người ấy ắt là hiếm có bậc nhất . Tại sao? Vì người ấy không dính mắc các tướng Tôi, người khác, Chúng sanh, và Thọ mạng. Tại sao ? Vì tướng Tôi ắt không phải là tướng, tướng Người khác, tướng Chúng sanh, tướng Thọ mạng ắt đều không phải là tướng. Vì sao? Bỡi vì, lìa bỏ tất cả tướng, đó tức là chư Phật. “
Phật bảo Tu Bồ Đề:
“Đúng vậy! Đúng vậy! Lại nếu có người nghe được kinh này mà không kinh ngạc, không lo sợ thì nên biết người như vậy là rất hiếm có. Tại sao ? Này Tu Bồ Đề! Như Lai nói: Đệ nhất Ba la mật không phải là đệ nhất Ba la mật, cho nên gọi là đệ nhất Ba la mật. Tu Bồ Đề! Nhẫn nhục Ba la mật, Như Lai nói không phải là nhẫn nhục Ba la mật. Tại sao? Này Tu Bồ Đề! Như ngày xưa ta bị vua Ca Lợi cắt xé thân thể, lúc đó ta không có các tướng Ta, Người khác, Chúng sanh, Thọ mạng, Tại sao? Bỡi vì, ngày xưa lúc ta bị cắt xé từng mảnh thân thể, nếu ta chấp có tướng Ta, tướng Người khác, tướng Chúng sanh, tướng Thọ mạng, ắt sanh lòng oán giận.
Tu Bồ Đề! Nhớ lại quá khứ, ta đã tu hạnh tiên nhẫn nhục, trải năm trăm kiếp không hề dính mắc các tướng Tôi, Người khác, Chúng sanh, Thọ mạng. Tu Bồ Đề! Bỡi vậy, Bồ tát nên xả bỏ hết mọi tướng mà phát tâm Vô thượng chánh đẳng chánh giác; không nên dựa hình sắc mà sanh tâm, không nên dựa thanh âm, hương, vị, xúc, pháp mà sanh tâm; chỉ nên vô trụ mà phát sanh tâm. Nếu tâm có trụ, ắt phải là không trụ. Cho nên Phật nói: Tâm của Bồ tát chẳng nên trụ vào hình sắc mà bố thí. Tu Bồ Đê! Bồ tát vì lợi ích tất cả chúng sanh, nên theo như vậy mà bố thí. "
" Như lai nói: Hết thảy các tướng, tức không phải là tướng. Lại nói: Tất cả chúng sanh, tức không phải là chúng sanh. Tu Bồ Đề! Như Lai nói lời chân chính, nói lời đúng thật, nói lời không đổi thay, không nói lời dối trá , không nói lời trái khác. “ Tu Bồ Đề! Pháp Như Lai chứng đắc là không thực không giả.
"Tu Bồ Đề! Nếu Bồ tát tâm dựa vào pháp để bố thí, ắt giống như người vào chỗ tối, chẳng thấy gì hết. Nếu tâm Bồ tát không dựa vào pháp khi bố thí, tức giống như người có mắt đi vào chỗ mặt trời chiếu sáng, thấy rõ mọi thứ hình sắc. “
“ Tu Bồ Đề! Đời sau nếu có người nam, người nữ hiền lành thường hay thọ nhận, hành trì, đọc tụng kinh này tức thị Như Lai dùng trí huệ Phật ắt biết rõ người ấy, thấy rõ người ấy, và những người như vậy đều thành tựu công đức vô lượng, vô biên. “
V15. “ Tu Bồ Đề! Nếu có người nam, người nữ hiền lành buổi sáng dùng thân mạng nhiều như số cát sông Hằng để bố thí, buổi trưa lại bố thí thân mạng nhiều như vậy, buổi chiều cũng bố thí nhiều thân mạng như số cát sông Hằng, cứ bố thí như vậy cho đến trăm, ngàn, vạn, ức, vô lượng kiếp; lại nếu có người khi nghe kinh này đem lòng tin thật, không hề chống đối, thì phước đức của người này còn hơn cả phước đức của người bố thí kia, huống hồ biên chép, thọ trì, đọc tụng, giảng giải cho người khác cùng nghe .”
“Tu Bồ Đề! Nói tóm lại kinh này có công đức vô lượng, vô biên, không thể suy lường . Như Lai vì người phát tâm Đại thừa mà giảng thuyết, vì người phát tâm Tối thượng thừa mà thuyết. Nếu có người hay thọ trì, đọc tụng kinh này và giảng giải cho nhiều người nghe, người ấy ắt được Như Lai biết rõ, thấy rõ, đều được thành tựu công đức không thể ước lường, không thể nói hết, không giới hạn, không thể nghĩ bàn. Người như vậy ắt có thể đảm đương pháp Vô thượng chánh đẳng chánh giác của Như Lai. Tại sao ? Này Tu Bồ Đề! Nếu là người ưa thích pháp nhỏ hẹp, còn dính mắc cái thấy về Ta, về Người khác, về Chúng sanh, về Thọ mạng thì không đủ khả năng nghe, thọ nhận, đọc tụng. và giảng giải cho người khác nghe kinh này.”
“ Tu Bồ Đê! Bất cứ nơi nào, nếu có kinh này thì tất cả thế gian, Trời, Người, A-tu-la đều đến cúng dường, phải coi nơi ấy chính là bảo tháp, tất cả đều phải cung kính, làm lễ đi quanh, xông hương rải hoa ở đó. “
V16. “ Lại nữa, Tu Bồ Đê! Những người nam, người nữ hiền lành thọ trì, tụng đọc kinh này , nếu bị người khác khinh chê, thì do các tội chướng đời trước họ đáng bị đọa vào đường ác, thì nay do bị người khác khing chê, nên họ chẳng những tiêu trừ được tội chướng mà còn đắc Vô thượng chánh đẳng chánh giác.. “
“Tu Bồ Đề! Nhớ trong quá khứ vô lượng a-tăng kỳ kiếp, trước thời Phậf Nhiên Đăng, ta đã gặp tám trăm bốn ngàn vạn ức na-do-tha vị Phật , ta đều thờ phụng cúng dường, chẳng hề sơ sót. Lại nếu vào thời mạt thế mà có người hay thọ nhận, hành trì, đọc tụng kinh này, thì công đức cúng dường chư Phật của ta không bằng một phần trăm, ngàn, vạn, ức phần công đức của người này đạt được, cho đến tính toán, tỉ dụ cũng không thể so sánh được. “
“ Tu Bồ Đề! Nếu trong thời mạt thế có người nam, người nữ hiền lành thọ trì đọc tụng kinh này thì được công đức lớn đến nỗi nếu ta nói ra hết, hoặc có người nghe thì sẽ nghi ngờ, không tin và tâm dễ bị cuồng loạn. Tu Bồ Đề! Nên biết nghĩa lý của kinh này không thể suy nghĩ bàn luận cho cùng ; kết quả báo ứng của nó cũng vậy, không thể suy lường cho hết. “
V17. Bấy giờ Tu Bồ Đề thưa với Phật rằng: “ Bạch Thế tôn! Những người nam, người nữ hiền lành phát tâm Vô thượng chánh đẳng chánh giác , nên an trụ tâm và điều phục tâm như thế nào ?”
Phật bảo Tu Bồ Đề: “ Người nam, người nữ hiền lành phát tâm Vô thượng chánh đẳng chánh giác nên sanh tâm thế này: ‘ Ta phải cứu độ tất cả chúng sanh. Cứu độ hết mọi chúng sanh rồi, mà ta không thấy có một chúng sanh nào được ta cứu độ. Tại sao? Bỡi vì nếu Bồ tát còn thấy có các tướng Ta, Người khác, Chúng sanh, Thọ mạng ắt không phải là Bồ tát. Tại sao vậy? Này Tu Bồ Đề! Thực ra chẳng có pháp gì là Vô thượng chánh đẳng chánh giác để mà phát tâm. "
“ Tu Bồ Đề! Ý ông thế nào? Như Lai ở nơi Phật Nhiên Đăng có đắc pháp Vô thượng chánh đẳng chánh giác hay không?”
“ Bạch Thế tôn! Không. Theo con hiểu lời Phật dạy thì Như Lai khi ở nơi Phật Nhiên Đăng không có đắc pháp gọi là Vô thượng chánh đẳng chánh giác.”
Phật bảo: “ Đúng vậy, đúng như vậy! Này Tu Bồ Đề! Thật ra Như Lai chẳng có đắc pháp gì là Vô thượng chánh đẳng chánh giác . Tu Bồ Đề! Nếu có pháp Vô thượng chánh đẳng chánh giác mà Như Lai đắc thì Phật Nhiên Đăng ắt không thọ ký cho ta rằng: ‘ Đời sau ngươi sẽ thành Phật hiệu là Thích Ca Mâu Ni. ‘ Bỡi thực ra không có đắc pháp gì gọi là Vô thượng chánh đẳng chánh giác, cho nên Phật Nhiên Đăng nới thọ ký cho ta mà nói rằng: “ Đời sau ngươi sẽ thành Phật hiệu là Thích Ca Mâu Ni. ‘ Vì sao? Bỡi vì Như Lai tức là các pháp theo nghĩa chân như,”
“ Nếu có người nói : Như Lai đắc Vô thượng chánh đẳng chánh giác, thì không phải, Tu Bồ Đề! Thực ra chẳng có pháp gì để nói là Phật đắc Vô thượng chánh đảng chánh giác. Tu Bồ Đề! Pháp Vô thượng chánh đẳng chánh giác mà Như Lai đắc ấy là không phải thực, không phải hư. Cho nên Như Lai nói: ‘ Tất cả pháp đều là pháp Phật.’
