Thứ Bảy, 19 tháng 5, 2018

Kỳ 13: Đọc Lại Đạo Đức Kinh



                                                     Lão Tử

                     ĐẠO  ĐỨC  KINH
                                Hạ  Kinh
                                   
                                       )()(
                  
                     Kỳ 13:  Chương 38, 39, 40
                                        ***

                                 Chương  38

                                 LUẬN  ĐỨC
                                 第三十八 :   論 德

    I. Nội Dung                              
    1/ Nguyên văn:
                                    
   1. 上德不德, 是以有德; 下德不失德, 是以無德.上德無爲而無以 爲; 下德無爲而有以爲.
   2. 上仁 爲之而無以爲. 上義爲之而有以爲. 上禮爲之而莫之應, 則攘臂而扔之.
   3. 
故失道而後德, 失德而後仁, 失仁而後義, 失義而後禮. 夫禮者, 忠信之薄, 而亂之首.
   4. 前識者道之華, 而愚之始. 是以大丈夫, 處其厚, 不居其薄, 處其實, 不居其華; 故去彼取此.

    2/ Âm:
   1. Thượng đức bất đức, thị dĩ hữu đức; hạ đức bất thất đức, thị dĩ vô đức. Thượng đức vô vi nhi vô dĩ vi; hạ đức vô vi nhi hữu dĩ vi. 
  2. Thượng nhân vi chi nhi vô dĩ vi. Thượng nghĩa vi chi nhi hữu dĩ vi. Thượng lễ vi chi nhi mạc chi ứng, tắc nhương tí nhi nhưng chi. 
   3.  Cố thất đạo nhi hậu đức, thất đức nhi hậu nhân, thất nhân nhi hậu nghĩa, thất nghĩa nhi hậu lễ.  Phù lễ giả, trung tín chi bạc, nhi loạn chi thủ .
   4. Tiền thức giả đạo chi hoa, nhi ngu chi thủy. Thị dĩ đại trượng phu, xử kì hậu, bất cư kì bạc , xử kì thực, bất cư kì hoa; cố khứ bỉ thủ thử.

2/ Nghĩa:
  1.  Người   đức cao, không chấp giữ đức, cho nên có đức; người   đức  thấp cố chấp giữ   đức, cho nên không có đức.
    Người   đức cao thì vô vi nhưng   không cố ý vô vi ; người   đức thấp cũng vô vi  nhưng   cố ý    vô vi .
  2. Người  có  lòng nhân cao      thì làm điều nhân  với tâm vô cầu. Người  trọng nghĩa cao    thì làm điều nghĩa với tâm hữu cầu.  Người trọng lễ cao   thì thực hiện lễ nghi, nhưng nếu không được đáp ứng   thì sẽ  đưa tay ra dùng sức  để  buộc  người ta   giữ lễ.
  3. Cho nên  mất đạo  rồi  sau lại có đức , mất đức rồi sau lại có nhân, mất nhân rồi sau lại có nghĩa, mất nghĩa rồi sau  lại có lễ. Ôi, lễ chỉ  là vỏ mỏng      của trung hậu thành   tín, nhưng  là đầu mối của hỗn loạn.
  4. Đa mưu  lắm  trí  chỉ là   xảo ngụy    của đạo, cũng   là nguồn gốc của ngu si. Cho nên  bậc đại nhân giữ  lòng  thành tín trung hậu , mà không cần lễ nghi phù hoa;  giữ thực  tánh chất phác của đạo mà không cần trí xảo hư ngụy; tức là lìa  bỏ cái giả tướng , mà nắm lấy cái thực tánh.

