
Lục Tổ Huệ Năng Đại Sư
ĐÀN KINH
- Bản Đôn Hoàng -
Chương V : 20 - 23
)()(
南宗頓教最上大乘摩訶般若波羅蜜經
六祖惠能大師於韶州大梵寺
施法壇經一卷兼受無相戒
弘法弟子法海集記
***
第 五章: 說 一 體 三 身 佛 相
A. Kinh Văn:20-23
20.善知識,總須自體,與授无相戒。一時逐惠能口道,令善知識見自三身佛,
“于自色身,歸依清淨法身佛,
于自色身,歸依千百億化身佛,
于自色身,歸依當來圓滿報身佛。
”(已上三唱)
色身者是舍宅,不可言歸。
向者三身,在自法性,世人盡有,為迷不見。外覓三身如來,不見自色身中三身佛。
善知識,聽汝善知識說,令善知識于自色身見自法性有三身佛。此三身佛,從性上生。
善知識,聽汝善知識說,令善知識于自色身見自法性有三身佛。此三身佛,從性上生。
何名清淨法身佛?善知識!世人性本自淨,萬法在自性。思量一切惡事,即行于惡;思量一切善事,便修于善行。如是一切法,盡在自性。自性常清淨.日月常明,只為雲覆蓋,上明下暗,不能了見日月星辰.忽遇惠風吹散、卷盡雲霧,萬象森羅,一時皆現。
世人性淨,猶如青天,惠如日,智如月,智惠常明。于外著境,妄念浮雲蓋覆,自性不能明。故遇善知識,開真法,吹卻迷妄,內外明徹,于自性中,萬法皆見.一切法自在性,名為清淨法身。自歸依者,除不善行,是名歸依。
世人性淨,猶如青天,惠如日,智如月,智惠常明。于外著境,妄念浮雲蓋覆,自性不能明。故遇善知識,開真法,吹卻迷妄,內外明徹,于自性中,萬法皆見.一切法自在性,名為清淨法身。自歸依者,除不善行,是名歸依。
何名千百億化身?不思量,性即空寂,思量即是自化。思量惡法,化為地獄;思量善法,化為天堂.毒害,化為畜生;慈悲,化為菩薩;智慧,化為上界;愚癡,化為下方. 自性變化甚多。迷人自不知見。一念善,智慧即生。
一燈能除千年暗,一智慧能滅萬年愚。莫思向前,常思于后。 常后念善.名為報身。一念惡,報卻千年善亡;一念善,報卻千年惡滅。无常已來后念善,名為報身.
從法身思量,即是化身;念念善,即是報身。自悟自修,即名歸依也。皮肉是色身,色身是舍宅,不言歸依也。但悟三身,即識大意。
21.今既自歸依三身佛已,與善知識發四弘大願。善知識!一時逐惠能道:
“ 眾生无邊誓願度,
煩惱无邊誓願斷,
法門无邊誓願學,
无上佛道誓願成。”
(三唱)
善知識!"眾生无邊誓願度",不是惠能度 善知識. 心中眾生,各于自身自性自度。何名自性自度?自色身中,邪見煩惱、愚癡迷妄,自有本覺性,將正見度。既悟正見,般若之智,除卻愚癡迷妄,眾生各各自度。邪來正度,迷來悟度,愚來智度,惡來善度,煩惱來菩提度。如是度者,是名真度。
"煩惱无邊誓願斷",自心除虛妄。
"法門无邊誓願學" ,學无上正法。
"无上佛道誓願成" ,常下心行,恭敬一切,遠離迷執, 覺知生般若. 除卻迷妄,即自悟佛道成,行誓願力。
22.今既發四弘誓願,與善知識說无相懺悔,滅三世罪障。
大師言: “善知識,前念后念及今念,念念不被愚迷染,從前惡行,一時自性若除,即是懺悔。
前念后念及今念,念念不被愚癡染,除卻從前諂誑心,永斷名為自性懺。
前念后念及今念,念念不被疽疾染,除卻從前嫉妒心,自性若除即是懺。
”(已上三唱)
善知識,何名懺悔?懺者終身不為 ;悔者知于前非惡業恆不離心。諸佛前口說无益,我此法門中,永斷不作,名為懺悔。
23.今既懺悔已,與善知識授无相三歸依戒。
大師言:”善知識,歸依覺兩足尊,歸依正離欲尊,歸依淨眾中尊。” 從今以后,稱佛為師,更不歸依邪迷外道願自三寶,慈悲證明。
善知識,惠能勸善知識歸依三寶。佛者,覺也;法者,正也;僧者,淨也。自心歸依覺,邪迷不生,少欲知足,離財離色,名兩足尊。自心歸依正,念念无邪故,即无愛著,以无愛著,名離欲尊。自心歸依淨,一切塵勞妄念雖在自性,自性不染著,名眾中尊。
凡夫不解,從日至日,受三歸依戒,若言歸佛,佛在何處?若不見佛,即无所歸,言卻是妄。善知識,各自觀察,莫錯用意。經中只即言自歸依佛,不言歸依他佛,自性不歸,无所依處。
一燈能除千年暗,一智慧能滅萬年愚。莫思向前,常思于后。 常后念善.名為報身。一念惡,報卻千年善亡;一念善,報卻千年惡滅。无常已來后念善,名為報身.
從法身思量,即是化身;念念善,即是報身。自悟自修,即名歸依也。皮肉是色身,色身是舍宅,不言歸依也。但悟三身,即識大意。
21.今既自歸依三身佛已,與善知識發四弘大願。善知識!一時逐惠能道:
“ 眾生无邊誓願度,
煩惱无邊誓願斷,
法門无邊誓願學,
无上佛道誓願成。”
(三唱)
善知識!"眾生无邊誓願度",不是惠能度 善知識. 心中眾生,各于自身自性自度。何名自性自度?自色身中,邪見煩惱、愚癡迷妄,自有本覺性,將正見度。既悟正見,般若之智,除卻愚癡迷妄,眾生各各自度。邪來正度,迷來悟度,愚來智度,惡來善度,煩惱來菩提度。如是度者,是名真度。
"煩惱无邊誓願斷",自心除虛妄。
"法門无邊誓願學" ,學无上正法。
"无上佛道誓願成" ,常下心行,恭敬一切,遠離迷執, 覺知生般若. 除卻迷妄,即自悟佛道成,行誓願力。
22.今既發四弘誓願,與善知識說无相懺悔,滅三世罪障。
大師言: “善知識,前念后念及今念,念念不被愚迷染,從前惡行,一時自性若除,即是懺悔。
前念后念及今念,念念不被愚癡染,除卻從前諂誑心,永斷名為自性懺。
前念后念及今念,念念不被疽疾染,除卻從前嫉妒心,自性若除即是懺。
”(已上三唱)
善知識,何名懺悔?懺者終身不為 ;悔者知于前非惡業恆不離心。諸佛前口說无益,我此法門中,永斷不作,名為懺悔。
23.今既懺悔已,與善知識授无相三歸依戒。
大師言:”善知識,歸依覺兩足尊,歸依正離欲尊,歸依淨眾中尊。” 從今以后,稱佛為師,更不歸依邪迷外道願自三寶,慈悲證明。
善知識,惠能勸善知識歸依三寶。佛者,覺也;法者,正也;僧者,淨也。自心歸依覺,邪迷不生,少欲知足,離財離色,名兩足尊。自心歸依正,念念无邪故,即无愛著,以无愛著,名離欲尊。自心歸依淨,一切塵勞妄念雖在自性,自性不染著,名眾中尊。
凡夫不解,從日至日,受三歸依戒,若言歸佛,佛在何處?若不見佛,即无所歸,言卻是妄。善知識,各自觀察,莫錯用意。經中只即言自歸依佛,不言歸依他佛,自性不歸,无所依處。
Nam Tông Đốn Giáo Tối Tương Đại Thừa Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật Kinh
Lục Tổ Huệ Năng Đại Sư ư Thiều Châu Đạo Phạm Tự
Thí Pháp Đàn Kinh Kiêm Thọ Vô Tướng Giới
Hoằng pháp đệ tử Pháp Hải tập ký
***
Chương V: Thuyết Nhất Thể Tam Thân Phật Tướng
20. Thiện tri thức, tổng tu tự thể , dữ thọ vô tướng giới, nhất thời trục Huệ Năng khẩu đạo. Lệnh thiện nam tử kiến tự tam thân Phật.
“ Vu tự sắc thân, quy y thanh tịnh Pháp thân Phật;
Hoằng pháp đệ tử Pháp Hải tập ký
***
Chương V: Thuyết Nhất Thể Tam Thân Phật Tướng
20. Thiện tri thức, tổng tu tự thể , dữ thọ vô tướng giới, nhất thời trục Huệ Năng khẩu đạo. Lệnh thiện nam tử kiến tự tam thân Phật.
“ Vu tự sắc thân, quy y thanh tịnh Pháp thân Phật;
vu tự sắc thân, quy y thiên bách ức Hóa thân Phật;
vu tự sắc thân, quy y đương lai viên mãn Báo thân Phật. “
( Dĩ thượng tam xướng).