Tu Bồ Đề! Cái gọi là tất cả pháp, tức không phải là tất cả pháp, cho nên gọi nó là tất cả pháp. Tu Bồ Đê! Cũng như ví dụ thân người cao lớn. “
Tu Bồ Đề bạch Phật: “ Thưa Thế tôn! Như Lai nói: Thân người cao lớn, tức không phải thân cao lớn, cho nên gọi là thân cao lớn. “
“Tu Bồ Đề! Bồ tát cũng như vậy. Nếu Bồ tát nói rằng: ‘ Ta phải cứu độ vô lượng chúng sanh, ‘ thì không gọi đó là Bồ tát. Tại sao? Tu Bồ Đề! Thực không có pháp gì riêng gọi là Bồ tát. Cho nên Phật nói: ‘ Tất cả các pháp đều không có Ta, không có Người khác, không Chúng sanh, không Thọ mạng.’
Tu Bồ Đề! Nếu Bồ tát nói rằng: ‘ Ta phải trang nghiêm cõi Phật’ thì không gọi đó là Bồ tát. Tại sao? Bỡi Như Lai nói: ‘ Việc trang nghiêm cói Phật, tức không phải là trang nghiêm, cho nên mới gọi đó là trang nghiêm. ‘ Tu Bồ Đề! Nếu một vị Bồ tát thông đạt được lý vô Ngã, vô Pháp thì Như Lai gọi đó đích thực là Bồ tát.”
V18. “ Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Mắt Người có ở Như Lai không? “
“ Thưa Thế tôn! Có, ở Như Lai có mắt Người “
“ Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Mắt Trời có ở Như Lai không?”
“ Thưa Thế tôn! Có, ở Như Lai có mắt Trời.”
“ Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Mắt Tuệ có ở Như Lai không?”
“ Thưa Thế tôn! Có, ở Như Lai có mắt Tuệ. “
“ Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Mắt Pháp có ở Như Lai không?”
“ Thưa Thế tôn! Có, ở Như Lai có mắt Pháp.”
“ Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Mắt Phật có ở Như Lai không?”
Thưa Thế tôn! Có, ở Như Lai có mắt Phật.”
“ Tu Bồ Đề! Ngươi nghĩ sao? Cát ở trong sông Hằng, Phật nói là cát chăng ? “
“ Đúng vậy, Thế tôn! Phật nói là cát.”
“ Tu Bồ Đề! Ngươi nghĩ sao? Giả như có số sông Hằng nhiều như số hạt cát trong một sông Hằng, và số cõi Phật nhiếu như số hạt cát của hết thảy các con sông Hằng ấy , vậy thì có nhiều không?”
“ Thưa Thế tôn, nhiều lắm! “
Phật bảo Tu Bồ Đề: “ Trong tất cả cõi Phật ấy có mọi loài chúng sanh, hết thẩy các chúng sanh ấy có bao nhiêu tâm ý thì Như Lai đều biết. Tại sao? Bỡi Như Lai nói:” Các tâm đều là không phải tâm, cho nên mới gọi là tâm. Tại sao vậy? Này Tu Bồ Đề! Tâm đã qua không thể nắm bắt được, tâm hiện tại không thể đạt được, tâm chưa lđến không thể có được. “
LE
SOUTRA DU DIAMANT
Français:
11 - 18
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai ư Nhiên Đăng Phật sở, hữu pháp đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề phủ?”
“ Phất dã, Thế tôn! Như ngã giải Phật sở thuyết nghĩa, Phật ư Nhiên Đăng Phật sở, vô hữu pháp đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề.
Phật ngôn: “ Như thị, như thị. Tu Bồ Đề! Thực vô hữu pháp Như Lai đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề. Tu Bồ Đề! Nhược hữu pháp Như Lai đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, Nhiên Đăng Phật tắc bất dữ ngã thọ ký: ‘ Nhữ ư lai thế, đương đắc tác Phật, hiệu Thích Ca Mâu Ni.’ Dĩ thực vô hữu pháp đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, thị cố Nhiên Đăng Phật dữ ngã thọ ký, tác thị ngôn: ‘ Nhữ ư lai thế,, đương đắc tác Phật, hiệu Thích Ca Mâu Ni. ‘ Hà dĩ cố? Như Lai giả, tức chư pháp như nghĩa.”
“ Nhược hữu nhân ngôn: ‘ Như Lai đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, ‘ Bồ Đề! Thực vô hữu pháp, Phật đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề. Tu Bồ Đề! Như Lai sở đắc A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, ư thị trung vô thực vô hư. Thị cố Như Lai thuyết: ‘ Nhất thiết pháp giai thị Phật pháp.’ Tu Bồ Đề! Sở ngôn nhất thiết pháp giả, tức phi nhất thiết pháp, thị cố danh nhất thiết pháp. Tu Bồ Đề! Thí như nhân thân trưởng đại.”
Tu Bồ Đề ngôn: “ Thế tôn! Như Lai thuyết: Nhân thân trưởng đại, tắc vi phi đại thân, thị danh đại thân. “
“ Tu Bồ Đề! Bồ tát diệc như thị. Nhược tác thị ngôn: ‘ Ngã đương diệt độ vô lượng chúng sanh’ , tắc bất danh Bồ tát. Hà dĩ cố? Tu Bồ Đề! Vô hữu pháp danh vi Bồ tát. Thị cố Phật thuyết: ‘ Nhất thiết pháp vô ngã, vô nhân, vô chúng sanh, vô thọ giả.’ Tu Bồ Đề! Nhược Bồ tát tác thị ngôn:’ Ngã đương trang nghiêm Phật độ,’ thị bất danh Bồ tát. Hà dĩ cố? Như Lai thuyết: ‘ Trang nghiêm Phật độ giả, tức phi trang nghiêm, thị danh trang nghiêm.’ Tu Bồ Đề! Nhược Bồ tát thông đạt vô ngã, pháp giả, Như Lai thuyết danh chân thị Bồ tát.. “
Â18. “Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà ? Như Lai hữu nhục nhãn phủ?”
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai hữu nhục nhãn. “
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai hữu thiên nhãn phủ ? “
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai hữu thiên nhãn.”
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai hữu huệ nhãn phủ? “
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai hữu huệ nhãn.”
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai hữu pháp nhãn phủ?”
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai hữu pháp nhãn.”
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như Lai hữu Phật nhãn phủ?”
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai hữu Phật nhãn.”
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Hằng hà trung sở hữu sa, Phật thuyết thị sa phủ?”
“ Như thị, Thế tôn! Như Lai thuyết thị sa. “
“ Tu Bồ Đề! Ư ý vân hà? Như nhất Hằng hà trung sở hữu sa, hữu như thị sa đẳng Hằng hà, thị chư Hằng hà sở hữu sa số, Phật thế giwois như thị, ninh vi đa phủ? “
“ Thậm đa, Thế tôn! “
Phật cáo Tu Bồ Đề: “ Nhĩ sở quốc độ trung, sở hữu chúng sanh, nhược can chủng tâm, Như Lai tất tri. Hà dĩ cố? Như Lai thuyết: ‘ Chư tâm giai vi phi tâm, thị danh vi tâm.’ Sở dĩ giả hà? Tu Bồ Đề! Quá khứ tâm bất khả đắc, hiện tại tâm bất khả đắc, vị lai tâm bất khả đắc. “
2. Nghĩa:
V11. “ Này Tu Bồ Đề! Ví như con sông Hằng kia có bao nhiêu hạt cát thì số con sông Hằng cũng nhiều như số hạt cát ấy. Ông nghĩ thế nào? Số hạt cát của tất cả các con sông Hằng ấy có nhiều không ?”
- Tu Bồ Đề đáp: “ Thưa Thế tôn, nhiều lắm! Chỉ nói về số sông Hằng đã nhiều vô số, huồng hồ nói đến số hạt cát của tất cả số sông Hằng ấy.”
“ Tu Bồ Đề! Bây giờ tôi nói thật với ông: Nếu có người nam, người nữ hiền lành nào đem hết cả bảy món châu báu đầy khắp cõi tam thiên đại thiên, nhiều như cát của tất cả số sông Hằng kia để bố thí thì phước đức có nhiều không?”
Tu Bồ Đề đáp: “ Thưa Thế tôn, nhiều lắm! “
Phật bảo Tu Bồ Đề: “Nếu có người nam, người nữ hiền lành nào y theo kinh này, cho đến chỉ thực hành một bài kệ bốn câu và nói cho người khác nghe, như vậy thì phước đức của người này còn hơn cả phước đức của người trước.”
V12. Lại nữa, Tu Bồ Đề! Bất cứ nơi nào có thuyết kinh này, dẫu rằng chỉ giảng nói bốn câu kệ , nên biết rằng tại nơi đó tất cả thế gian, Trời, Người, A-tu-la đều phải cúng dường như chỗ tháp miếu của Phật, huống chi có người hết lòng thọ trì, đọc tụng kinh này. Tu Bồ Đề! Phải biết người ấy đã thành tựu pháp tối thượng đệ nhất hiếm có. Phàm nơi nào có kinh điển này ở đó ắt có đức Phật, hoặc có vị đệ tử Phật được tôn kính. “
V13. Lúc ấy Tu Bồ Đề thưa với Phật rằng: “ Bạch Thế tôn! Tên của kinh này nên gọi là gì ? Và chúng con phải phụng trì kinh này như thế nào?”
Phật bảo Tu Bồ Đề: “ Kinh này gọi là ‘Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật’ , hãy như tên gọi mà phụng trì. Tại sao vậy? Này Tu Bồ Đề ! Phật thuyết Bát-nhã Ba-la-mật, tức chẳng phải thực là Bát-nhã Ba-la-mật.”
- “ Tu Bồ Đề, ý ông thế nào? Như Lai có thuyết pháp gì không?”