    II. Ý Chính
  1. Thiện hạnh    vô niệm , vô cầu  sanh ra  công đức.
  2,  Nhân  ái   là  thể  tâm  không  . Nghĩa lý là  dụng  tâm  có. Lễ  nghi là động  tâm   nhiễm.
  3. Đạo khốn thì đức khởi, đức tận thì nhân sanh, vô nhân thì trọng nghĩa,  bất nghĩa  mới  sanh lễ , thất lễ  thì  tôn  pháp. Lễ và pháp là cái vỏ mỏng của tâm thành tín,  nhưng  lại  dùng sức nên dễ vỡ và trở thành đầu mối của hỗn loạn.
  4. Đa mưu lắm trí là nguồn gốc của ngu si. Thiện tri thức lìa bỏ giả tướng mà nhận rõ thực.
    Tóm lại, nếu phải rời bỏ nhân  và nghĩa là để trở về với đạo và đức ; phải rời  bỏ lễ và trí là để trở về với thành thật và công chính .

    
    III. Các Bản Dịch Anh-Pháp-Đức:
    
    1/ English – Lau 38:
  
  1. A man of the highest virtue does not keep to virtue and that is why he has virtue. A man of the lowest virtue never strays from virtue and that is why he is without virtue.
    The former never acts yet leaves nothing undone. The latter acts but there are things left undone.
  2. A man of the highest benevolence acts, but from no ulterior motive. A man of the highest rectitude acts, but from ulterior motive. A man most conversant in the rites acts, but when no one responds rolls up his sleeves and resorts to persuasion by force.
  3. Hence when the way was lost there was virtue; when virtue was lost there was benevolence;when benevolence was lost there was rectitude;when rectitude was lost there were the rites.The rites are the wearing thin of loyalty and good faith and the beginning of disorder;
  4. Foreknowledge is the flowery embellishment of the way
and the beginning of folly.Hence the man of large mind abides in the thick not in the thin, in the fruit not in the flower. Therefore he discards the one and takes the other.

    2/ Français – Julien 38:
  1. Les hommes d'une vertu supérieure ignorent leur vertu ; c'est pourquoi ils ont de la vertu. Les hommes d'une vertu inférieure n'oublient pas leur vertu ; c'est pourquoi ils n'ont pas de vertu.
    Les hommes d'une vertu supérieure la pratiquent sans y songer. Les hommes d'une vertu inférieure la pratiquent avec intention.
  2. Les hommes d'une humanité supérieure la pratiquent sans y songer. Les hommes d'une équité supérieure la pratiquent avec intention. Les hommes d'une urbanité supérieure la pratiquent et personne n'y répond ; alors ils emploient la violence pour qu'on les paye de retour.
  3. C'est pourquoi l'on a de la vertu après avoir perdu le Tao ; de l'humanité après avoir perdu la vertu ; de l'équité après avoir perdu l'humanité ; de l'urbanité après avoir perdu l'équité. L'urbanité n'est que l'écorce de la droiture et de la sincérité ; c'est la source du désordre.
   4. Le faux savoir n'est que la fleur du Tao et le principe de l'ignorance. C'est pourquoi un grand homme s'attache au solide   et laisse le superficiel. Il estime le fruit et laisse la fleur. C'est pourquoi il rejette l'une et adopte l'autre.
  3/ Deutsch – Wihelm 38
  1. Wer das LEBEN hochhält, weiß nichts vom Leben, darum hat er Leben. Wer das Leben nicht hochhält, sucht das Leben nicht zu verlieren, darum hat er kein Leben.
    Wer das Leben hochhält, handelt nicht und hat keine Absichten.
Wer das Leben nicht hochhält, handelt und hat Absichten.
  2. Wer die Liebe hochhält, handelt, aber hat keine Absichten. Wer die Gerechtigkeit hochhält, handelt und hat Absichten  Wer die Sitte hochhält, handelt, und wenn ihm jemand nicht erwidert, so fuchtelt er mit den Armen und holt ihn heran.
  3. Darum: Ist des Sinn  verloren, dann das Leben. Ist das Leben verloren, dann die Liebe. Ist die Liebe verloren, dann die Gerechtigkeit. Ist die Gerechtigkeit verloren, dann die Sitte.
Die Sitte ist Treu und Glaubens Dürftigkeit und der Verwirrung Anfang.
  4. Vorherwissen ist des Sinnes Schein und der Torheit Beginn. Darum bleibt der rechte Mann beim Völligen und nicht beim Dürftigen. Er wohnt im Sein und nicht im Schein. Er tut das andere ab und hält sich an dieses.
                                 