Sắc thân thị xá trạch, bất khả ngôn quy.
Hướng giả tam thân tại tự pháp tánh, thế nhân tận hữu. Vi mê bất kiến , ngoại mịch tam thân Như Lai, bất kiến tự sắc thân trung tam thân Phật. Thiện tri thức, thính nhữ thiện tri thức thuyết, lệnh thiện tri thức, vu tự sắc thân kiến tự pháp tánh hữu tam thân Phật. Thử tam thân Phật tùng tánh thượng sanh.
Hà danh thanh tịnh Pháp thân Phật? Thiện tri thức , thế nhân tánh bổn tự tịnh, vạn pháp tại tự tánh. Tư lương nhất thiết ác sự, tức hành vu ác; tư lương nhất thiết thiện sự, tiện tu vu thiện hạnh. Như thị nhất thiết pháp, tận tại tự tánh. Tự tánh thường thanh tịnh. Nhật nguyệt thường minh, chỉ vi vân phú cái, thượng minh hạ ám, bất năng liễu kiến nhật nguyệt tinh thần. Hốt ngộ huệ phong xuy tán, quyến tận vân vụ, vạn tượng sâm la, nhất thời giai hiện.
Thế nhân tánh tịnh, dụ như thanh thiên, huệ như nhật, trí như nguyệt. Trí huệ thường minh, vu ngoại trước cảnh, vọng niệm phù vân cái phú, tự tánh bất năng minh. Cố ngộ thiện tri thức, khai chân pháp, xuy khước mê vọng, nội ngoại minh triệt, vu tự tánh trung, vạn pháp giai kiến, nhất thiết pháp tự tại tánh. Danh vi thanh tịnh Pháp thân. Tự quy y giả, trừ bất thiện hành, thị danh quy y.
Hà danh thiên bách ức hóa thân? Bất tư lương, tánh tức không tịch; tư lương tức thị tự hóa. Tư lương ác pháp hóa vi địa ngục; tư lương thiện pháp, hóa vi thiên đường. Độc hại hóa vi súc sanh; từ bi hóa vi Bồ tát. Trí tuệ, hóa vi thượng giới; ngu si, hóa vi hạ phương. Tự tánh biến hóa thậm đa. Mê nhân tự bất tri kiến.Nhất niệm thiện, trí tuệ tức sanh.
Nhất đăng năng trừ thiên niên ám; nhất trí tuệ năng diệt vạn niên ngu. Mạc tư hướng tiền, thường tư vu hậu. Thường hậu niệm thiện, danh vi Báo thân. Nhất niệm ác, báo khước thiên niên thiện vong; nhất niệm thiện báo khước thiên niên ác diệt. Vô thường dĩ lai hậu niệm thiện, danh vi Báo thân.
Tùng Pháp thân tư lương, tức thị Hóa thân. Niệm niệm thiện, tức thị Báo thân. Tự ngộ tự tu, tức danh quy y dã. Bì nhục thị Sắc thân, Sắc thân thị xá trạch, bất ngôn quy y dã. Đãn ngộ tam thân, tức thức đại ý.
21. Kim ký tự quy y tam thân Phật dĩ, dữ thiện tri thức phát tứ hoằng đại nguyện.Thiện tri thức! Nhất thời trục Huệ Năng đạo:
“ Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ,
Phiền não vô biên thệ nguyện đoạn,
Pháp môn vô biên thệ nguyện học,
Vô thượng Phật đạo thệ nguyện thành.”
(Tam xướng)
Thiện tri thức! "Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ", bất thị Huệ Năng độ thiện tri thức. Tâm trung chúng sanh, các vu tự thân , tự tánh, tự độ. Hà danh tự tánh tự độ? Tự sắc thân trung, tà kiến phiền não, ngu si mê vọng, tự hữu bổn giác tính, tương chánh kiến độ. Ký độ chánh kiến , Bát nhã chi trí trừ khước ngu si, mê vọng. chúng sanh các các tự độ. Tà lai chánh độ, mê lai ngộ độ, ngu lai trí độ, ác lai thiện độ, phiền não lai Bồ đề độ. Như thị độ giả, thị danh chân độ.
"Phiền não vô biên thệ nguyện đoạn" , tự tâm trừ hư vọng.
"Pháp môn vô biên thệ nguyện học" , học vô thượng chánh pháp.
"Vô thượng Phật đạo thệ nguyện thành" , thường hạ tâm hành, cung kính nhứt thiết, viễn ly mê chấp, giác tri sanh Bát nhã, trừ khước mê vọng, tức tự ngộ Phật đạo thành, hành thệ nguyện lực.
22. Kim ký phát tứ hoằng thệ nguyện, dữ thiện tri thức thuyết vô tướng sám hối, diệt tam thế tội chướng.
Đại sư ngôn: “ Thiện tri thức, tiền niệm hậu niệm cập kim niệm, niệm niệm bất bị ngu mê nhiễm, tùng tiền ác hành, tức thời tự tánh nhược trừ, tức thị sám hối.
Tiền niệm hậu niệm cập kim niệm, niệm niệm bất bị ngu si nhiễm, trừ khước tùng tiền siểm cuồng tâm, vĩnh đoạn danh vi tự tánh hối.
Tiền niệm hậu niệm cập kim niệm, niệm niệm bất bị thư tật nhiễm, trừ khước tùng tiền tật đố tâm, tự tánh nhược trừ khước thị sám.”
(Dĩ thượng tam xướng)
Thiện tri thức, hà danh sám hối? Sám giả chung thân bất vi, hối giả tri ư tiền phi ác nghiệp hằng bất ly tâm. Chư Phật tiền khẩu thuyết vô ích, ngã thử pháp môn trung, vĩnh đoạn bất tác, danh vi sám hối.
23. Kim ký sám hối dĩ, dữ thiện tri thức thọ vô tướng Tam qui y giới.
Đại sư ngôn: “ Thiện tri thức , qui y Giác Lưỡng túc tôn, qui y Chánh Ly dục tôn, qui y Tịnh Chúng trung tôn. “ Tùng kim dĩ hậu, xưng Phật vi sư, cánh bất qui y tà mê ngoại đạo. Nguyện tự Tam bảo, từ bi đăng minh.
Thiện tri thức, Huệ Năng khuyến thiện tri thức qui y Tam bảo. Phật giả, giác dã ; Pháp giả, chánh dã; Tăng giả, tịnh dã. Tự tâm qui y Giác, tà mê bất sanh, thiểu dục tri túc, ly tài ly sắc, danh Lưỡng túc tôn. Tự tâm qui y Chánh, niệm niệm vô tà cố, tức vô ái trước, dĩ vô ái trước, danh Ly dục tôn. Tự tâm qui y Tịnh, nhứt thiết trần lao vọng niệm, tuy tại tự tánh, tự tánh bất nhiễm trước, danh Chúng trung tôn.
Phàm phu bất giải, tùng nhật chí nhật, thọ tam qui y giới. Nhược ngôn qui y Phật, Phật tại hà xứ? Nhược bất kiến Phật, tức vô sở qui, ngôn khước thị vọng. Thiện tri thức, các tự quán sát, mạc thác dụng ý. Kinh trung chỉ tức ngôn tự qui y Phật, bất ngôn qui y tha Phật, tự tánh bất qui, vô sở y xứ.”
C. Lược Ý: 20-23
20. Các nội dung :
a) Vô tướng giới hay Ly tướng giới là giữ giới bên trong, tâm thanh tịnh, không bám chấp ngoại tướng, pháp và phi pháp đều không chấp thủ cho nên không giữ giới cũng không phạm giới bên ngoài. Trái lại Tùy tướng giới là thực hiện theo các giới luật nghi lễ bên ngoài. Thọ Vô tướng giới gồm có: (1) Tự quy y tam thân Phật , (2) Phát tứ hoằng đại nguyện, (3) Thực hiện vô tướng sám hối, (4) Thọ vô tướng Tam qui y.
b) Thân mỗi người gồm có: Sắc thân, là thể xác sinh vật lý, khi chết thì Sắc thân tiêu hoại. Sắc thân thuộc vật thể, cá biệt coi như nhà riêng mỗi người. Trong chủng hữu tinh, Sắc thân đồng hiện hữu với các thân trừu tượng là Pháp thân, Hóa thân, và Báo thân.
c) Pháp thân, hay thanh tịnh Pháp thân Phật, là tự tánh thân, tự tại bất sanh bất diệt, thường thanh tịnh. Pháp thân là nguyên lý dẫn xuất các pháp, vì vậy niệm ác ắt làm ác, niệm thiện ắt làm thiện. Tất cả pháp đều tại tự tánh thanh tịnh Pháp thân, từ đó mà nếu “người chạy theo pháp thì pháp trở thành phi pháp." ngược lại, nếu "pháp theo người thì phi pháp trở thành pháp”.
d) Hóa thân, hay trăm ngàn ức Hóa thân là các thân hóa hiện từ Pháp thân để đáp ứng hiện thực một tâm nguyện hay một tư niệm nào đó. Những người tu theo thiện căn, làm việc lành để mong cầu phước báu thì thường thấy Hóa thân của Phật hay Bồ tát.
e) Báo Thân hay viên mãn Báo thân Phật: là kết quả tu chứng đã dứt hết phiền não, nó là tướng thanh tịnh viên mãn của tâm tu trí tuệ đã giác ngộ và kiến tánh.