- Tu Bồ Đề thưa: Bạch Thế tôn! Chẳng có pháp gì Như Lai thuyết .”
- “ Tu Bồ Đề, ý ông thế nào ? Số hạt bụi trong cõi tam thiên đại thiên có nhiều không?”
Tu Bồ Đề đáp: “ Thưa Thế tôn, nhiều lắm!”
- “ Này Tu Bồ Đề! Như Lai nói những hạt bụi ấy ắt chẳng phải hạt bụi, cho nên gọi đó là những hạt bụi; Như Lai nói thế giới tức chẳng phải là thế giới, cho nên gọi đó là thế giới.”
“Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào ? Có thể dựa vào ba mươi hai tướng để thấy Như Lai không?”
- “ Không, thưa Thế tôn! Không thể dùng ba mươi hai tướng thấy được Như Lai. Tại sao? Như Lai nói ba mươi hai tướng tức không phải là tướng, cho nên gọi đó là ba mươi hai tướng.”
“Tu Bồ Đề! Nếu có người nam, người nữ hiền lành đem thân mạng nhiều như số cát sông Hằng để bố thí; lại nếu có người y theo kinh này, dẫu rằng chỉ thọ nhận, hành trì bốn câu kinh kệ và giảng nói cho người khác nghe, thì phước đức của người này lại nhiều hơn.”
V14. Bấy giờ, Tu Bồ Đề nghe Phật thuyết kinh này, hiểu được nghĩa lý thâm sâu, cảm động rơi nước mắt mà bạch Phật rằng:
“Hi hữu, Thế tôn! Phật thuyết kinh điển ý nghĩa thâm sâu
thế này, từ khi con được mở mắt trí huệ đến nay, chưa từng bao giời được nghe kinh như vậy. Thế tôn! Lại nếu có người nghe được kinh này mà tâm thanh tịnh tin nhận , tức là tướng chân thật, nên biết người này có được công đức bậc nhất hiếm có. Thế tôn! Chính tướng chân thực tức không phải là tướng, cho nên Như Lai mới gọi là thực tướng.
Bạch Thế tôn! Nay được nghe kinh này con hiểu rõ, tin theo, thọ nhận, và hành trì chưa phải là khó. Nhưng sau năm trăm năm trong đời vị lai , nếu có người được nghe kinh này mà hiểu rõ, tin theo, thọ nhận, và hành trì, thì người ấy ắt là hiếm có bậc nhất . Tại sao? Vì người ấy không dính mắc các tướng Tôi, người khác, Chúng sanh, và Thọ mạng. Tại sao ? Vì tướng Tôi ắt không phải là tướng, tướng Người khác, tướng Chúng sanh, tướng Thọ mạng ắt đều không phải là tướng. Vì sao? Bỡi vì, lìa bỏ tất cả tướng, đó tức là chư Phật. “
Phật bảo Tu Bồ Đề:
“Đúng vậy! Đúng vậy! Lại nếu có người nghe được kinh này mà không kinh ngạc, không lo sợ thì nên biết người như vậy là rất hiếm có. Tại sao ? Này Tu Bồ Đề! Như Lai nói: Đệ nhất Ba la mật không phải là đệ nhất Ba la mật, cho nên gọi là đệ nhất Ba la mật. Tu Bồ Đề! Nhẫn nhục Ba la mật, Như Lai nói không phải là nhẫn nhục Ba la mật. Tại sao? Này Tu Bồ Đề! Như ngày xưa ta bị vua Ca Lợi cắt xé thân thể, lúc đó ta không có các tướng Ta, Người khác, Chúng sanh, Thọ mạng, Tại sao? Bỡi vì, ngày xưa lúc ta bị cắt xé từng mảnh thân thể, nếu ta chấp có tướng Ta, tướng Người khác, tướng Chúng sanh, tướng Thọ mạng, ắt sanh lòng oán giận.
Tu Bồ Đề! Nhớ lại quá khứ, ta đã tu hạnh tiên nhẫn nhục, trải năm trăm kiếp không hề dính mắc các tướng Tôi, Người khác, Chúng sanh, Thọ mạng. Tu Bồ Đề! Bỡi vậy, Bồ tát nên xả bỏ hết mọi tướng mà phát tâm Vô thượng chánh đẳng chánh giác; không nên dựa hình sắc mà sanh tâm, không nên dựa thanh âm, hương, vị, xúc, pháp mà sanh tâm; chỉ nên vô trụ mà phát sanh tâm. Nếu tâm có trụ, ắt phải là không trụ. Cho nên Phật nói: Tâm của Bồ tát chẳng nên trụ vào hình sắc mà bố thí. Tu Bồ Đê! Bồ tát vì lợi ích tất cả chúng sanh, nên theo như vậy mà bố thí. "
" Như lai nói: Hết thảy các tướng, tức không phải là tướng. Lại nói: Tất cả chúng sanh, tức không phải là chúng sanh. Tu Bồ Đề! Như Lai nói lời chân chính, nói lời đúng thật, nói lời không đổi thay, không nói lời dối trá , không nói lời trái khác. “ Tu Bồ Đề! Pháp Như Lai chứng đắc là không thực không giả.
"Tu Bồ Đề! Nếu Bồ tát tâm dựa vào pháp để bố thí, ắt giống như người vào chỗ tối, chẳng thấy gì hết. Nếu tâm Bồ tát không dựa vào pháp khi bố thí, tức giống như người có mắt đi vào chỗ mặt trời chiếu sáng, thấy rõ mọi thứ hình sắc. “
“ Tu Bồ Đề! Đời sau nếu có người nam, người nữ hiền lành thường hay thọ nhận, hành trì, đọc tụng kinh này tức thị Như Lai dùng trí huệ Phật ắt biết rõ người ấy, thấy rõ người ấy, và những người như vậy đều thành tựu công đức vô lượng, vô biên. “
V15. “ Tu Bồ Đề! Nếu có người nam, người nữ hiền lành buổi sáng dùng thân mạng nhiều như số cát sông Hằng để bố thí, buổi trưa lại bố thí thân mạng nhiều như vậy, buổi chiều cũng bố thí nhiều thân mạng như số cát sông Hằng, cứ bố thí như vậy cho đến trăm, ngàn, vạn, ức, vô lượng kiếp; lại nếu có người khi nghe kinh này đem lòng tin thật, không hề chống đối, thì phước đức của người này còn hơn cả phước đức của người bố thí kia, huống hồ biên chép, thọ trì, đọc tụng, giảng giải cho người khác cùng nghe .”
“Tu Bồ Đề! Nói tóm lại kinh này có công đức vô lượng, vô biên, không thể suy lường . Như Lai vì người phát tâm Đại thừa mà giảng thuyết, vì người phát tâm Tối thượng thừa mà thuyết. Nếu có người hay thọ trì, đọc tụng kinh này và giảng giải cho nhiều người nghe, người ấy ắt được Như Lai biết rõ, thấy rõ, đều được thành tựu công đức không thể ước lường, không thể nói hết, không giới hạn, không thể nghĩ bàn. Người như vậy ắt có thể đảm đương pháp Vô thượng chánh đẳng chánh giác của Như Lai. Tại sao ? Này Tu Bồ Đề! Nếu là người ưa thích pháp nhỏ hẹp, còn dính mắc cái thấy về Ta, về Người khác, về Chúng sanh, về Thọ mạng thì không đủ khả năng nghe, thọ nhận, đọc tụng. và giảng giải cho người khác nghe kinh này.”
“ Tu Bồ Đê! Bất cứ nơi nào, nếu có kinh này thì tất cả thế gian, Trời, Người, A-tu-la đều đến cúng dường, phải coi nơi ấy chính là bảo tháp, tất cả đều phải cung kính, làm lễ đi quanh, xông hương rải hoa ở đó. “
V16. “ Lại nữa, Tu Bồ Đê! Những người nam, người nữ hiền lành thọ trì, tụng đọc kinh này , nếu bị người khác khinh chê, thì do các tội chướng đời trước họ đáng bị đọa vào đường ác, thì nay do bị người khác khing chê, nên họ chẳng những tiêu trừ được tội chướng mà còn đắc Vô thượng chánh đẳng chánh giác.. “
“Tu Bồ Đề! Nhớ trong quá khứ vô lượng a-tăng kỳ kiếp, trước thời Phậf Nhiên Đăng, ta đã gặp tám trăm bốn ngàn vạn ức na-do-tha vị Phật , ta đều thờ phụng cúng dường, chẳng hề sơ sót. Lại nếu vào thời mạt thế mà có người hay thọ nhận, hành trì, đọc tụng kinh này, thì công đức cúng dường chư Phật của ta không bằng một phần trăm, ngàn, vạn, ức phần công đức của người này đạt được, cho đến tính toán, tỉ dụ cũng không thể so sánh được. “
“ Tu Bồ Đề! Nếu trong thời mạt thế có người nam, người nữ hiền lành thọ trì đọc tụng kinh này thì được công đức lớn đến nỗi nếu ta nói ra hết, hoặc có người nghe thì sẽ nghi ngờ, không tin và tâm dễ bị cuồng loạn. Tu Bồ Đề! Nên biết nghĩa lý của kinh này không thể suy nghĩ bàn luận cho cùng ; kết quả báo ứng của nó cũng vậy, không thể suy lường cho hết. “
V17. Bấy giờ Tu Bồ Đề thưa với Phật rằng: “ Bạch Thế tôn! Những người nam, người nữ hiền lành phát tâm Vô thượng chánh đẳng chánh giác , nên an trụ tâm và điều phục tâm như thế nào ?”