                                                        Chương  39

                    PHÁP BỔN
                  第三十九:  法 本

I. Nội Dung                              
1/ Nguyên văn:
              
     1.昔之得一者:天得一以清;地得一以寧;神得一以靈;谷得一以盈;萬物得一以生; 侯王得一以爲天下貞. 其致之. 
2.天無以清將恐裂,地無以寧將恐廢,神無以靈將恐歇,谷無以盈將恐竭, 萬物無以生將恐滅, 侯王無以貴高將恐蹶.
    3.
故貴以賤爲本, 高以下爲基. 是以侯王自謂 孤,寡,不穀. 此非以賤爲本邪? 非乎? 故至譽無譽, 不欲琭琭如玉, 珞珞如石.
    2/ Âm:
    1.Tích chi đắc nhất giả: thiên đắc nhất dĩ thanh; địa đắc nhất dĩ ninh; thần đắc nhất dĩ linh; cốc đắc nhất dĩ doanh; vạn vật đắc nhất dĩ sinh; hầu vương đắc nhất dĩ vi thiên hạ trinh. Kỳ chí chi. 
    2. Thiên vô dĩ thanh tương khủng liệt, địa vô dĩ ninh tương khủng phế, thần vô dĩ linh tương khủng hiết, cốc vô dĩ doanh tương khủng kiệt, vạn vật vô dĩ sinh tương khủng diệt, hầu vương vô dĩ quí cao tương khủng quyết. 
    3. Cố quí dĩ tiện vi bản, cao dĩ hạ vi cơ. Thị dĩ hầu vương tự vị cô, quả, bất cốc. Thử phi dĩ tiện vi bản da? Phi hồ? Cố trí dự vô dự, bất dục lục lục như ngọc, lạc lạc như thạch.

   
3/ Nghĩa:

 
1. Những vật  trước  hết  đạt  được cái Một :
     Trời được Một nên   trong  ; đất được Một nên   yên  ; thần được Một  nên    linh  ; Lũng sâu  được Một  nên chứa  đầy; muôn vật  được Một  nên    sống còn ; vua chúa được Một nên  làm  chuẩn mực cho  thiên hạ. Tất cả  đó đều  từ   Một mà nên.
 
  2. Nếu trời không có gì  để   thanh trong,  sẽ tan vỡ;  đất không có  gì để bình yên , sẽ sụp đổ;   thần không có gì   linh thông,   sẽ phiêu tán ;     lũng sâu  không có gì  chứa  đầy,   sẽ cạn kiệt;   muôn vật  không có gì để sống  , sẽ bị  tiêu  diệt;    vua chúa không có gì    cao quí,  sẽ bị phế bỏ.
 
  3. Cho nên   sang lấy   hèn  làm gốc, cao lấy  thấp làm nền. Do đó vua chúa  tự  xưng mình  là “côi cút”, là    “ít đức” , là   “  yếu kém  ” Há  không  phải đó  là  lấy thấp  hèn làm gốc? Sao  không?   Cho nên vinh dự cao nhất thì  không   vinh dự, không mong   quí   như ngọc, cũng  không  muốn chê  như đá.  
   II. Ý Chính:
  1. Trời đất, thần, nhân, muôn vật cho đến vua chúa với các yếu tính của chúng  đều đến  từ Đạo hay cái Một. Tại sao người  ta  chỉ có thể thấy biết  những gì sinh ra từ cái Một, còn chính cái Một thì không thể thấy biết được?  - Bỡi vì cái một là đơn nhất, còn cái từ   một mà  ra là đa tạp. Đơn nhất thì năng tri và sở tri là một nên bất khả tri nhưng khả ngộ. Đa tạp thì năng, sở tách rời cho nên bất khả ngộ nhưng khả tri.
  2. Hình thể mỗi vật hiện hữu theo yếu tính của nó. Nếu không có thực tánh thì hiện tướng chỉ là vọng tưởng. Thực tánh của hữu thể là đạo.
  3. Bình đẳng pháp là nhìn   trên thực tánh đơn nhất của đạo . Phân biệt pháp là nnhìn  theo giả tướng đa tạp của biến dịch.