Tóm lại, Tam thân không tách biệt, nhưng là một chỉnh thể thống nhất, có thể nói: Pháp thân là thể của tâm có tánh Không; Hóa thân là dụng của tâm có tánh vô ngại, Đại bi; Báo thân là pháp tướng tâm có tánh Thanh tịnh viên mãn.
Tự tu tự ngộ thì gọi là quy y, chỉ quy y tam thân Phật là Pháp thân, Hóa thân, và Báo thân. Sắc thân chỉ là chỗ trú ngụ tam thời nên không nói quy y.
21. Bốn hoằng thệ nguyện là bản nguyện của người tu trong các tông phái Đại thừa , giúp xác định phương tiện và hướng tâm đến nhiệm vụ mục đích phải hoàn thành . Thiện nguyện giúp tăng sanh lực đại bi tâm, vượt qua thử thách chướng ngại trên đường tu hành.
“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ “: Không phải người này độ người kia mà chính là tự thân tự tánh, tự độ lấy mình, dùng bổn giác tự tánh của trí Bát nhã đáp ứng bằng các đối tướng của nó mà trừ bỏ các si mê vọng niệm
“Phiền não vô biên thệ nguyện đoạn” : Tự tâm thanh tịnh đoạn trừ phiền não .
“Pháp môn vô biên thệ nguyện học”: Tu học vô thượng chánh pháp, khi mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý kích ứng với sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp thì tâm không si mê ưa thích, cũng không sân hận ghét bỏ, nhưng tâm thường buông xả và tỉnh sáng.
“Vô thượng Phật đạo thệ nguyện thành”: Hạ tâm cung kính tất cả, viễn ly mê chấp, giác tri Bát nhã tự trừ mê vọng, tức tự ngộ Phật đạo thành, tự hành thệ nguyện lực.
Tóm lại, bốn hoằng thệ đại nguyện này y theo “Tứ đế” là : “Khổ đế“ thì nguyện độ chúng sanh , “Tập đế” thì phải trừ phiền não, “Đạo đế” thì phải tu theo chánh pháp, và “Diệt đế” thì nguyên thành Phật đạo.
22. Nơi một người, nếu có các niệm ba thời quá khứ, vị lai, hiện tại đã bị tâm ngu mê, siểm cuồng, tật đố dẫn dắt làm theo điều ác hại, tức thời tự tánh tự trừ chúng đi thì gọi đó là “Tự tánh sám hối”. “Sám “ là diệt tội trước cho nên cả đời không còn có điều ác; “hối” là không cho sanh tội sau vì tâm chỉ niệm thiện nên không thể nào làm ác. Như vậy “Vô tướng sám hối” là cách tự diệt tội tận gốc thay vì tạo tội rồi đi sám hối nơi khác .
23. Vô tướng tam quy y giới gồm có :
a) Quy y Giác, Lưỡng túc tôn: Phật là Giác Ngộ . Tự tâm quy y Giác thì tà mê không sanh, tự giảm trừ tham dục tự thấy mình đầy đủ, vì vậy Phật gọi là Lưỡng túc tôn, là đấng trọn đầy đức hạnh và trí huệ giữa trời và người.
b) Quy y Chánh, Ly dục tôn: Pháp là Chân Chánh. Tự tâm quy y Chánh thì tà niệm không sanh, không còn ngã vị ái trước , cho nên gọi Pháp là Ly dục tôn, hay Chánh Pháp vô dục, vô cầu.
c) Quy y Tịnh, Chúng trung tôn: Tăng là Thanh Tịnh. Tự tâm quy y Tịnh thì cho dù đang sống giữa trần lao ái ố, tự tánh vẫn không nhiễm trước, cho nên gọi Tăng là Chúng trung tôn, tôn quý trong chúng sanh.
Tóm lại Vô tướng tam quy y giới là quy y tự tâm Tam bảo Phật, Pháp, Tăng, hay quy y tự tánh Giác Ngộ, Chân Chánh và Thanh Tịnh.
D. Các Bản Dịch Nghĩa: 20-23
1/ HT. Thích Mãn Giác
20. Này các thiện tri thức, phải nên bằng tự thể của mình mà thọ vô tướng giới này, và đồng thời niệm những lời Huệ Năng tôi sắp nói. Như thế sẽ giúp cho các thiện tri thức thấy được tam thân Phật trong chính mình.
“Tôi xin quy y thanh tịnh Pháp thân Phật trong sắc thân của chính mình; tôi xin quy y trăm, ngàn, ức Hóa thân Phật trong sắc thân của chính mình; tôi xin quy y viên mãn Báo thân Phật của tương lai trong chính sắc thân mình” (tụng những lời trên ba lần). Sắc thân chính là nhà của mình, nên không thể nói quay về.
Hà danh thanh tịnh Pháp thân Phật? Thiện tri thức , thế nhân tánh bổn tự tịnh, vạn pháp tại tự tánh. Tư lương nhất thiết ác sự, tức hành vu ác; tư lương nhất thiết thiện sự, tiện tu vu thiện hạnh. Như thị nhất thiết pháp, tận tại tự tánh. Tự tánh thường thanh tịnh. Nhật nguyệt thường minh, chỉ vi vân phú cái, thượng minh hạ ám, bất năng liễu kiến nhật nguyệt tinh thần. Hốt ngộ huệ phong xuy tán, quyến tận vân vụ, vạn tượng sâm la, nhất thời giai hiện.
Thế nhân tánh tịnh, dụ như thanh thiên, huệ như nhật, trí như nguyệt. Trí huệ thường minh, vu ngoại trước cảnh, vọng niệm phù vân cái phú, tự tánh bất năng minh. Cố ngộ thiện tri thức, khai chân pháp, xuy khước mê vọng, nội ngoại minh triệt, vu tự tánh trung, vạn pháp giai kiến, nhất thiết pháp tự tại tánh. Danh vi thanh tịnh Pháp thân. Tự quy y giả, trừ bất thiện hành, thị danh quy y.
Hà danh thiên bách ức hóa thân? Bất tư lương, tánh tức không tịch; tư lương tức thị tự hóa. Tư lương ác pháp hóa vi địa ngục; tư lương thiện pháp, hóa vi thiên đường. Độc hại hóa vi súc sanh; từ bi hóa vi Bồ tát. Trí tuệ, hóa vi thượng giới; ngu si, hóa vi hạ phương. Tự tánh biến hóa thậm đa. Mê nhân tự bất tri kiến.Nhất niệm thiện, trí tuệ tức sanh.
Nhất đăng năng trừ thiên niên ám; nhất trí tuệ năng diệt vạn niên ngu. Mạc tư hướng tiền, thường tư vu hậu. Thường hậu niệm thiện, danh vi Báo thân. Nhất niệm ác, báo khước thiên niên thiện vong; nhất niệm thiện báo khước thiên niên ác diệt. Vô thường dĩ lai hậu niệm thiện, danh vi Báo thân.
Tùng Pháp thân tư lương, tức thị Hóa thân. Niệm niệm thiện, tức thị Báo thân. Tự ngộ tự tu, tức danh quy y dã. Bì nhục thị Sắc thân, Sắc thân thị xá trạch, bất ngôn quy y dã. Đãn ngộ tam thân, tức thức đại ý.
21. Kim ký tự quy y tam thân Phật dĩ, dữ thiện tri thức phát tứ hoằng đại nguyện.Thiện tri thức! Nhất thời trục Huệ Năng đạo:
“ Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ,
Phiền não vô biên thệ nguyện đoạn,
Pháp môn vô biên thệ nguyện học,
Vô thượng Phật đạo thệ nguyện thành.”
(Tam xướng)
Thiện tri thức! "Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ", bất thị Huệ Năng độ thiện tri thức. Tâm trung chúng sanh, các vu tự thân , tự tánh, tự độ. Hà danh tự tánh tự độ? Tự sắc thân trung, tà kiến phiền não, ngu si mê vọng, tự hữu bổn giác tính, tương chánh kiến độ. Ký độ chánh kiến , Bát nhã chi trí trừ khước ngu si, mê vọng. chúng sanh các các tự độ. Tà lai chánh độ, mê lai ngộ độ, ngu lai trí độ, ác lai thiện độ, phiền não lai Bồ đề độ. Như thị độ giả, thị danh chân độ.
"Phiền não vô biên thệ nguyện đoạn" , tự tâm trừ hư vọng.
"Pháp môn vô biên thệ nguyện học" , học vô thượng chánh pháp.
"Vô thượng Phật đạo thệ nguyện thành" , thường hạ tâm hành, cung kính nhứt thiết, viễn ly mê chấp, giác tri sanh Bát nhã, trừ khước mê vọng, tức tự ngộ Phật đạo thành, hành thệ nguyện lực.