Phật bảo Tu Bồ Đề: “ Người nam, người nữ hiền lành phát tâm Vô thượng chánh đẳng chánh giác nên sanh tâm thế này: ‘ Ta phải cứu độ tất cả chúng sanh. Cứu độ hết mọi chúng sanh rồi, mà ta không thấy có một chúng sanh nào được ta cứu độ. Tại sao? Bỡi vì nếu Bồ tát còn thấy có các tướng Ta, Người khác, Chúng sanh, Thọ mạng ắt không phải là Bồ tát. Tại sao vậy? Này Tu Bồ Đề! Thực ra chẳng có pháp gì là Vô thượng chánh đẳng chánh giác để mà phát tâm. "
“ Tu Bồ Đề! Ý ông thế nào? Như Lai ở nơi Phật Nhiên Đăng có đắc pháp Vô thượng chánh đẳng chánh giác hay không?”
“ Bạch Thế tôn! Không. Theo con hiểu lời Phật dạy thì Như Lai khi ở nơi Phật Nhiên Đăng không có đắc pháp gọi là Vô thượng chánh đẳng chánh giác.”
Phật bảo: “ Đúng vậy, đúng như vậy! Này Tu Bồ Đề! Thật ra Như Lai chẳng có đắc pháp gì là Vô thượng chánh đẳng chánh giác . Tu Bồ Đề! Nếu có pháp Vô thượng chánh đẳng chánh giác mà Như Lai đắc thì Phật Nhiên Đăng ắt không thọ ký cho ta rằng: ‘ Đời sau ngươi sẽ thành Phật hiệu là Thích Ca Mâu Ni. ‘ Bỡi thực ra không có đắc pháp gì gọi là Vô thượng chánh đẳng chánh giác, cho nên Phật Nhiên Đăng nới thọ ký cho ta mà nói rằng: “ Đời sau ngươi sẽ thành Phật hiệu là Thích Ca Mâu Ni. ‘ Vì sao? Bỡi vì Như Lai tức là các pháp theo nghĩa chân như,”
“ Nếu có người nói : Như Lai đắc Vô thượng chánh đẳng chánh giác, thì không phải, Tu Bồ Đề! Thực ra chẳng có pháp gì để nói là Phật đắc Vô thượng chánh đảng chánh giác. Tu Bồ Đề! Pháp Vô thượng chánh đẳng chánh giác mà Như Lai đắc ấy là không phải thực, không phải hư. Cho nên Như Lai nói: ‘ Tất cả pháp đều là pháp Phật.’
Tu Bồ Đề! Cái gọi là tất cả pháp, tức không phải là tất cả pháp, cho nên gọi nó là tất cả pháp. Tu Bồ Đê! Cũng như ví dụ thân người cao lớn. “
Tu Bồ Đề bạch Phật: “ Thưa Thế tôn! Như Lai nói: Thân người cao lớn, tức không phải thân cao lớn, cho nên gọi là thân cao lớn. “
“Tu Bồ Đề! Bồ tát cũng như vậy. Nếu Bồ tát nói rằng: ‘ Ta phải cứu độ vô lượng chúng sanh, ‘ thì không gọi đó là Bồ tát. Tại sao? Tu Bồ Đề! Thực không có pháp gì riêng gọi là Bồ tát. Cho nên Phật nói: ‘ Tất cả các pháp đều không có Ta, không có Người khác, không Chúng sanh, không Thọ mạng.’
Tu Bồ Đề! Nếu Bồ tát nói rằng: ‘ Ta phải trang nghiêm cõi Phật’ thì không gọi đó là Bồ tát. Tại sao? Bỡi Như Lai nói: ‘ Việc trang nghiêm cói Phật, tức không phải là trang nghiêm, cho nên mới gọi đó là trang nghiêm. ‘ Tu Bồ Đề! Nếu một vị Bồ tát thông đạt được lý vô Ngã, vô Pháp thì Như Lai gọi đó đích thực là Bồ tát.”
V18. “ Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Mắt Người có ở Như Lai không? “
“ Thưa Thế tôn! Có, ở Như Lai có mắt Người “
“ Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Mắt Trời có ở Như Lai không?”
“ Thưa Thế tôn! Có, ở Như Lai có mắt Trời.”
“ Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Mắt Tuệ có ở Như Lai không?”
“ Thưa Thế tôn! Có, ở Như Lai có mắt Tuệ. “
“ Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Mắt Pháp có ở Như Lai không?”
“ Thưa Thế tôn! Có, ở Như Lai có mắt Pháp.”
“ Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Mắt Phật có ở Như Lai không?”
Thưa Thế tôn! Có, ở Như Lai có mắt Phật.”
“ Tu Bồ Đề! Ngươi nghĩ sao? Cát ở trong sông Hằng, Phật nói là cát chăng ? “
“ Đúng vậy, Thế tôn! Phật nói là cát.”
“ Tu Bồ Đề! Ngươi nghĩ sao? Giả như có số sông Hằng nhiều như số hạt cát trong một sông Hằng, và số cõi Phật nhiếu như số hạt cát của hết thảy các con sông Hằng ấy , vậy thì có nhiều không?”
“ Thưa Thế tôn, nhiều lắm! “
Phật bảo Tu Bồ Đề: “ Trong tất cả cõi Phật ấy có mọi loài chúng sanh, hết thẩy các chúng sanh ấy có bao nhiêu tâm ý thì Như Lai đều biết. Tại sao? Bỡi Như Lai nói:” Các tâm đều là không phải tâm, cho nên mới gọi là tâm. Tại sao vậy? Này Tu Bồ Đề! Tâm đã qua không thể nắm bắt được, tâm hiện tại không thể đạt được, tâm chưa lđến không thể có được. “
LE
SOUTRA DU DIAMANT
Vajracchedika Prajñaparamita
( La
Perfection de Sagesse qui coupe l’illusion
dans Le Silence Foudroyant, Thich Nhat Hanh
Albin Michel 1997)
Français:
11 - 18
F11- Subhuti, s'il y avait autant de Ganges que de grains de sable dans
le Gange, dirais-tu que le nombre de grains de sable de tous ces Ganges serait immense?”
- “ Immense, en effet,
Honoré-par-le Monde. Si les Ganges étaient innombrables, d'autant plus nombreux
seraient les grains de sable de tous ces Ganges .”
- “ Subhuti, je te demanderai à présent ceci : si, par un acte de générosité, un fils ou une fille de bonne famille emplissait les trois mille chiliocosmes avec autant de pierres précieuses que de grains de sable dans tous ces Ganges, cette personne donnerait-elle lieu à un grand bonheur par ce geste
vertueux? “
- “ Subhuti, je te demanderai à présent ceci : si, par un acte de générosité, un fils ou une fille de bonne famille emplissait les trois mille chiliocosmes avec autant de pierres précieuses que de grains de sable dans tous ces Ganges, cette personne donnerait-elle lieu à un grand bonheur par ce geste
vertueux? “
- “ Assurément, Honoré-par-le-Monde.”
- “ Pourtant,
reprit le Bouddha, si un fils ou une fille de bonne famille savait comment
accepter, pratiquer et expliquer ce soutra à autrui, ne fût-ce qu'une stance de
quatre lignes, le bonheur résultant de cet acte vertueux serait plus
considérable encore. “
F12. «En outre, Subhuti, tout lieu en lequel ce soutra sera proclamé, ne
fût-ce qu'une stance de quatre lignes, deviendra une terre où les dieux, les
hommes et les asuras accompliront leurs offrandes, ainsi qu'ils le font devant
un stoupa du Bouddha. Si pareil lieu apparaît comme sanctifié, que dirons-nous
alors de celui qui pratique et récite ce soutra? Sache, Subhuti, que celui-là a
atteint une dimension rare et profonde. Tout lieu en lequel est conservé ce
soutra devient un espace sacré qu'imprègne la présence du Bouddha ou d'un de
ses grands disciples.
F13. Après cela, Subhuti demanda au Bouddha:
F13. Après cela, Subhuti demanda au Bouddha:
«Quel est le nom de ce soutra et comment devons-nous agir au regard de
son enseignement?”
- “Ce soutra,” répondit le Bouddha, “ doit être appelé Le Diamant qui coupe l'Illusion, parce qu'il a la capacité de pourfendre toutes les illusions et afflictions, et de nous conduire sur la rive de la libération. Il convient donc de l'utiliser sous ce nom et de pratiquer en accord avec sa plus profonde signification. Pourquoi? Ce que le Tathâgata appelle compréhension transcendante et parfaite n'est pas en réalité une compréhension transcendante et parfaite. C'est pourquoi elle est, en vérité même, la compréhension transcendante et parfaite.”
«Qu'en penses-tu, Subhuti?” demanda le Bouddha. “Existe-t-il un quelconque dharma enseigné par le Tathâgata ?”
- “Ce soutra,” répondit le Bouddha, “ doit être appelé Le Diamant qui coupe l'Illusion, parce qu'il a la capacité de pourfendre toutes les illusions et afflictions, et de nous conduire sur la rive de la libération. Il convient donc de l'utiliser sous ce nom et de pratiquer en accord avec sa plus profonde signification. Pourquoi? Ce que le Tathâgata appelle compréhension transcendante et parfaite n'est pas en réalité une compréhension transcendante et parfaite. C'est pourquoi elle est, en vérité même, la compréhension transcendante et parfaite.”
«Qu'en penses-tu, Subhuti?” demanda le Bouddha. “Existe-t-il un quelconque dharma enseigné par le Tathâgata ?”
- “ Honoré-par-le-Monde,
le Tathâgata n'a rien à enseigner.”
- « Qu 'en penses-tu, Subhuti? Les particules
de poussière des trois mille chiliocosmes sont-elles nombreuses?”
- “ Très nombreuses, Honoré-par-le-Monde.”