III. Các Bản Dịch Anh-Pháp-Đức
    1/ English – Lau  39
     1. Of old, these came to be in possession of the One:
Heaven in virtue of the One is limpid; earth in virtue of the One is settled; gods in virtue of the One have their potencies; the valley in virtue of the One is full; the myriad creatures in virtue of the One are alive; Lords and princes in virtue of the One become leaders of the empire. It is the One that makes these what they are.
    2. Without what makes it limpid heaven might split; without what makes it settled earth might sink; without what gives them their potencies gods might spend themselves; without what makes it full the valley might run dry; without what keeps them alive the myriad creatures might perish; without what makes them leaders lords and princes might fall.
     3. Hence the superior must have the inferior as root; the high must have the low as base.Thus lords and princes refer to themselves as 'solitary', 'desolate', and 'hapless'. This is taking the inferior as root, is it not? Hence the highest renown is without renown, not wishing to be one among many like jade, nor to be aloof like stone.
  
 2/ Français - Julien 39
    1/ Voici les choses qui jadis ont obtenu l'Unité:   
Le ciel est pur parce qu'il a obtenu l'Unité. La terre est en repos parce qu'elle a obtenu l'Unité. Les esprits sont doués d'une intelligence divine parce qu'ils ont obtenu l'Unité .
Les vallées se remplissent parce qu'elles ont obtenu l'Unité.
Les dix mille êtres naissent parce qu'ils ont obtenu l'Unité.
Les princes et rois sont les modèles du monde parce qu'ils ont obtenu l'Unité. Voilà ce que l'unité produit.
    2/ Si le ciel perdait sa pureté, il se dissoudrait ;
Si la terre perdait son repos, elle s'écroulerait ;
Si les esprits perdaient leur intelligence divine, ils s'anéantiraient ; Si les vallées ne se remplissaient plus, elles se dessécheraient ; Si les dix mille êtres ne naissaient plus, ils s'éteindraient ; Si les princes et les rois s'enorgueillissaient de leur noblesse et de leur élévation, et cessaient d'être les modèles (du monde), ils seraient renversés.
    3/ C'est pourquoi les nobles regardent la roture comme leur origine ; les hommes élevés regardent la bassesse de la condition comme leur premier fondement. De là vient que les princes et les rois s'appellent eux-mêmes orphelins, hommes de peu de mérite, hommes dénués de vertu.
Ne montrent-ils pas par là qu'ils regardent la roture comme leur véritable origine ? Et ils ont raison ! C'est pourquoi si vous décomposez un char, vous n'avez plus de char(*) .
(Le sage) ne veut pas être estimé comme le jade, ni méprisé comme la pierre.
---------------
  (*) Dịch theo câu: 故 致  數, 輿  無  輿 (Cố chí số, dư vô dư, nghĩa là: Nếu muốn biết hết mọi phần của chiếc xe , thì không có còn xe nữa.)