22. Kim ký phát tứ hoằng thệ nguyện, dữ thiện tri thức thuyết vô tướng sám hối, diệt tam thế tội chướng.
Đại sư ngôn: “ Thiện tri thức, tiền niệm hậu niệm cập kim niệm, niệm niệm bất bị ngu mê nhiễm, tùng tiền ác hành, tức thời tự tánh nhược trừ, tức thị sám hối.
Tiền niệm hậu niệm cập kim niệm, niệm niệm bất bị ngu si nhiễm, trừ khước tùng tiền siểm cuồng tâm, vĩnh đoạn danh vi tự tánh hối.
Tiền niệm hậu niệm cập kim niệm, niệm niệm bất bị thư tật nhiễm, trừ khước tùng tiền tật đố tâm, tự tánh nhược trừ khước thị sám.”
(Dĩ thượng tam xướng)
Thiện tri thức, hà danh sám hối? Sám giả chung thân bất vi, hối giả tri ư tiền phi ác nghiệp hằng bất ly tâm. Chư Phật tiền khẩu thuyết vô ích, ngã thử pháp môn trung, vĩnh đoạn bất tác, danh vi sám hối.
23. Kim ký sám hối dĩ, dữ thiện tri thức thọ vô tướng Tam qui y giới.
Đại sư ngôn: “ Thiện tri thức , qui y Giác Lưỡng túc tôn, qui y Chánh Ly dục tôn, qui y Tịnh Chúng trung tôn. “ Tùng kim dĩ hậu, xưng Phật vi sư, cánh bất qui y tà mê ngoại đạo. Nguyện tự Tam bảo, từ bi đăng minh.
Thiện tri thức, Huệ Năng khuyến thiện tri thức qui y Tam bảo. Phật giả, giác dã ; Pháp giả, chánh dã; Tăng giả, tịnh dã. Tự tâm qui y Giác, tà mê bất sanh, thiểu dục tri túc, ly tài ly sắc, danh Lưỡng túc tôn. Tự tâm qui y Chánh, niệm niệm vô tà cố, tức vô ái trước, dĩ vô ái trước, danh Ly dục tôn. Tự tâm qui y Tịnh, nhứt thiết trần lao vọng niệm, tuy tại tự tánh, tự tánh bất nhiễm trước, danh Chúng trung tôn.
Phàm phu bất giải, tùng nhật chí nhật, thọ tam qui y giới. Nhược ngôn qui y Phật, Phật tại hà xứ? Nhược bất kiến Phật, tức vô sở qui, ngôn khước thị vọng. Thiện tri thức, các tự quán sát, mạc thác dụng ý. Kinh trung chỉ tức ngôn tự qui y Phật, bất ngôn qui y tha Phật, tự tánh bất qui, vô sở y xứ.”
C. Lược Ý: 20-23
20. Các nội dung :
a) Vô tướng giới hay Ly tướng giới là giữ giới bên trong, tâm thanh tịnh, không bám chấp ngoại tướng, pháp và phi pháp đều không chấp thủ cho nên không giữ giới cũng không phạm giới bên ngoài. Trái lại Tùy tướng giới là thực hiện theo các giới luật nghi lễ bên ngoài. Thọ Vô tướng giới gồm có: (1) Tự quy y tam thân Phật , (2) Phát tứ hoằng đại nguyện, (3) Thực hiện vô tướng sám hối, (4) Thọ vô tướng Tam qui y.
b) Thân mỗi người gồm có: Sắc thân, là thể xác sinh vật lý, khi chết thì Sắc thân tiêu hoại. Sắc thân thuộc vật thể, cá biệt coi như nhà riêng mỗi người. Trong chủng hữu tinh, Sắc thân đồng hiện hữu với các thân trừu tượng là Pháp thân, Hóa thân, và Báo thân.
c) Pháp thân, hay thanh tịnh Pháp thân Phật, là tự tánh thân, tự tại bất sanh bất diệt, thường thanh tịnh. Pháp thân là nguyên lý dẫn xuất các pháp, vì vậy niệm ác ắt làm ác, niệm thiện ắt làm thiện. Tất cả pháp đều tại tự tánh thanh tịnh Pháp thân, từ đó mà nếu “người chạy theo pháp thì pháp trở thành phi pháp." ngược lại, nếu "pháp theo người thì phi pháp trở thành pháp”.
d) Hóa thân, hay trăm ngàn ức Hóa thân là các thân hóa hiện từ Pháp thân để đáp ứng hiện thực một tâm nguyện hay một tư niệm nào đó. Những người tu theo thiện căn, làm việc lành để mong cầu phước báu thì thường thấy Hóa thân của Phật hay Bồ tát.
e) Báo Thân hay viên mãn Báo thân Phật: là kết quả tu chứng đã dứt hết phiền não, nó là tướng thanh tịnh viên mãn của tâm tu trí tuệ đã giác ngộ và kiến tánh.
Tóm lại, Tam thân không tách biệt, nhưng là một chỉnh thể thống nhất, có thể nói: Pháp thân là thể của tâm có tánh Không; Hóa thân là dụng của tâm có tánh vô ngại, Đại bi; Báo thân là pháp tướng tâm có tánh Thanh tịnh viên mãn.
Tự tu tự ngộ thì gọi là quy y, chỉ quy y tam thân Phật là Pháp thân, Hóa thân, và Báo thân. Sắc thân chỉ là chỗ trú ngụ tam thời nên không nói quy y.
21. Bốn hoằng thệ nguyện là bản nguyện của người tu trong các tông phái Đại thừa , giúp xác định phương tiện và hướng tâm đến nhiệm vụ mục đích phải hoàn thành . Thiện nguyện giúp tăng sanh lực đại bi tâm, vượt qua thử thách chướng ngại trên đường tu hành.
“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ “: Không phải người này độ người kia mà chính là tự thân tự tánh, tự độ lấy mình, dùng bổn giác tự tánh của trí Bát nhã đáp ứng bằng các đối tướng của nó mà trừ bỏ các si mê vọng niệm
“Phiền não vô biên thệ nguyện đoạn” : Tự tâm thanh tịnh đoạn trừ phiền não .
“Pháp môn vô biên thệ nguyện học”: Tu học vô thượng chánh pháp, khi mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý kích ứng với sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp thì tâm không si mê ưa thích, cũng không sân hận ghét bỏ, nhưng tâm thường buông xả và tỉnh sáng.
“Vô thượng Phật đạo thệ nguyện thành”: Hạ tâm cung kính tất cả, viễn ly mê chấp, giác tri Bát nhã tự trừ mê vọng, tức tự ngộ Phật đạo thành, tự hành thệ nguyện lực.
Tóm lại, bốn hoằng thệ đại nguyện này y theo “Tứ đế” là : “Khổ đế“ thì nguyện độ chúng sanh , “Tập đế” thì phải trừ phiền não, “Đạo đế” thì phải tu theo chánh pháp, và “Diệt đế” thì nguyên thành Phật đạo.
22. Nơi một người, nếu có các niệm ba thời quá khứ, vị lai, hiện tại đã bị tâm ngu mê, siểm cuồng, tật đố dẫn dắt làm theo điều ác hại, tức thời tự tánh tự trừ chúng đi thì gọi đó là “Tự tánh sám hối”. “Sám “ là diệt tội trước cho nên cả đời không còn có điều ác; “hối” là không cho sanh tội sau vì tâm chỉ niệm thiện nên không thể nào làm ác. Như vậy “Vô tướng sám hối” là cách tự diệt tội tận gốc thay vì tạo tội rồi đi sám hối nơi khác .
23. Vô tướng tam quy y giới gồm có :
a) Quy y Giác, Lưỡng túc tôn: Phật là Giác Ngộ . Tự tâm quy y Giác thì tà mê không sanh, tự giảm trừ tham dục tự thấy mình đầy đủ, vì vậy Phật gọi là Lưỡng túc tôn, là đấng trọn đầy đức hạnh và trí huệ giữa trời và người.
b) Quy y Chánh, Ly dục tôn: Pháp là Chân Chánh. Tự tâm quy y Chánh thì tà niệm không sanh, không còn ngã vị ái trước , cho nên gọi Pháp là Ly dục tôn, hay Chánh Pháp vô dục, vô cầu.
c) Quy y Tịnh, Chúng trung tôn: Tăng là Thanh Tịnh. Tự tâm quy y Tịnh thì cho dù đang sống giữa trần lao ái ố, tự tánh vẫn không nhiễm trước, cho nên gọi Tăng là Chúng trung tôn, tôn quý trong chúng sanh.
Tóm lại Vô tướng tam quy y giới là quy y tự tâm Tam bảo Phật, Pháp, Tăng, hay quy y tự tánh Giác Ngộ, Chân Chánh và Thanh Tịnh.