- Le Tathâgata affirme, “ Subhuti, que ces particules de poussière ne sont pas des
particules de poussière. C'est pourquoi elles sont en vérité des particules de
poussière. Et ce que le Tathâgata appelle chiliocosmes, ce ne sont pas en fait
des chiiliocosmes. C'est pourquoi on les nommechiliocosmes.”
«Qu'en penses-tu, Subhuti? Le Tathâgata peut-il être reconnu par la possession des trente-deux marques ?”
«Qu'en penses-tu, Subhuti? Le Tathâgata peut-il être reconnu par la possession des trente-deux marques ?”
- “ Non, Honoré-par-le-Monde, “ répondit Subhuti. “ Pourquoi? Ce que le
Tathâgata appelle les trente-deux marques ne sont pas en essence des marques,
et c'est pourquoi le Tathâgata les nomme les trente-deux marques.”
"Subhuti, si un fils ou une fille de
bonne famille, par un acte de générosité, offrait sa vie autant de fois qu'il y
a de grains de sable dans le Gange, il donnerait certes lieu à un très grand
bonheur. Pourtant, si un autre fils ou une autre fille de bonne famille savait
comment accepter, pratiquer et expliquer ce soutra à autrui - ne fût-ce qu'une
stance de quatre lignes , le bonheur qui en résullterait serait plus
considérable encore. »
F14. Quand il eut saisi la force et la
profondeur de ces paroles, le Vénérable Subhuti fondit en larmes. Il parla
ainsi :
«Honoré-par-le-Monde, tu es merveille en
cet univers. Depuis le jour où, grâce à la guidance du Bouddha, j'ai accédé à
l' oeil de la compréhension, jamais je n'ai entendu un enseignement aussi
profond, aussi sublime. Honoré-par-le-Monde, si quelqu'un écoute ce soutra, lui
accorde une pure et claire confiance, et parvient à la vision pénétrante de la
vérité, celui-là réalisera la plus rare des vertus. Cette vision pénétrante de
la vérité, Honoré-par-le-Monde, n'est pas en essence une vision pénétrante.
C'est pourquoi le Tathâgata l'appelle vision pénétrante de la vérité.
«Aujourd'hui, Honoré-par-le-Monde, je
n'ai nulle peine à écouter ce merveilleux soutra, à le croire, à le comprendre,
à l'accepter et à le mettre en pratique. Mais, dans le futur, dans cinq cents
ans, si quelqu'un parvient à écouter ce soutra, à le croire, à le comprendre, à
l'accepter et à le mettre en pratique, l'existence même de celui-là sera extraordinaire
au plus haut point. Pourquoi? Parce qu'il ne sera pas dominé par l'idée d'un
soi, d'une personne, d'un être vivant et d'une durée d'existence. Pourquoi? L'idée
d'un soi n'est pas une idée, et les idées d'une personne, d'un être vivant et
d'une durée d'existence ne sont pas non plus des idées. Pourquoi? Les Bouddhas
sont appelés Bouddhas parce qu'ils sont libres de toute idée.”
“Cela est parfaitement juste, Subhuti.
Celui qui entend ce soutra sans être saisi d'effroi ou de crainte, celui-là est
un être rare. Pourquoi? Ce que le Tathâgata appelle parama-paramita, la suprême
transcendance, n'est pas, en essence, la suprême transcendance - et c'est
pourquoi on la nomme suprême transcendance. Subhuti, selon le dire du Tathâgata, ce qui
est appelé patience transcendante n'est pas la patience, transcendante. C'est
pourquoi on l'appelle patience transcendante. Pourquoi? Il y a des milliers de
vies, Subhuti, lorsque le roi Kalinga découpa mon corps en morceaux, je n'étais
point emprisonné dans l'idée d'un soi, d'une personne, d'un être vivant ou
d'une durée d'existence. Si, à cette époque, j'avais été emprisonné dans l'une
ou l’autre de ces idées, j'eusse assurément éprouvé de la colère et de la haine
à l'endroit de ce roi.
“Je me souviens aussi qu'il y a cinq cents vies, dans les temps anciens, j'ai pratiqué la patience transcendante en n'étant point emprisonné dans l’idée d'un soi, d'une personne, d'un être vivant ou d’une durée d'existence. Aussi, Subhuti, lorsqu'un bodhisattva donne naissance à l'inégalable esprit d’éveil, il doit abandonner toutes les notions. Quand il donne naissance à cet esprit, il ne saurait s’attacher aux formes, aux sons, aux odeurs, aux sons, aux objets tangibles ou mentaux. Il donne simplement naissance à un esprit que rien n'emprisonne.
“Selon le dire du Tathâgata, Subhuti, les concepts ne sont pas des concepts et les êtres vivants ne sont pas des êtres vivants. Le Tathâgata est celui qui parle des choses telles qu'elles sont, qui parle vrai et en accord avec la réalité. Non pour séduire les gens ou les tromper. Si nous disons que le Tathâgata a réalisé un enseignement, Subhuti, cet enseignement n'est pour autant ni saisissable ni illusoire.
«Subhuti, un bodhisattva qui table encore sur des concepts afin de pratiquer la générosité est semblable à un homme quimarche
dans l'obscurité. Celui-là ne peut rien discerner. Mais lorsqu'un bodhisattva
ne dépend plus des concepts, il est comme un homme à la vue pénétrante qui marche sous la lumière
éclatante du soleil. Celui-là peut voir toute forme et toute couleur.”
«Subhuti, si dans le futur il se trouve quelque fils ou fille de bonne famille qui puisse accepter, lire et mettre en pratique ce soutra, le Tathâgata percevra cet être avec les yeux de la compréhension et le reconnaîtra. Celui-là atteindra alors le fruit illimité et sans mesure de son acte vertueux. “
“Je me souviens aussi qu'il y a cinq cents vies, dans les temps anciens, j'ai pratiqué la patience transcendante en n'étant point emprisonné dans l’idée d'un soi, d'une personne, d'un être vivant ou d’une durée d'existence. Aussi, Subhuti, lorsqu'un bodhisattva donne naissance à l'inégalable esprit d’éveil, il doit abandonner toutes les notions. Quand il donne naissance à cet esprit, il ne saurait s’attacher aux formes, aux sons, aux odeurs, aux sons, aux objets tangibles ou mentaux. Il donne simplement naissance à un esprit que rien n'emprisonne.
“Selon le dire du Tathâgata, Subhuti, les concepts ne sont pas des concepts et les êtres vivants ne sont pas des êtres vivants. Le Tathâgata est celui qui parle des choses telles qu'elles sont, qui parle vrai et en accord avec la réalité. Non pour séduire les gens ou les tromper. Si nous disons que le Tathâgata a réalisé un enseignement, Subhuti, cet enseignement n'est pour autant ni saisissable ni illusoire.
«Subhuti, un bodhisattva qui table encore sur des concepts afin de pratiquer la générosité est semblable à un homme qui
«Subhuti, si dans le futur il se trouve quelque fils ou fille de bonne famille qui puisse accepter, lire et mettre en pratique ce soutra, le Tathâgata percevra cet être avec les yeux de la compréhension et le reconnaîtra. Celui-là atteindra alors le fruit illimité et sans mesure de son acte vertueux. “
F15.
«Subhuti, si à l'aube un fils ou une fille de bonne famille, par un acte de
générosité, offre autant de fois sa vie qu'il y a de grains de sable dans le
Gange, puis l'offre à nouveau autant de fois l'après-midi, et autant de fois
encore le soir, et continue ainsi durant des âges innombrables, le bonheur
auquel il donnera lieu sera certes immense. Mais qu'une seule personne écoute
ce soutra en lui accordant sa pleine confiance et sans manifester la moindre
objection, le bonheur qui en résultera sera plus considérable encore. Rien ne
saurait se comparer, toutefois, au bonheur de celui qui couche ce soutra par
écrit, le reçoit, le récite et l'explique à autrui.”
«En un mot, Subhuti, ce soutra apporte un bonheur et une vertu sans bornes, lesquels ne peuvent être conçus ou mesurés. S'il se trouve un être capable de recevoir, de pratiquer, de réciter et de partager un tel soutra, le Tathâgata le verra et le reconnaîtra - et celui-là sera doué d'une vertu inconcevable, indescriptible et incomparable. Il sera capable d'assumer les sublimes et parfaites activités du Tathâgata.Pourquoi? Si quelqu'un se satisfait de petits enseignements, Subhuti, s'il reste emprisonné dans l'idée d'un soi, d'une personne, d'un être vivant ou d'une durée d'existence, il ne peut écouter, recevoir, réciter et expliquer ce soutra à autrui.”
«En un mot, Subhuti, ce soutra apporte un bonheur et une vertu sans bornes, lesquels ne peuvent être conçus ou mesurés. S'il se trouve un être capable de recevoir, de pratiquer, de réciter et de partager un tel soutra, le Tathâgata le verra et le reconnaîtra - et celui-là sera doué d'une vertu inconcevable, indescriptible et incomparable. Il sera capable d'assumer les sublimes et parfaites activités du Tathâgata.Pourquoi? Si quelqu'un se satisfait de petits enseignements, Subhuti, s'il reste emprisonné dans l'idée d'un soi, d'une personne, d'un être vivant ou d'une durée d'existence, il ne peut écouter, recevoir, réciter et expliquer ce soutra à autrui.”
“Tout lieu où l'on dévoile ce soutra,
Subhuti, est une terre où les dieux, les hommes et les asuras accomplissent
leurs offrandes. Un tel sanctuaire doit être honoré par des cérémonies, des
circumambulations et des offrandes de fleurs et d'encens.”
F16. «En outre, Subhuti, si un fils ou une fille de
bonne famille, en récitant et pratiquant ce soutra, le voit méprisé ou
calomnié, ses fautes commises lors des vies passées, y compris celles
susceptibles d'engendrer une sombre destinée, seront effacées et cette personne
atteindra le fruit du parfait esprit d'éveil.