    3/ Deutsch -  Wilhelm 39
    1/ Die einst das Eine erlangten:
    Der Himmel erlangte das Eine und wurde rein. Die Erde erlangte das Eine und wurde fest. Die Götter erlangten das Eine und wurden mächtig. Das Tal erlangte das Eine und erfüllte sich. Alle Dinge erlangten das Eine und entstanden.
Könige und Fürsten erlangten das Eine und wurden das Vorbild der Welt. Das alles ist durch das Eine bewirkt.
    2/ Wäre der Himmel nicht rein dadurch, so müßte er bersten. Wäre die Erde nicht fest dadurch, so müßte sie wanken. Wären die Götter nicht mächtig dadurch,
so müßten sie erstarren. Wäre das Tal nicht erfüllt dadurch,
so müßte es sich erschöpfen. Wären alle Dinge nicht erstanden dadurch, so müßten sie erlöschen. Wären die Könige und Fürsten nicht erhaben dadurch,
so müßten sie stürzen.
    3/ Darum: Das Edle hat das Geringe zur Wurzel, Das Hohe hat das Niedrige zur Grundlage. Also auch die Fürsten und Könige: Sie nennen sich, Einsam, Verwaist, Wenigkeit.
Dadurch bezeichnen sie das Geringe als ihre Wurzel. Oder ist es nicht so? Denn: Ohne die einzelnen Bestandteile eines Wagens gibt es keinen Wagen(*). Wünsche nicht das glänzende Gleißen des Juwels, sondern die rohe Rauheit des Steins.
-----------------------------
(*) Dịch theo câu: 故 致  數, 輿  無  輿 (Cố chí số, dư vô dư, nghĩa là: Nếu muốn biết hết mọi phần của chiếc xe , thì không còn  có xe nữa.)

                                                 Chương  40

                                      KHỨ   DỤNG
                              第 四 十 :  去 用

    I. Nội Dung                              
    1/ Nguyên văn:
   
    1. 反者道之動; 弱者道之用.
    2. 天下萬物生於有,  有生於無. 

    2/ Âm:
°
1. Phản giả đạo chi động, nhược giả đạo chi dụng.
2. Thiên địa vạn vật sinh ư hữu, hữu sinh ư vô.

    3/ Nghĩa:
    1. Trở lại là   động của Đạo; mềm yếu là   dụng của Đạo.
    2. Trời đất muôn vật sinh từ có, có sinh từ không.

      II. Ý Chính
    1. Hồi qui và  nhu tĩnh   là động dụng của Đạo
    2. Không sinh có, có sinh đa tạp. 

    III. Các Bản Dịch Anh-Pháp-Đức
    1/ English – Lau 40:
    1.Turning back is how the way moves;
Weakness is the means the way employs.

    2. The myriad creatures in the world are born from
Something, and Something from Nothing.
    2/ Francais - Julien 40
    1. Le retour au non-être (produit) le mouvement  du Tao ;
La faiblesse est la fonction du Tao.
    2. Toutes les choses du monde sont nées de l'être ; l'être est né du non-être.
3/ Deutsch -  Wilhelm 40
    1. Rückkehr ist die Bewegung des Sinns;
Schwachheit ist die Wirkung des SINNS.
    2. Alle Dinge unter dem Himmel entstehen im Sein,
Das Sein entsteht im Nichtsein.

    Phú Yên, tháng Tư Mậu Tuất - 2018
                                    Đàm Khánh Hỷ

Thứ Năm, 3 tháng 5, 2018

Kỳ 15: Sáu Cửa Vào Động Thiếu Thất



                                  











                                       Đọc lại
                            THIẾU  THẤT LỤC  MÔN

                                      Kỳ  15
                              Cửa Thứ Sáu (Hết)
      
             HUYẾT  MẠCH  LUẬN (17-22)

  
    I. Nguyên văn:

     17.前佛後佛,只言見性。諸行無常,若不見性,妄言我得阿耨菩提,此是大罪人。十大弟子阿難多聞中得第一,于佛無識只學多聞.二乘外道皆無識佛,識數修證,墮在因果中。是眾生業報,不免生死.違背佛意,即是謗佛眾生,殺卻無罪過。經云:”闡提人不生信心,殺卻無罪過。”若有信心,此人是佛位人。若不見性,即不用取次謗他良善,自賺無益。
    善惡歷然,因果分明;天堂地獄只在眼前.愚人不信,現墮黑暗地獄中,亦不覺不知.只緣業重故,所以不信.譬如無目人,不信道有光明,縱向伊說亦不信.只緣盲故,憑何辨得日光?愚人亦復如是。現今墮畜生雜類,誕在貧窮下賤,求生不得,求死不得。雖受是苦,直問著亦言我今快樂,不異天堂。故知一切眾生,生處為樂,亦不覺不知。如斯惡人,只緣業障重故,所以不能發信心者,不自由他也。若見自心是佛,不在剃除鬢髮,白衣亦是佛。若不見性,剃除鬢髮,亦是外道。