D. Các Bản Dịch Nghĩa: 20-23
1/ HT. Thích Mãn Giác
20. Này các thiện tri thức, phải nên bằng tự thể của mình mà thọ vô tướng giới này, và đồng thời niệm những lời Huệ Năng tôi sắp nói. Như thế sẽ giúp cho các thiện tri thức thấy được tam thân Phật trong chính mình.
“Tôi xin quy y thanh tịnh Pháp thân Phật trong sắc thân của chính mình; tôi xin quy y trăm, ngàn, ức Hóa thân Phật trong sắc thân của chính mình; tôi xin quy y viên mãn Báo thân Phật của tương lai trong chính sắc thân mình” (tụng những lời trên ba lần). Sắc thân chính là nhà của mình, nên không thể nói quay về.
Tam thân mà tôi vừa đề cập đến ở ngay trong tự tánh của chư vị. Người đời ai cũng sở hữu (tam thân ấy), chỉ vì mê mờ mà không nhìn thấy, cho nên mới hướng ra ngoài mà tìm tam thân của Như Lai, không thấy được rằng tam thân Phật hiện hữu ngay trong sắc thân của chính mình.
Này các thiện tri thức, lắng nghe! Tôi sẽ chỉ cho chư vị thấy rằng trong chính sắc thân mình có hiện hữu tam thân Phật của tự tánh mình. Tam thân của Phật này phát sinh từ tánh của chư vị.
Thanh tịnh Pháp thân Phật là gì? Này các thiện tri thức, thế nhân bổn tính vốn tự thanh tịnh, vạn pháp vốn hiện hữu trong tự tánh họ. Nếu người ta tư lương về tất cả việc ác ắt sẽ thực hành việc ác. Nếu người ta tư lương về tất cả các việc thiện, ắt sẽ tu các thiện hạnh. Do đó, chúng ta biết rằng tất cả các pháp đều hiện hữu trong tự tánh, mà tự tánh lại thường thanh tịnh. Cũng như mặt trời và mặt trăng thường sáng rỡ song nếu bị mây che phủ, thì dù ở trên sáng rỡ, ở dưới lại tối ám, cho nên không trông thấy rõ được mặt trời, mặt trăng, tinh tú. Song nếu hốt nhiên gặp được ngọn gió trí tuệ thổi đến cuốn hết mây mù, sâm la vạn tượng lập tức hiển hiện.
Bản tánh thanh tịnh của con người cũng như bầu trời quang tịnh, tuệ cũng như mặt trời, trí giống như mặt trăng. Mặc dù trí tuệ thường sáng rỡ, song nếu mình chấp trước ngoại cảnh, vọng niệm và mây nổi lập tức che phủ, tự tánh không thể chiếu sáng được nữa. Cho nên nếu gặp được bậc thiện tri thức thổi tan hết mê vọng, trong ngoài lập tức trong sáng thấu suốt, vạn pháp đều xuất hiện trong tự tánh mình, bởi vì tất cả các pháp đều hiện hữu trong tự tánh. Đây gọi là thanh tịnh Pháp thân Phật, tự quy y có nghĩa là trừ hết các hành vi bất thiện, đó gọi là quy y.
Trăm ngàn ức Hóa thân Phật có nghĩa là gì? Khi không tư lương, thì tự tánh không tịch, tư lương ắt tự mình biến hóa. Tư lương ác pháp thì hóa ra địa ngục, tư lương thiện pháp thì hóa ra thiên đường. Tư lương việc độc hại thì biến thành súc sinh, tư lương từ bi thì biến thành Bồ tát. Tư lương về trí tuệ thì hóa sinh trên thượng giới, tư lương ngu si thì sẽ hóa sinh nơi hạ giới. Tự tánh biến hóa nhiều vô cùng, song kẻ mê mờ không ý thức và thấy được như thế.[Các niệm liên tục khởi ác, thường hành ác đạo], song chỉ cần một niệm thiện hồi chuyển, trí tuệ lập tức sanh. [Đây gọi là tự tánh Hóa thân Phật.]
Viên mãn Báo thân Phật là gì? Cũng như một ngọn đèn có thể trừ được một ngàn năm bóng tối, thì một ánh sáng của tuệ cũng có thể diệt được một vạn năm ngu si. Đừng nghĩ về dĩ vãng, hãy thường nghĩ đến tương lai, nếu các niệm trong tương lai của mình luôn luôn thiện, mình có thể được gọi là Báo thân Phật. Một niệm ác có thể gây ra sự hủy diệt hàng ngàn năm thiện, một niệm thiện có thể đền bù cho hàng ngàn năm ác hại. Từ vô thủy cho đến nay, nếu các niệm tương lai luôn luôn thiện, thì đó gọi là Báo thân Phật.
Tư lương từ quan điểm Pháp thân Phật thì đây chính là Hóa thân Phật. Nếu các niệm liên tục đều thiện, thì đó chính là Báo thân Phật. Tự ngộ tự tu gọi là quy y vậy. Da thịt là sắc thân, sắc thân là nhà. Chẳng nói quy y. Chỉ cần giác ngộ được tam thân, ắt hiểu được đại ý của Phật pháp.
21. Giờ đây các thiện tri thức đã quy y tam thân rồi, tôi xin cùng chư vị phát bốn đại nguyện. Xin các thiện tri thức tụng theo Huệ Năng:
“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ,
Phiền não vô biên thệ nguyện đoạn,
Pháp môn vô biên thệ nguyện học,
Vô thượng Phật đạo thệ nguyện thành”
(tụng ba lần).
Này các thiện tri thức,
“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ” không có nghĩa là Huệ Năng độ các thiện tri thức, mà có nghĩa là (trong tâm) các chúng sanh, mọi người nơi tự tánh mình phải độ chính mình. “Tự độ mình nơi tự tánh mình” có nghĩa là gì? Dù rằng trong sắc thân của mình có đủ cả tà kiến, phiền não, ngu si, mê vọng, song ai cũng vốn sở hữu bổn giác tánh, và với chánh kiến mình có thể được giải thoát. Nếu ngộ được chánh kiến, trí Bát nhã sẽ trừ hết ngu si mê vọng, lúc ấy chúng sanh mỗi người sẽ tự độ chính mình. Nếu tà kiến đến, bằng chánh kiến mình sẽ được độ; nếu mê đến, bằng trí mình sẽ được độ; nếu ác đến, bằng thiện mình sẽ được độ; nếu phiền não đến, bằng Bồ đề mình sẽ được độ. Độ bằng cách này, gọi là chơn độ.
“Phiền não vô biên thệ nguyện đoạn” nghĩa là trừ hư vọng bằng tự tâm mình.
“Pháp môn vô biên thệ nguyện học” có nghĩa là học vô thượng chánh pháp.
“Vô thượng Phật đạo thệ nguyện thành” là luôn luôn hành động khiêm tốn, cung kính đối với tất cả, xa lìa mê chấp, giác tri Bát nhã. Khi trừ hết mê vọng rồi, tức là tự ngộ thành Phật đạo và thực hành thệ nguyện lực.
22. Nay sau khi đã phát xong bốn đại nguyện rồi, tôi xin truyền pháp vô tướng sám hối cho các thiện tri thức để diệt tội chướng ba đời.
Đại sư nói: “Này các thiện tri thức, nếu nơi niệm trước, niệm sau, và niệm hiện tại, các niệm liên tục không bị ngu si nhiễm, và nếu như lập tức diệt trừ bằng tự tánh mình những hành vi ác trước kia thì đó tức là sám hối.
Nếu nơi niệm trước, niệm sau và niệm hiện tại, các niệm liên tục không bị ngu si nhiễm, diệt trừ mãi mãi được hết các tâm niệm kiêu ngạo trước đây, thì đó gọi là tự tánh sám hối.
Nếu nơi niệm trước, niệm sau, niệm hiện tại, các niệm liên tục không bị tị nạnh nhiễm, trừ được hết tâm tị nạnh bằng tự tánh mình thì đó chính là sám hối.”
(tụng ba lần).
Này các thiện tri thức, sám hối có nghĩa là gì? “Sám” có nghĩa là cả đời không làm ác, “hối” có nghĩa là biết các ác nghiệp dĩ vãng và luôn luôn không quên điều ấy. Nói miệng “sám hối” trước mặt chư Phật cũng vô ích mà thôi. Trong pháp môn của tôi, mãi mãi không bao giờ làm ác đó mới gọi là sám hối.
23. Nay sau khi đã sám hối hết rồi, tôi xin truyền thọ các thiện tri thức vô tướng Tam quy y giới”.
Đại sư nói: “Này các thiện tri thức, quy y Đấng Giác ngộ, Lưỡng túc tôn; quy y sự thật (Pháp) cao thượng giải thoát con người khỏi tham dục; quy y Tăng tịnh, tôn quý nhất trong chúng sanh. Từ rày trở đi, chư vị phải coi Phật là Thầy và không được quy y tà mê ngoại đạo.” Xin thắp sáng bằng lòng từ bi Tam bảo của tự tánh chư vị.