“ Dans les temps anciens, Subhuti, bien
avant que je rencontre le Bouddha Dipankara, j'ai accompli les offrandes et
servi quatre-vingt quatre mille milliards de bouddhas. Pourtant, si quelqu'un
se montre capable de recevoir, de réciter, d'étudler et de pratiquer ce soutra
lors de la dernière époque, le bonheur auquel donnera lieu cet acte vertueux
sera des centaines de milllers de fois supérieur à celui que j'ai engendré dans
les temps anciens. En fait, un tel bonheur ne peut être conçu ni comparé avec
quoi que ce soit, fût-ce mathématiquement. Il est sans mesure.
«Au vrai, Subhuti, le bonheur résultant de l'acte vertueux d'un fils ou d'une fille de bonne famille qui recevra, récitera, étudiera et pratiquera ce soutra lors de la dernière époque sera éclatant - et s'il me fallait l'expliquer à présent dans le détail, certains hommes en deviendraient soupçonneux, voire incrédules, et leur esprit en serait peut-être troublé. Sache-le, Subhuti, la signification de ce soutra transcende toute conception et toute polémique.”
«Au vrai, Subhuti, le bonheur résultant de l'acte vertueux d'un fils ou d'une fille de bonne famille qui recevra, récitera, étudiera et pratiquera ce soutra lors de la dernière époque sera éclatant - et s'il me fallait l'expliquer à présent dans le détail, certains hommes en deviendraient soupçonneux, voire incrédules, et leur esprit en serait peut-être troublé. Sache-le, Subhuti, la signification de ce soutra transcende toute conception et toute polémique.”
F17. Alors le Vénérable Subhuti demanda
au Bouddha:
«Puis-je t'interroger à nouveau, Honoré-par-le monde? Si les fils ou les filles de bonne famille entendent donner naissance au sublime et parfait esprit d'éveil, sur quoi doivent-ils tabler et que doivent-ils faire pour maîtriser leur pensée?”
«Puis-je t'interroger à nouveau, Honoré-par-le monde? Si les fils ou les filles de bonne famille entendent donner naissance au sublime et parfait esprit d'éveil, sur quoi doivent-ils tabler et que doivent-ils faire pour maîtriser leur pensée?”
“Subhuti,” répondit le Bouddha, “ un fils ou une fille de bonne famille qui
entend donner naissance au sublime et parfait esprit d'éveil doit penser ceci: “Il me faut guider tous
les êtres sur la rive de l’éveil, mais une fois que ces êtres auront été
libérés, je ne crois pas, en vérité, qu'un seul être aurait été libéré."
Pourquoi? Si un bodhisattva reste emprisonné dans l'idée d'un soi, d'une
personne, d’un être vivant ou d'une durée d'existence, il ne saurait être un
authentique bodhisattva. Pourquoi en est-il ainsi? «En fait, Subhuti, il
n'est aucun objet mental, existant de façon indépendante appelé sublime et
parfait esprit d'éveil. “
“ Qu'en penses-tu? Dans les temps
anciens, lorsque le Tathâgata vivait auprès du Bouddha Dipankara, a-t-il
atteint quelque chose appelé sublime et parfait esprit d'éveil?”
- “ Non, Honoré-par-le-Monde. Pour autant
que je comprenne les enseignements du
Bouddha , il n’est
aucun sublime et parfait esprit d'éveil qui puisse être atteint.”
- “Comme tu as raison, Subhuti. En vérité, le
prétendu sublime et parfait esprit d'éveil que le Tathâgata aurait atteint
n'existe aucunement. Car si une telle chose existait, le Bouddha Dipankara
n'aurait certes pas prédit à mon endroit : " Dans le futur, tu deviendras
un Bouddha appelé Shâkyamuni." Cette prédiction fut faite parce qu'en
vérité il n'est nulle chose appelée sublime et parfait esprit d'éveil qui puisse
être atteinte.
Pourquoi? "Tathâgata" désigne l'évidence du réel propre à toutes les choses (dharmas).
Pourquoi? "Tathâgata" désigne l'évidence du réel propre à toutes les choses (dharmas).
Celui qui viendrait à dire que le
Tathâgata a atteint le sublime et parfait esprit d'éveil, celui-là serait dans
l'erreur car il n'est pas de sublime et parfait esprit d'éveil qui puisse être
atteint. Le sublime et parfait esprit d'éveil auquel le Tathâgata a accédé,
Subhuti, n'est ni saisissable ni illusoire. C'est pourquoi le Tathâgata a dit:
" Tous les dharmas ne sont autres que le Bouddhadharma."
Les dharmas, tels qu'on les nomme, ne sont pas en fait les dharmas.C'est pourquoi ils sont appelés dharmas. Cela est comparable, Subhuti, à un homme qui posséderait un corps immense. “
Les dharmas, tels qu'on les nomme, ne sont pas en fait les dharmas.C'est pourquoi ils sont appelés dharmas. Cela est comparable, Subhuti, à un homme qui posséderait un corps immense. “
“ Ce que le Tathâgata appelle corps immense
n'est pas en fait un corps immense,” répondit Subhuti.
- “ Il en va de même pour les bodhisattvas, “ reprit
le Bouddha. “ Si un bodhisattva croit qu'il doit libérer tous les êtres
vivants, c'est qu'il n'est pas encore un bodhisattva. Pourquoi? Il n'est aucun
objet mental existant de façon indépendante appelé bodhisattva. Aussi le
Bouddha a-t-il déclaré que tous les dharmas sont dépourvus du caractère propre
à un soi, à une personne, à un être vivant ou à une durée d'existence.
“ Si
un bodhisattva pense: ‘Je dois créer un champ de Bouddha serein et splendide ‘,
celui-là n'est pas encore un bodhisattva. Pourquoi? Ce que le Tathâgata appelle
champ de Bouddha serein et splendide n'est pas en fait un champ de Bouddha
serein et splendide. C'est pourquoi on l'appelle champ de Bouddha serein et
splendide. Tout bodhisattva qui comprend en profondeur le principe de l'absence
de soi et de l’absence de dharma, celui-là se voit désigné par le Tathâgata
comme un authentique bodhisattva. “
F18.
“ Qu'en penses-tu, Subhuti? Le Tathâgata possède-t-il un oeil d'homme?”
- “Oui, Honoré-par-le-Monde, le Tathâgata
possède assurément un oeil d'homme.”
- “ Qu'en penses-tu, Subhuti? Le Tathâgata
possède-t-il un oeil divin? ”
- “ Oui, Honoré-par-le-Monde, le Tathâgata
possède assurément l'oeil divin.”
- “ Qu'en penses-tu, Subhuti? Le
Tathâgata possède-t-il l'oeil de la vision pénétrante? “
- “ Oui, Honoré-par-le-Monde, le Tathâgata possède assurément l' oeil de la vision pénétrante.”
- “ Oui, Honoré-par-le-Monde, le Tathâgata possède assurément l' oeil de la vision pénétrante.”
- “ Qu'en penses-tu, Subhuti? Le Tathâgata
possède-t-il l’oeil de la sagesse transcendante?”
- “ Oui, Honoré-par-le-Monde, le Tathâgata
possède assurément l'oeil de la sagesse transcendante.”
- “ Qu'en penses-tu, Subhuti? Le Tathâgata
possède-t-il l’oeil du Bouddha?”
- “
Oui, Honoré-par-le-Monde, le Tathâgata possède assurément l' oeil du Bouddha. “
- “ Qu'en penses-tu, Subhuti ? Le Bouddha
voit–il le sable dans le Gange comme du sable? “
- “
Honoré-par-le-Monde, le Tathâgata, lui
aussi, l'appelle sable.”
- “ Subhuti, s'il y avait autant
de Ganges que de grains de sable dans le Gange et autant de terres de Bouddha
que de grains de sables dans tous ces Ganges, ces terres de Bouddha
seraient-elles nombreuses?”
“ - Oui, Honoré-par-le-Monde, très nombreuses.”
- “ Subhuti, si nombreux que soient les
êtres vivants dans toutes ces terres du Bouddha, et quoi qu'ils possèdent
chacun un esprit différent, le Tathâgata les comprend tous. Pourquoi en est-il
ainsi? Ce que le Tathâgata appelle esprit différent, Subhuti, n'est pas en fait
un esprit différent. C'est pourquoi on l'appelle esprit différent. Pourquoi?
L'esprit passé ne peut être saisi, Subhuti, non plus que l'esprit présent ou
futur.”
Diamant-Sutra
Vajracchedika-prajnaparamita-sutra
( Übersetzt aus dem Englischen von
Ursula Richard )
***
Deutsch : 11-
18
D11.
„Subhuti, wenn es so viele Ganga-Ströme
gäbe wie es Sandkörner in der Ganga gibt, würdest du dann die Zahl der
Sandkörner in allen Ganga-Strömen als sehr groß bezeichnen?“
Subhuti antwortete: „Als sehr groß, in der
Tat, Von-der-Welt-Verehrter. Wäre die Zahl der Ganga-Ströme schon gewaltig, um
wie viel gewaltiger dann noch die Zahl der Sandkörner in all diesen Strömen.“
„Subhuti, ich möchte dich folgendes fragen:
Wenn eine Tochter oder ein Sohn aus gutem Hause als Akt der Freigebigkeit die
dreitausend Chiliokosmen mit so vielen kostbaren Schätzen füllen würde, wie es
Sandkörner in allen Ganga-Strömen gibt, könnte diese Person durch ihr
tugendhaftes Handeln großes Glück bewirken?«
Subhuti erwiderte: „Sehr großes Glück,
Von-der-Welt-Verehrter.“
Der Buddha sprach zu Subhuti: „Wenn eine
Tochter oder ein Sohn aus gutem Hause dieses Sutra annimmt, sich darin übt und
es anderen erläutert - und sei es nur eine Gatha von vier Zeilen -, so ist das
Glück, das diesem tugendhaften Handeln entspringt, noch weitaus größer.“
D12.