     18. 問曰:白衣有妻子,淫欲不除,憑何得成佛?
答曰:只言見性,不言淫欲,只為不見性. 但得見性,淫欲本來空 寂不假斷除,亦不樂著。何以故?性本清凈故。雖處在五蘊色身中,其性本來清凈,染污不得。
    法身本來無受,無飢無渴,無寒熱,無病,無恩愛,無眷屬,無苦樂,無好惡,無短長,無強弱.本來無有一物可得,只緣執有此色身,因即有飢渴寒熱瘴病等相.若不執即一任作為,於生死中得大自在,轉一切法,與聖人神通自在無礙,無處不安。若心有疑,決定透一切境界不過,不作最好 作了,不免輪回生死。若見性,旃陀羅亦得成佛。

19. 問曰:旃陀羅殺生作業,如何得成佛?
答曰:只言見性不言作業。縱作業不同,一切業拘他不得。從無始曠大劫來,只為不見性,墮地獄中,所以作業輪回生死。從悟得本性,終不作業。若不見性,念佛免報不得,非論殺生命。若見性疑心頓除,殺生命亦不奈他何。
    西天二十七祖,只是遞傳心印。吾今來此土,唯傳一心,不言戒施,精進苦行,乃至入水火,登劍輪,一食卯齋,長坐不臥.盡是外道有為法

    20.若識得施為運動靈覺之性,即諸佛心。前佛後佛只言傳心,更無別法。若識此法,凡夫一字不識亦是佛。若不識自己靈覺之性,假使身破如微塵,覓佛終不得也。
    佛者亦名法身,亦名本心.此心無形相,無因果,無筋骨;猶如虛空,取不得,不同質礙,不同外道。此心除如來一人能會,其余眾生迷人不明了。此心不離四大色身中.若離此心,即無能運動, 是身無知,如草木瓦礫。

21.身是無情。因何運動?若自心動,乃至語言,施為,運動,見聞,覺知,皆是心動。
    心動用動, 動即其用,動外無心, 心外無動。
    動不是心, 心不是動, 動本無心, 心本無動。
    動不離心, 心不離動。 動無心離, 心無動離.
    動是心用, 用是心動。即動即用, 不動不用。
    用體本空, 空本無動。動用同心, 心本無動。

    故經云:” 動而無所動。” 是故,
  終日見而未曾見,
  終日聞而未曾聞,
  終日覺而未曾覺,
  終日嗔喜而未曾嗔喜。
    故經云: ”言語道斷,心行處滅。” 見聞覺知,本自圓寂。乃至嗔喜,痛痒何異木人,只緣推尋痛痒不可得故。
    經云: “惡業即得苦報,善業即有善報,不但嗔墮地獄,喜即生天。” 若知嗔喜性空,但不執即諸業脫。若不見性誦經,決無憑。說亦無盡,略標邪正如是,不及一二也。

    22. 說頌曰。

    吾本來茲土,  傳法救迷情.
    一華開五葉  結果自然成

    江槎分玉浪  管炬開金鎖
    五口相共行  九十無彼我


                              (血脈論終)
   