Này các thiện tri thức, Huệ Năng tôi xin khuyên chư vị hãy quy y Tam bảo nơi tự tánh của mình. Phật là giác ngộ, Pháp là chơn lý, Tăng là thanh tịnh. Tự tâm quy y giác, tà mê không sanh, thiểu dục tri túc, xa lìa tài sắc, cho nên Phật mới được gọi là Lưỡng túc tôn. Tự tâm quy y chơn lý (Pháp), bởi vì các niệm liên tục không sanh khởi tà tâm, cho nên không có ái trước, bởi vì không có ái trước, Pháp mới được gọi là giáo lý tôn quý nhất giải thoát người ta khỏi tham dục. Tự tâm quy y tịnh Tăng, thì tuy rằng tất cả trần lao vọng niệm có trong tự tánh mình, tự tánh vẫn chẳng hề bị nhiễm trước, cho nên Tăng mới được gọi là tôn quý nhất trong chúng sanh.
Phàm phu không hiểu và hết ngày này qua ngày khác thọ Tam quy y giới. Nếu bảo là quy y Phật, thì Phật ở đâu? Nếu như không thấy Phật, thì đâu có đối tượng để quy y. Nếu đã không có đối tượng quy y, thì những gì người ấy nói đều là hư vọng.
Này các thiện tri thức, mỗi người phải tự quan sát, đừng có dụng ý một cách sai lầm. Trong kinh chỉ dạy quy y Phật nơi chính mình chứ không nói quy y Phật nào khác. Nếu không quy y tự tánh, thì đâu có chỗ nào để quy y.
2/ Prof. Ph.B. Yampolsky
20. Good friends, you must all with your own bodies receive the precepts of formlessness and recite in unison what I am about to say. It will make you see the threefold body of the Buddha in your own selves.
“I take refuge in the pure Dharmakaya Buddha in my own physical body.
I take refuge in the ten thousand hundred billion Nirmanakaya Buddhas in my own physical body.
I take refuge in the future perfectSambhogakaya Buddha in my own physical body. “(Recite the above three times).
The physical body is your own home; you cannot speak of turning to it.
The threefold body which I just mentioned is within your own self-natures. Everyone in the world possesses it, but being deluded, he cannot see it and seeks the threefold body of the Tathagata on the outside. Thus he cannot find the threefold Buddha body in his own physical body.
Good friends, listen! I shall make you see that there is a threefold Buddha body of your own self-natures in your own physical bodies. The threefold Buddha body is produced from your own natures.
What is the pure Dharmakaya Buddha? Good friends, although the nature of people in this world is from the outset pure in itself, the ten thousand things are all within their own natures. If people think of all the evil things, then they will practice evil; if they think of all the good things, then they will practice good. Thus it is clear that in this way all the dharmas are within your own natures, yet your own natures are always pure. The sun and the moon are always bright, yet if they are covered by clouds, although above they are bright, below they are darkened, and the sun, moon, stars, and planets cannot be seen clearly. But if suddenly the wind of wisdom should blow and roll away the clouds and mists, all forms in the universe appear at once.
The purity of the nature of man in this world is like the blue sky; wisdom is like the sun, knowledge like the moon. Although knowledge and wisdom are always clear, if you cling to external environments, the floating clouds of false thoughts will create a cover, and your own natures cannot become clear. Therefore, if you meet a good teacher, open up the true Dharma, and waft aside your delusions and errors; inside and outside will become clear. Within your own natures the ten thousand things will all appear, for all things of themselves are within your own natures. Given a name, this is the pure Dharmakaya Bouddha . Taking refuge in oneself is to cast aside all actions that are not good; this is known as taking refuge.
What are the ten thousand hundred billion Nirmanakaya Buddhas? If you do not think, then your nature is empty; if you do think, then you yourself will change. If you think of evil things then you will change and enter hell; if you think of good things then you will change and enter heaven. [If you think of] harm you will change and become a beast; [if you think of] compassion you will change and become a Bodhisattva. [If you think of] intuitive wisdom you will change and enter the upper realms; [if you think of] ignorance you will change and enter the lower quarters. The changes of your own natures are extreme, yet the deluded person is not himself conscious of this. [Successive thoughts give rise to evil and evil ways are always practiced]? But if a single thought of good evolves, intuitive wisdom is born. [This is called the Nirmanakaya Buddha of your own nature.]
[What is the perfect Sambhogakaya Buddha?] As one lamp serves to dispel a thousand years of darkness, so one flash of wisdom destroys ten thousand years of ignorance. Do not think of the past; always think of the future; if your future thoughts are always good, you may be called the Sambhogakaya Buddha. An instant of thought of evil will result in the destructiong of good which has continued a thousand years; an instant of thought of good compensates for a thousand years of evil and destruction. If from the timeless beginning future thoughts have always been good you may be called the Sambhogakaya Buddha.
Observed from the standpoint of the Dharmakaya, this is none other than the Nirmanakaya When successive thoughts are good, this then is the Sambhogakaya. Self-awakening and self-practice, this is 'to take refuge.' Skin and flesh form the physical body; the physical body is the home. This has nothing to do with taking refuge. If, however, you awaken to the threefold body, then you have understood the cardinal meaning.
21. Now that you have already taken refuge in the threefold body of Buddha, I shall expound to you the four great vows. Good friends, recite in unison what I say:
“I vow to save all sentient beings verywhere.
I vow to cut off all the passions everywhere.
I vow to study all the Buddhist teachings everywhere.
I vow to achieve the unsurpassed Buddha Way.”
(Recite three times.)
Good friends, when I say “I vow to save all sentient beings everywhere,” it is not that I will save you, but that sentient beings, each with their own natures, must save themselves. What is meant by “saving yourselves with your own natures”? Despite heterodox views, passions,ignorance, and delusions, in your own physical bodies, you have in yourselves the attributes of inherent enlightenment, so that with correct views, you can be saved. If you are awakened to correct views, the wisdom of prajna will wipe away ignorance and delusion, and you all will save yourselves. If false views come, with correct views you will be saved; if delusion comes, with awakening you will be saved; if ignorance comes, with wisdom you will be saved; if evil comes, with good you will be saved; if the passions come, with bodhi you will be saved.Being saved in this way is known as true salvation.
“I vow to cut off all the passions everywhere” is, with your own minds to cast aside the unreal and the false.
"I vow to study all the Buddhist teachings everywhere" is to study the unsurpassed true Dharma.
"I vow to achieve the unsurpassed Buddha Way " is always to act humbly, to
practice reverence for all things, to separate oneself fromerroneous attachments, and to awaken to the wisdom of Prajna. When delusions are cast aside you are self-enlightened, achieve the Buddha Way, and put into practice the power of the vows.
22. Now that I have finished speaking of the four vows, I shall give you the formless repentance and destroy the crimes of the three realms.
The Master said: "Good friends,
if in past thoughts, present thoughts, and future thoughts, if in successive thoughts, you are not stained by delusion, and you at once cast aside with your own natures previous bad actions, this is seeking forgiveness.
If in past thoughts, future thoughts, and present thoughts, if in successive thoughts, you are not stained by ignorance, and cast aside forever your previous arrogant minds, this is called seeking forgiveness with your own natures.
If in past thoughts, present thoughts, and future thoughts, it in successive thoughts, you are not stained by jealousy and cast aside with your own natures previous feelings of jealousy, this is seeking forgiveness.
(Recite the above three times.)
Good friends, what is repentance (ch'an-hui) ? 'Seeking forgiveness' is to do nothing throughout your life. 'Repentance' (hut) is to know the mistakes and evil actions you have perpetrated up to now, and never to let them be apart from the mind. It is useless to make a confession in words before the Buddhas. In my teaching, forever to engage in no action is called repentance.
23. Having finished repentance, I shall give you the formless precepts of the three refuges.
The Master said: "Good friends, take refuge in enlightenment [the Buddha], the most honored among two-legged beings (*);
take refuge in the truth [the Dharma], the most noble [doctrine which sets people] free from the desires;
take refuge in purity [the Sangha] the most honored among sentient beings. “
From now on you will call enlightenment your master, and will not rely on other teachings which are deluded and heretical. Always prove it clearly yourselves with the three treasures of your own natures.
Good friends, I urge you to take refuge in the three treasures in your own natures. The Buddha is enlightenment, the Dharma is truth, and the Sangha is purity.
If in your own minds you take refuge in enlightenment [the Buddha], heterodoxies and delusions are not produced, you have no desires and are content with yourself as you are, and stand apart from the passions and physical wants. Therefore Buddha is called 'most honored among two legged beings.'(*) If in your own mind you rely on truth [the Dharma], then, because there is no falseness in successive thoughts, there will be no attachments. Since there will be no attachments, [the Dharma] is called 'the most noble [doctrine which sets people] free from the desires.' If in your own mind you rely on purity [the Sangha], although all the passions and false thoughts are within your own natures, your natures are not stained. Therefore, [the Sangha] is called 'most honored among sentient beings.'
The ordinary man does not understand and from day to day receives the precepts of the three refuges. If he says he relies on the Buddha, where is that Buddha? If he doesn't see the Buddha, then he has nothing on which to rely. If he has nothing on which to rely, then what he says is deluded.