„Und weiter, Subhuti, jedes Stückchen Land, auf dem dieses Sutra
verkündet wird - und sei es nur eine Gatha von vier Zeilen -, wird ein Land
sein, das Götter, Menschen und Asuras aufsuchen, um Opfergaben zu bringen, so
wie sie es an einem Stupa des Buddha tun. Und wenn schon dieses Stückchen Land
als heilig angesehen wird, um wie viel mehr dann die Person, die dieses Sutra
praktiziert und rezitiert. Subhuti, du musst wissen, dass diese Person etwas
sehr Seltenes, Profundes erlangt. Wo immer dieses Sutra befolgt wird, ist ein
heiliger Ort, der die Gegenwart des Buddha oder die eines seiner großen Schüler
bewahrt.“
D13.
Danach wandte sich Subhuti an den Buddha: „Wie soll dieses Sutra genannt
werden, und wie sollen wir handeln angesichts der Lehren?“
Der Buddha erwiderte: „Dieses Sutra soll Der
Diamant, der die Illusion durchschneidet genannt werden, denn es hat die Kraft,
alle Illusionen und alle Betrübnisse zu durchschneiden und uns zum Ufer der
Befreiung zu bringen. Bitte, benutze diesen Namen und praktiziere in
Übereinstimmung mit seiner tiefsten Bedeutung. Warum? Was der Tathagata die höchste, vollkommene Weisheit genannt hat, ist in
Wirklichkeit nicht die höchste, vollkommene Weisheit. Und darum ist sie
wirklich die höchste, vollkommene Weisheit.“
Buddha fragte: „Was denkst du, Subhuti,
gibt es irgendein Dharma, das der Tathagata lehrt?“
Subhuti erwiderte: „Der Tathagata hat
nichts zu lehren, Von-der-Welt-Verehrter.“
„Was denkst du, Subhuti, gibt es in den
dreitausend Chiliokosmen viele Staubteilchen?“
- „Von-der-Welt-Verehrter, es gibt sehr
viele.“
„Subhuti, der Tathagata sagt, dass diese
Staubteilchen keine Staubteilchen sind. Darum sind sie wirklich Staubteilchen.
Und das, was der Tathagata Chiliokosmen nennt, sind in Wirklichkeit nicht
Chiliokosmen. Und darum werden sie Chiliokosmen genannt. |
“ Was denkst du, Subhuti, kann der
Tathagata durch die zweiunddreißig Merkmale erfasst werden?“
Der Ehrwürdige Subhuti erwiderte: „Nein,
Von-der-Welt-Verehrter. Warum? Weil das, was der Tathagata die zweiunddreißig
Merkmale nennt, ihrem Wesen nach keine Merkmale sind - darum nennt der
Tathagata sie die zweiunddreißig Merkmale.“
„Subhuti, wenn da ein Sohn oder eine Tochter
aus guter Familie sein oder ihr Leben als Akt der Freigebigkeit so oft hingäbe,
wie es Sandkörner in der Ganga gibt, und wenn da eine andere Tochter oder ein
anderer Sohn aus guter Familie wäre, die oder der dieses Sutra anzunehmen, zu
praktizieren und es anderen zu erklären weiß - und sei es nur eine Gatha von
vier Zeilen -, so wäre das Glück, das daraus erwächst, weitaus größer.“
D14.
Als der Ehrwürdige Subhuti diese Worte hörte und tief in ihre Bedeutung
eindrang, war er zu Tränen gerührt. Er sagte:
„Von-der-Welt-Verehrter, du bist wirklich
einzigartig in dieser Welt. Niemals habe ich seit dem Tag, da ich, dank der
Anleitung des Buddha, das Auge der Weisheit erlangt habe, solch tiefe und
wunderbare Lehren wie diese gehört. Von-der-WeltVerehrter, wenn jemand dieses
Sutra vernimmt, reines, klares Vertrauen dazu entwickelt und Einsicht in seine
Wahrheit erlangt, dann wird diese Person einzigartige Tugend verwirklichen.
Von-der-Welt-Verehrter, diese Einsicht in die Wahrheit ist ihrem Wesen nach
keine Einsicht. Darum nennt der Tathagata sie Einsicht in die Wahrheit.
Von-der-Welt-Verehrter, für mich ist es heute nicht
schwierig, dieses wundervolle Sutra zu hören, Vertrauen dazu zu haben, es zu
verstehen, anzunehmen und in die Praxis umzusetzen. Doch wenn es in der Zukunft
- in fünfhundert Jahren - eine Person gibt, die dieses Sutra hören kann, die
Vertrauen dazu hat, es versteht, annimmt und in die Praxis umsetzt, so wird die
Existenz einer solchen Person eine seltene und großartige sein. Warum? Weil
diese Person nicht beherrscht wird von der Vorstellung von einem Selbst, einer
Person, einem Lebewesen oder einer Lebensspanne. Warum? Die Vorstellung von
einem Selbst ist keine Vorstellung, und die Vorstellungen von einer Person,
einem Lebewesen und einer Lebensspanne sind ebenfalls keine Vorstellungen.
Warum? Buddhas werden Buddhas genannt, weil sie frei von Vorstellungen sind.“
Der Buddha sprach zu Subhuti: „Das ist
sehr richtig. Wenn jemand dieses Sutra vernimmt und nicht erschrickt oder sich
fürchtet, so ist er oder sie außergewöhnlich. Warum? Subhuti, was der Tathagata
paramaparamita nennt, das höchste Vollkommene, ist seinem Wesen nach nicht das
höchste Vollkommene, und darum wird es das höchste Vollkommene genannt.
Subhuti, der Tathagata hat gesagt, dass das, was vollkommene Geduld genannt
wird, nicht vollkommene Geduld ist. Darum wird sie vollkommene Geduld genannt.
Warum? Subhuti, vor Tausenden von Lebzeiten, als mein Körper von König Kalinga
in Stücke gerissen wurde, war ich nicht der Vorstellung von einem Selbst, einer
Person, einem Lebewesen oder einer Lebensspanne verhaftet. Wäre ich zu jener
Zeit in eine dieser Vorstellungen verstrickt gewesen, so hätte ich dem König
gegenüber ein Gefühl des Ärgers und des Übelwollens empfunden.
Ich
erinnere mich auch, in alten Zeiten, fünfhundert Lebzeiten lang, vollkommene
Geduld praktiziert zu haben und nicht in die Vorstellung von einem Selbst,
einer Person, einem Lebewesen oder einer Lebensspanne verstrickt gewesen zu
sein. Wenn, Subhuti, ein Bodhisattva den unübertrefflichen Geist des Erwachens
entwickeln will, muss er alle Vorstellungen aufgeben. Er kann sich nicht auf Form stützen, will er
diesen Geist entwickeln, noch auf Klang, Ton, Geruch, Geschmack, Berührbares
oder Objekt des Geistes. Nur den Geist kann er entwickeln, der an nichts
verhaftet ist.
Der Tathagata hat erklärt, dass alle
Vorstellungen Nicht-Vorstellungen sind und alle Lebewesen Nicht-Lebewesen.
Subhuti, der Tathagata spricht von den Dingen so, wie sie sind, er sagt, was
wahr ist und mit der Wirklichkeit übereinstimmt. Er spricht nicht trügerisch
oder um Menschen zu gefallen. Subhuti, wenn wir sagen, dass der Tathagata eine
Lehre erkannt und verwirklicht hat, so ist diese Lehre doch weder als wahr noch
als trügerisch zu erfassen.
Subhuti, ein Bodhisattva, der noch von
Vorstellungen abhängig ist, wenn er sich in Freigebigkeit übt, ist wie jemand,
der im Dunkeln umherirrt. Er sieht nichts. Doch ein Bodhisattva, der nicht von
Vorstellungen abhängig ist, wenn er sich in Freigebigkeit übt, ist wie jemand,
der mit gutem Augenlicht im strahlenden Licht der Sonne einhergeht. Er kann
alle Formen und Farben erkennen.
Subhuti, wenn in künftigen Zeiten eine
Tochter oder ein Sohn aus gutem Hause die Fähigkeit besitzt, dieses Sutra
anzunehmen, es zu lesen und in die Praxis umzusetzen, wird der Tathagata diese
Person mit seinem Weisheitsauge sehen. Der Tathagata wird diese Person
erkennen, und sie wird die unermessliche, grenzenlose Frucht ihres tugendhaften
Handelns ernten.“
D15.
„Subhuti, wenn da auf der einen Seite eine Tochter oder ein Sohn aus
gutem Hause ihr oder sein Leben als Akt der Freigebigkeit am Morgen so viele
Male hingäbe, wie es Sandkörner in der Ganga gibt, und es ebenso oft am
Nachmittag hingäbe und am Abend und dies durch unendliche Zeiten hindurch
fortsetzte - und wenn da auf der anderen Seite eine Person wäre, die dieses
Sutra mit vollkommenem Vertrauen und ohne jeden Widerstreit vernimmt, so würde
das Glück dieser Person weitaus größer sein. Doch das Glück einer Person, die
das Sutra niederschreibt, es annimmt, rezitiert und anderen erklärt, dieses
Glück ist unvergleichbar. “
“ Mit anderen Worten, Subhuti, dieses
Sutra bringt grenzenlose Tugend und unendliches Glück hervor, die weder
vorstellbar noch ermessbar sind. Wenn jemand fähig ist, dieses Sutra
anzunehmen, es zu praktizieren, zu rezitieren und mit anderen zu teilen, dann
wird der Tathagata diese Person sehen und erkennen, und sie wird
unvorstellbare, unbeschreibbare und unvergleichbare Verdienste erlangen. Eine
solche Person wird fähig sein, den höchsten, vollkommen erwachten Werdegang des
Tathagata auf sich zu nehmen. Warum? Subhuti, wenn sich eine Person mit den
begrenzten Lehren zufrieden gibt, wenn sie noch in die Vorstellung von einem
Selbst, einer Person, einem Lebewesen oder einer Lebensspanne verstrickt ist,
dann wird sie nicht imstande sein, dieses Sutra zu hören, es anzunehmen, zu
rezitieren und anderen zu erklären.”