Good friends, each of you must observe well for himself. Do not mistakenly use your minds! The sutras say to take refuge in the Buddha within yourselves; they do not say to rely on other Buddhas. If you do not rely upon your own natures, there is nothing else on which to rely.
________________________
(*)as the culmination of both virtue and wisdom (Punya and Prajna )
( Xem chương VI)
Phú Yên, Tháng Hai Bính Thân - 2016
__________________________________
Đ. Khánh Hỷ
Này các thiện tri thức, lắng nghe! Tôi sẽ chỉ cho chư vị thấy rằng trong chính sắc thân mình có hiện hữu tam thân Phật của tự tánh mình. Tam thân của Phật này phát sinh từ tánh của chư vị.
Thanh tịnh Pháp thân Phật là gì? Này các thiện tri thức, thế nhân bổn tính vốn tự thanh tịnh, vạn pháp vốn hiện hữu trong tự tánh họ. Nếu người ta tư lương về tất cả việc ác ắt sẽ thực hành việc ác. Nếu người ta tư lương về tất cả các việc thiện, ắt sẽ tu các thiện hạnh. Do đó, chúng ta biết rằng tất cả các pháp đều hiện hữu trong tự tánh, mà tự tánh lại thường thanh tịnh. Cũng như mặt trời và mặt trăng thường sáng rỡ song nếu bị mây che phủ, thì dù ở trên sáng rỡ, ở dưới lại tối ám, cho nên không trông thấy rõ được mặt trời, mặt trăng, tinh tú. Song nếu hốt nhiên gặp được ngọn gió trí tuệ thổi đến cuốn hết mây mù, sâm la vạn tượng lập tức hiển hiện.
Bản tánh thanh tịnh của con người cũng như bầu trời quang tịnh, tuệ cũng như mặt trời, trí giống như mặt trăng. Mặc dù trí tuệ thường sáng rỡ, song nếu mình chấp trước ngoại cảnh, vọng niệm và mây nổi lập tức che phủ, tự tánh không thể chiếu sáng được nữa. Cho nên nếu gặp được bậc thiện tri thức thổi tan hết mê vọng, trong ngoài lập tức trong sáng thấu suốt, vạn pháp đều xuất hiện trong tự tánh mình, bởi vì tất cả các pháp đều hiện hữu trong tự tánh. Đây gọi là thanh tịnh Pháp thân Phật, tự quy y có nghĩa là trừ hết các hành vi bất thiện, đó gọi là quy y.
Trăm ngàn ức Hóa thân Phật có nghĩa là gì? Khi không tư lương, thì tự tánh không tịch, tư lương ắt tự mình biến hóa. Tư lương ác pháp thì hóa ra địa ngục, tư lương thiện pháp thì hóa ra thiên đường. Tư lương việc độc hại thì biến thành súc sinh, tư lương từ bi thì biến thành Bồ tát. Tư lương về trí tuệ thì hóa sinh trên thượng giới, tư lương ngu si thì sẽ hóa sinh nơi hạ giới. Tự tánh biến hóa nhiều vô cùng, song kẻ mê mờ không ý thức và thấy được như thế.[Các niệm liên tục khởi ác, thường hành ác đạo], song chỉ cần một niệm thiện hồi chuyển, trí tuệ lập tức sanh. [Đây gọi là tự tánh Hóa thân Phật.]
Viên mãn Báo thân Phật là gì? Cũng như một ngọn đèn có thể trừ được một ngàn năm bóng tối, thì một ánh sáng của tuệ cũng có thể diệt được một vạn năm ngu si. Đừng nghĩ về dĩ vãng, hãy thường nghĩ đến tương lai, nếu các niệm trong tương lai của mình luôn luôn thiện, mình có thể được gọi là Báo thân Phật. Một niệm ác có thể gây ra sự hủy diệt hàng ngàn năm thiện, một niệm thiện có thể đền bù cho hàng ngàn năm ác hại. Từ vô thủy cho đến nay, nếu các niệm tương lai luôn luôn thiện, thì đó gọi là Báo thân Phật.
Tư lương từ quan điểm Pháp thân Phật thì đây chính là Hóa thân Phật. Nếu các niệm liên tục đều thiện, thì đó chính là Báo thân Phật. Tự ngộ tự tu gọi là quy y vậy. Da thịt là sắc thân, sắc thân là nhà. Chẳng nói quy y. Chỉ cần giác ngộ được tam thân, ắt hiểu được đại ý của Phật pháp.
21. Giờ đây các thiện tri thức đã quy y tam thân rồi, tôi xin cùng chư vị phát bốn đại nguyện. Xin các thiện tri thức tụng theo Huệ Năng:
“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ,
Phiền não vô biên thệ nguyện đoạn,
Pháp môn vô biên thệ nguyện học,
Vô thượng Phật đạo thệ nguyện thành”
(tụng ba lần).
Này các thiện tri thức,
“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ” không có nghĩa là Huệ Năng độ các thiện tri thức, mà có nghĩa là (trong tâm) các chúng sanh, mọi người nơi tự tánh mình phải độ chính mình. “Tự độ mình nơi tự tánh mình” có nghĩa là gì? Dù rằng trong sắc thân của mình có đủ cả tà kiến, phiền não, ngu si, mê vọng, song ai cũng vốn sở hữu bổn giác tánh, và với chánh kiến mình có thể được giải thoát. Nếu ngộ được chánh kiến, trí Bát nhã sẽ trừ hết ngu si mê vọng, lúc ấy chúng sanh mỗi người sẽ tự độ chính mình. Nếu tà kiến đến, bằng chánh kiến mình sẽ được độ; nếu mê đến, bằng trí mình sẽ được độ; nếu ác đến, bằng thiện mình sẽ được độ; nếu phiền não đến, bằng Bồ đề mình sẽ được độ. Độ bằng cách này, gọi là chơn độ.
“Phiền não vô biên thệ nguyện đoạn” nghĩa là trừ hư vọng bằng tự tâm mình.
“Pháp môn vô biên thệ nguyện học” có nghĩa là học vô thượng chánh pháp.
“Vô thượng Phật đạo thệ nguyện thành” là luôn luôn hành động khiêm tốn, cung kính đối với tất cả, xa lìa mê chấp, giác tri Bát nhã. Khi trừ hết mê vọng rồi, tức là tự ngộ thành Phật đạo và thực hành thệ nguyện lực.
22. Nay sau khi đã phát xong bốn đại nguyện rồi, tôi xin truyền pháp vô tướng sám hối cho các thiện tri thức để diệt tội chướng ba đời.
Đại sư nói: “Này các thiện tri thức, nếu nơi niệm trước, niệm sau, và niệm hiện tại, các niệm liên tục không bị ngu si nhiễm, và nếu như lập tức diệt trừ bằng tự tánh mình những hành vi ác trước kia thì đó tức là sám hối.
Nếu nơi niệm trước, niệm sau và niệm hiện tại, các niệm liên tục không bị ngu si nhiễm, diệt trừ mãi mãi được hết các tâm niệm kiêu ngạo trước đây, thì đó gọi là tự tánh sám hối.
Nếu nơi niệm trước, niệm sau, niệm hiện tại, các niệm liên tục không bị tị nạnh nhiễm, trừ được hết tâm tị nạnh bằng tự tánh mình thì đó chính là sám hối.”
(tụng ba lần).
Này các thiện tri thức, sám hối có nghĩa là gì? “Sám” có nghĩa là cả đời không làm ác, “hối” có nghĩa là biết các ác nghiệp dĩ vãng và luôn luôn không quên điều ấy. Nói miệng “sám hối” trước mặt chư Phật cũng vô ích mà thôi. Trong pháp môn của tôi, mãi mãi không bao giờ làm ác đó mới gọi là sám hối.
23. Nay sau khi đã sám hối hết rồi, tôi xin truyền thọ các thiện tri thức vô tướng Tam quy y giới”.
Đại sư nói: “Này các thiện tri thức, quy y Đấng Giác ngộ, Lưỡng túc tôn; quy y sự thật (Pháp) cao thượng giải thoát con người khỏi tham dục; quy y Tăng tịnh, tôn quý nhất trong chúng sanh. Từ rày trở đi, chư vị phải coi Phật là Thầy và không được quy y tà mê ngoại đạo.” Xin thắp sáng bằng lòng từ bi Tam bảo của tự tánh chư vị.
Này các thiện tri thức, Huệ Năng tôi xin khuyên chư vị hãy quy y Tam bảo nơi tự tánh của mình. Phật là giác ngộ, Pháp là chơn lý, Tăng là thanh tịnh. Tự tâm quy y giác, tà mê không sanh, thiểu dục tri túc, xa lìa tài sắc, cho nên Phật mới được gọi là Lưỡng túc tôn. Tự tâm quy y chơn lý (Pháp), bởi vì các niệm liên tục không sanh khởi tà tâm, cho nên không có ái trước, bởi vì không có ái trước, Pháp mới được gọi là giáo lý tôn quý nhất giải thoát người ta khỏi tham dục. Tự tâm quy y tịnh Tăng, thì tuy rằng tất cả trần lao vọng niệm có trong tự tánh mình, tự tánh vẫn chẳng hề bị nhiễm trước, cho nên Tăng mới được gọi là tôn quý nhất trong chúng sanh.