“ Subhuti, jeder Ort, an dem dieses Sutra
bewahrt wird, ist ein Ort, den Götter, Menschen und Asuras aufsuchen, um
Opfergaben zu bringen. Ein solcher Ort ist eine heilige Stätte und sollte durch
feierliche Zeremonien verehrt werden, er sollte umschritten werden, und Blumen
und Räucherwerk sollten dargebracht werden.“
D16. „Überdies, Subhuti - wird ein Sohn oder eine
Tochter aus guter Familie verachtet und verleumdet, während er oder sie das
Sutra rezitiert und praktiziert, so werden die Missetaten, die er oder sie in
vergangenen Leben beging - auch solche, die ein übles Schicksal nach sich
ziehen könnten -, ausgelöscht, und er oder sie wird die Frucht des höchsten,
vollkommen erwachten Geistes erlangen.
“ Subhuti, in alten Zeiten, bevor ich dem
Buddha Dipankara begegnete, da opferte und diente ich bereits allen 84000
Myriaden von Millionen von Buddhas. Wenn aber jemand fähig ist, dieses Sutra im
letzten Zeitalter aufzunehmen, es zu rezitieren, zu studieren und zu praktizieren,
so ist das Glück, das durch dieses tugendhafte Handeln hervorgebracht wird,
hunderttausend Male größer als das Glück, das ich in alten Zeiten bewirkt habe.
Tatsächlich ist ein solches Glück nicht vorstellbar, und es kann mit nichts
verglichen werden, auch durch Zahlen nicht. Solches Glück ist unermesslich.
“ Subhuti, das Glück, das dem
tugendhaften Handeln eines Sohnes oder einer Tochter aus gutem Hause
entspringt, der oder die dieses Sutra im letzten Zeitalter annimmt, es
rezitiert, studiert und praktiziert, wird so groß sein, dass manche Menschen
misstrauisch und ungläubig werden, suchte ich es jetzt in Einzelheiten zu
erklären; ihr Geist könnte sich verwirren. Subhuti, du musst wissen, dass die Bedeutung
dieses Sutras jenseits von Gedanken und Worten liegt. Und ebenso liegt die
Frucht, hervorgebracht durch das Annehmen und Praktizieren dieses Sutras,
jenseits von Gedanken und Worten.“
S17. Da wandte sich der Ehrwürdige
Subhuti an den Buddha und sagte:
„Von-der-WeltVerehrter, darf ich dich
erneut fragen: Wenn Töchter oder Söhne aus guter Familie höchsten, vollkommen
erwachten Geist zu erwecken suchen, auf was sollen sie sich stützen und was
sollen sie tun, um ihr Denken zu beherrschen?“
Der Buddha erwiderte:
„Subhuti,
ein Sohn oder eine Tochter aus guter Familie, der oder die höchsten, vollkommen
erwachten Geist zu erwecken sucht, sollte folgendermaßen denken: ‘ Wir müssen alle Wesen zum Ufer des Erwachens
führen, doch nachdem diese Wesen befreit sind, denken wir in Wirklichkeit
nicht, dass auch nur ein einziges Wesen befreit ist.` Warum ist das so?
Subhuti, wenn ein Bodhisattva noch in die Vorstellung von einem Selbst, einer
Person, einem Lebewesen oder einer Lebensspanne verstrickt ist, dann ist diese
Person kein echter Bodhisattva. Warum? Subhuti, in Wirklichkeit gibt es kein
unabhängig existierendes Objekt des Geistes, das höchster, vollkommen erwachter
Geist genannt wird. “
“ Was meinst du, Subhuti? Als der
Tathagata in alten Zeiten mit dem Buddha Dipankara lebte, erlangte er da etwas,
das höchster, vollkommen erwachter Geist heißt?“
„Nein, Von-der-Welt-Verehrter. Wenn ich
die Lehren des Buddha richtig verstanden habe, gibt es kein Erlangen von etwas, das höchster, vollkommen
erwachter Geist heißt.“
Der Buddha sagte: „Du hast recht, Subhuti. In
Wirklichkeit gibt es den sogenannten höchsten, vollkommen erwachten Geist, den
der Tathagata erlangt hat, nicht. Wenn es nämlich ein Solches gäbe, dann hätte
der Buddha Dipankara nicht von mir vorausgesagt: ‘ In der Zukunft wirst du ein Buddha namens
Shakyamuni sein.` Diese Prophezeiung
erfolgte, weil es in Wirklichkeit nichts gibt, das erlangt werden kann und das
höchster, vollkommen erwachter Geist heißt. Warum? Tathagata bedeutet die Soheit
aller Phänomene (Dharmas).
“ Würde jemand behaupten, der Tathagata
habe höchsten, vollkommen erwachten Geist erlangt, so irrte er, denn es gibt
keinen höchsten, vollkommen erwachten Geist, der zu erlangen wäre. Subhuti, der höchste,
vollkommen erwachte Geist, den der Tathagata erlangt hat, ist weder erfassbar
noch nicht erfassbar. Daher hat der Tathagata gesagt: ‘ Alle Dharmas sind
Buddhadharma.’ Das, was alle Dharmas genannt wird, sind in Wirklichkeit alles
Nicht Dharmas. Darum werden sie alle Dharmas genannt. Subhuti, man kann dies
vergleichen mit der Vorstellung von einem großen menschlichen Körper.“
Subhuti sagte: „Was der Tathagata einen
großen menschlichen Körper nennt, ist in Wirklichkeit nicht ein großer
menschlicher Körper.“
„Subhuti, das gleiche gilt für
Bodhisattvas. Wenn
ein Bodhisattva denkt, dass er alle Lebewesen zu befreien habe, dann ist er
noch kein Bodhisattva. Warum? Subhuti, es gibt kein unabhängig existierendes
Objekt des Geistes, das Bodhisattva heißt. Daher hat der Buddha erklärt, dass
alle Dharmas ohne ein Selbst, eine Person, ein Lebewesen oder eine Lebensspanne
sind.
Subhuti, wenn ein Bodhisattva denkt: ,Ich
muss ein harmonisches, schönes Buddha-Feld schaffen`, dann ist diese Person
noch kein Bodhisattva. Warum? Das, was der Tathagata ein harmonisches, schönes
Buddha-Feld nennt, ist in Wirklichkeit nicht ein harmonisches, schönes Buddha-Feld. Und darum
wird es harmonisches, schönes Buddha-Feld genannt. Subhuti, jeder Bodhisattva,
der das Prinzip von Nicht-Selbst und Nicht-Dharma von Grund auf versteht, wird
von dem Tathagata als wahrer Bodhisattva bezeichnet.“
S18.
„Subhuti, was denkst du, besitzt der Tathagata das menschliche Auge?“
Subhuti erwiderte: „Ja,
Von-der-Welt-Verehrter, der Tathagata besitzt das menschliche Auge.“
Der
Buddha fragte: „Subhuti, was denkst du, besitzt der Tathagata das göttliche
Auge?“’
Subhuti sagte: „Ja, Von-der-Welt-Verehrter,
der Tathagata besitzt das göttliche Auge.“
„Subhuti, was denkst du, besitzt der Tathagata
das Auge der Einsicht?“
Subhuti erwiderte: „Ja,
Von-der-Welt-Verehrter, der Tathagata besitzt das Auge der Einsicht.“
„Subhuti, was denkst du, besitzt der
Tathagata das Auge der vollkommenen Weisheit?“
„Ja,
du von aller Welt Verehrter, der Tathagata besitzt das Auge der vollkommenen
Weisheit.“
Der Buddha fragte: „Besitzt der Tathagata
das Buddha-Auge?“
„Ja, Von-der-Welt-Verehrter, der Tathagata
besitzt das Buddha-Auge.“
„Subhuti, was meinst du, betrachtet der
Buddha den Sand in der Ganga als Sand?“
Subhuti sagte: „Von-der-Welt-Verehrter, der
Tathagata nennt ihn auch Sand.“
„Subhuti, wenn es so viele Ganga-Ströme
gäbe, wie es Sandkörner in der Ganga gibt, und wenn es für jedes dieser
Sandkörner in allen Ganga-Strömen ein Buddha-Land gäbe, wären diese
Buddha-Länder dann zahlreich?“
„Ja, Von-der-Welt-Verehrter, sie wären
sehr zahlreich.“
Der Buddha sagte: „Subhuti, wie viele
Lebewesen es auch in all diesen Buddha-Ländern geben mag und wiewohl sie alle
verschiedene Mentalitäten haben, der Tathagata versteht sie alle. Warum ist das
so? Subhuti, das, was der Tathagata verschiedene Mentalitäten nennt, sind in
Wirklichkeit nicht verschiedene Mentalitäten. Und darum werden sie verschiedene
Mentalitäten genannt. Warum? Subhuti, der vergangene Geist kann nicht erfasst
werden, noch der gegenwärtige oder der zukünftige Geist.“
( Xem tiếp kỳ 4: 19-32)
Phú
Yên, Tháng Giêng, Mậu Tý - 2020,
Đàm Khánh Hỷ.