Phàm phu không hiểu và hết ngày này qua ngày khác thọ Tam quy y giới. Nếu bảo là quy y Phật, thì Phật ở đâu? Nếu như không thấy Phật, thì đâu có đối tượng để quy y. Nếu đã không có đối tượng quy y, thì những gì người ấy nói đều là hư vọng.
Này các thiện tri thức, mỗi người phải tự quan sát, đừng có dụng ý một cách sai lầm. Trong kinh chỉ dạy quy y Phật nơi chính mình chứ không nói quy y Phật nào khác. Nếu không quy y tự tánh, thì đâu có chỗ nào để quy y.
2/ Prof. Ph.B. Yampolsky
20. Good friends, you must all with your own bodies receive the precepts of formlessness and recite in unison what I am about to say. It will make you see the threefold body of the Buddha in your own selves.
“I take refuge in the pure Dharmakaya Buddha in my own physical body.
I take refuge in the ten thousand hundred billion Nirmanakaya Buddhas in my own physical body.
I take refuge in the future perfectSambhogakaya Buddha in my own physical body. “(Recite the above three times).
The physical body is your own home; you cannot speak of turning to it.
The threefold body which I just mentioned is within your own self-natures. Everyone in the world possesses it, but being deluded, he cannot see it and seeks the threefold body of the Tathagata on the outside. Thus he cannot find the threefold Buddha body in his own physical body.
Good friends, listen! I shall make you see that there is a threefold Buddha body of your own self-natures in your own physical bodies. The threefold Buddha body is produced from your own natures.
What is the pure Dharmakaya Buddha? Good friends, although the nature of people in this world is from the outset pure in itself, the ten thousand things are all within their own natures. If people think of all the evil things, then they will practice evil; if they think of all the good things, then they will practice good. Thus it is clear that in this way all the dharmas are within your own natures, yet your own natures are always pure. The sun and the moon are always bright, yet if they are covered by clouds, although above they are bright, below they are darkened, and the sun, moon, stars, and planets cannot be seen clearly. But if suddenly the wind of wisdom should blow and roll away the clouds and mists, all forms in the universe appear at once.
The purity of the nature of man in this world is like the blue sky; wisdom is like the sun, knowledge like the moon. Although knowledge and wisdom are always clear, if you cling to external environments, the floating clouds of false thoughts will create a cover, and your own natures cannot become clear. Therefore, if you meet a good teacher, open up the true Dharma, and waft aside your delusions and errors; inside and outside will become clear. Within your own natures the ten thousand things will all appear, for all things of themselves are within your own natures. Given a name, this is the pure Dharmakaya Bouddha . Taking refuge in oneself is to cast aside all actions that are not good; this is known as taking refuge.
What are the ten thousand hundred billion Nirmanakaya Buddhas? If you do not think, then your nature is empty; if you do think, then you yourself will change. If you think of evil things then you will change and enter hell; if you think of good things then you will change and enter heaven. [If you think of] harm you will change and become a beast; [if you think of] compassion you will change and become a Bodhisattva. [If you think of] intuitive wisdom you will change and enter the upper realms; [if you think of] ignorance you will change and enter the lower quarters. The changes of your own natures are extreme, yet the deluded person is not himself conscious of this. [Successive thoughts give rise to evil and evil ways are always practiced]? But if a single thought of good evolves, intuitive wisdom is born. [This is called the Nirmanakaya Buddha of your own nature.]
[What is the perfect Sambhogakaya Buddha?] As one lamp serves to dispel a thousand years of darkness, so one flash of wisdom destroys ten thousand years of ignorance. Do not think of the past; always think of the future; if your future thoughts are always good, you may be called the Sambhogakaya Buddha. An instant of thought of evil will result in the destructiong of good which has continued a thousand years; an instant of thought of good compensates for a thousand years of evil and destruction. If from the timeless beginning future thoughts have always been good you may be called the Sambhogakaya Buddha.
Observed from the standpoint of the Dharmakaya, this is none other than the Nirmanakaya When successive thoughts are good, this then is the Sambhogakaya. Self-awakening and self-practice, this is 'to take refuge.' Skin and flesh form the physical body; the physical body is the home. This has nothing to do with taking refuge. If, however, you awaken to the threefold body, then you have understood the cardinal meaning.
21. Now that you have already taken refuge in the threefold body of Buddha, I shall expound to you the four great vows. Good friends, recite in unison what I say:
“I vow to save all sentient beings verywhere.
I vow to cut off all the passions everywhere.
I vow to study all the Buddhist teachings everywhere.
I vow to achieve the unsurpassed Buddha Way.”
(Recite three times.)
Good friends, when I say “I vow to save all sentient beings everywhere,” it is not that I will save you, but that sentient beings, each with their own natures, must save themselves. What is meant by “saving yourselves with your own natures”? Despite heterodox views, passions,ignorance, and delusions, in your own physical bodies, you have in yourselves the attributes of inherent enlightenment, so that with correct views, you can be saved. If you are awakened to correct views, the wisdom of prajna will wipe away ignorance and delusion, and you all will save yourselves. If false views come, with correct views you will be saved; if delusion comes, with awakening you will be saved; if ignorance comes, with wisdom you will be saved; if evil comes, with good you will be saved; if the passions come, with bodhi you will be saved.Being saved in this way is known as true salvation.
“I vow to cut off all the passions everywhere” is, with your own minds to cast aside the unreal and the false.
"I vow to study all the Buddhist teachings everywhere" is to study the unsurpassed true Dharma.
"I vow to achieve the unsurpassed Buddha Way " is always to act humbly, to
practice reverence for all things, to separate oneself fromerroneous attachments, and to awaken to the wisdom of Prajna. When delusions are cast aside you are self-enlightened, achieve the Buddha Way, and put into practice the power of the vows.
22. Now that I have finished speaking of the four vows, I shall give you the formless repentance and destroy the crimes of the three realms.
The Master said: "Good friends,
if in past thoughts, present thoughts, and future thoughts, if in successive thoughts, you are not stained by delusion, and you at once cast aside with your own natures previous bad actions, this is seeking forgiveness.
If in past thoughts, future thoughts, and present thoughts, if in successive thoughts, you are not stained by ignorance, and cast aside forever your previous arrogant minds, this is called seeking forgiveness with your own natures.
If in past thoughts, present thoughts, and future thoughts, it in successive thoughts, you are not stained by jealousy and cast aside with your own natures previous feelings of jealousy, this is seeking forgiveness.
(Recite the above three times.)
Good friends, what is repentance (ch'an-hui) ? 'Seeking forgiveness' is to do nothing throughout your life. 'Repentance' (hut) is to know the mistakes and evil actions you have perpetrated up to now, and never to let them be apart from the mind. It is useless to make a confession in words before the Buddhas. In my teaching, forever to engage in no action is called repentance.
23. Having finished repentance, I shall give you the formless precepts of the three refuges.
The Master said: "Good friends, take refuge in enlightenment [the Buddha], the most honored among two-legged beings (*);
take refuge in the truth [the Dharma], the most noble [doctrine which sets people] free from the desires;
take refuge in purity [the Sangha] the most honored among sentient beings. “
From now on you will call enlightenment your master, and will not rely on other teachings which are deluded and heretical. Always prove it clearly yourselves with the three treasures of your own natures.
Good friends, I urge you to take refuge in the three treasures in your own natures. The Buddha is enlightenment, the Dharma is truth, and the Sangha is purity.
If in your own minds you take refuge in enlightenment [the Buddha], heterodoxies and delusions are not produced, you have no desires and are content with yourself as you are, and stand apart from the passions and physical wants. Therefore Buddha is called 'most honored among two legged beings.'(*) If in your own mind you rely on truth [the Dharma], then, because there is no falseness in successive thoughts, there will be no attachments. Since there will be no attachments, [the Dharma] is called 'the most noble [doctrine which sets people] free from the desires.' If in your own mind you rely on purity [the Sangha], although all the passions and false thoughts are within your own natures, your natures are not stained. Therefore, [the Sangha] is called 'most honored among sentient beings.'
The ordinary man does not understand and from day to day receives the precepts of the three refuges. If he says he relies on the Buddha, where is that Buddha? If he doesn't see the Buddha, then he has nothing on which to rely. If he has nothing on which to rely, then what he says is deluded.
Good friends, each of you must observe well for himself. Do not mistakenly use your minds! The sutras say to take refuge in the Buddha within yourselves; they do not say to rely on other Buddhas. If you do not rely upon your own natures, there is nothing else on which to rely.
________________________
(*)as the culmination of both virtue and wisdom (Punya and Prajna )
( Xem chương VI)
Phú Yên, Tháng Hai Bính Thân - 2016
__________________________________
Đ. Khánh Hỷ