    II. Âm Hán-Việt

    17. Tiền Phật hậu Phật, chỉ ngôn kiến tánh. Chư hành vô thường, nhược bất kiến tánh, vọng ngôn ngã đắc A nậu Bồ đề, thử thị đại tội nhân. Thập đại đệ tử Anan đa văn trung đắc đệ nhất, vu Phật vô thức chỉ học đa văn. Nhị thừa ngoại đạo giai vô thức Phật, thức số tu chứng, đọa tại nhân quả trung. Thị chúng sanh nghiệp báo, bất miễn sanh tử. Vi bội Phật ý, tức thị báng Phật chúng sanh, sát khước vô tội quá. Kinh vân:” Xiển đề nhân bất sanh tín tâm, sát khước vô tội quá.” Nhược hữu tín tâm, thử nhân thị Phật vị nhân.Nhược bất kiến tánh, tức bất dụng thủ thứ báng tha lương thiện, tự trám vô ích.
    Thiện, ác lịch nhiên, nhân quả phân minh; thiên đường, địa ngục chỉ tại nhãn tiền. Ngu nhân bất tín, hiện đọa hắc ám địa ngục trung, diệc bất giác, bất tri. Chỉ duyên nghiệp trọng cố, sở dĩ bất tín. Thí như vô mục nhân, bất tín đạo hữu quang minh, túng hướng y thuyết diệc bất tín. Chỉ duyên manh cố, bằng hà biện đắc nhật quang? Ngu nhân diệc phục như thị. Hiện kim đọa súc sanh tạp loại, đản tại bần cùng hạ tiện, cầu sanh bất đắc, cầu tử bất đắc. Tuy thụ thị khổ, trực vấn trứ diệc ngôn ngã kim khoái lạc, bất dị thiên đường. Cố tri nhất thiết chúng sanh, sanh xứ vi lạc, diệc bất giác bất tri. Như tư ác nhân, chỉ duyên nghiệp chướng trọng cố, sở dĩ bất năng phát tín tâm giả, bất tự do tha dã. Nhược kiến tự tâm thị Phật, bất tại thế trừ mấn phát, bạch y diệc thị Phật. Nhược bất kiến tánh, thế trừ mấn phát, diệc thị ngoại đạo.

    18. Vấn viết: Bạch y hữu thê tử, dâm dục bất trừ, bằng hà đắc thành Phật?
Đáp viết: Chỉ ngôn kiến tánh, bất ngôn dâm dục, chỉ vi bất kiến tánh. Đãn đắc kiến tánh, dâm dục bản lai không tịch bất giả đoạn trừ, diệc bất lạc trước. Hà dĩ cố? Tánh bản thanh tịnh cố. Tuy xứ tại ngũ uẩn sắc thân trung, kỳ tánh bản lai thanh tịnh, nhiễm ô bất đắc.
    Pháp thân bản lai vô thụ, vô cơ vô khát, vô hàn nhiệt, vô bệnh, vô ân ái, vô quyến thuộc, vô khổ lạc, vô hảo ố, vô đoản trường, vô cường nhược. Bản lai vô hữu nhất vật khả đắc, chỉ duyên chấp hữu thử sắc thân, nhân tức hữu cơ khát, hàn nhiệt, chướng bệnh đẳng tướng. Nhược bất chấp, tức nhất nhậm tác vi, ư sanh tử trung đắc đại tự tại, chuyển nhất thiết pháp, dữ thánh nhân thần thông tự tại vô ngại, vô xứ bất an. Nhược tâm hữu nghi, quyết định thấu nhất thiết cảnh giới bất quá, bất tác tối hảo tác liễu, bất miễn luân hồi sanh tử. Nhược kiến tánh, chiên-đà-la diệc đắc thành Phật.

    19. Vấn viết: Chiên- đà- la sát sanh tác nghiệp, như hà đắc thành Phật?
Đáp viết: Chỉ ngôn kiến tánh, bất ngôn tác nghiệp. Túng tác nghiệp bất đồng, nhất thiết nghiệp câu tha bất đắc. Tùng vô thủy khoáng đại kiếp lai, chi vi bất kiến tánh, đọa địa ngục trung, sở dĩ tác nghiệp luân hồi sanh tử. Tùng ngộ đắc bản tánh, chung bất tác nghiệp. Nhược bất kiến tánh, niệm Phật miễn báo bất đắc, phi luận sát sanh mệnh. Nhược kiến tánh nghi tâm đốn trừ, sát sanh mệnh diệc bất nại tha hà.
    Tự Tây thiên nhị thập thất tổ, chỉ thị đệ truyền tâm ấn. Ngô kim lai thử thổ, duy truyền nhất tâm, bất ngôn giới thí, tinh tấn khổ hạnh, nãi chí nhập thủy hỏa, đăng kiêm luân, nhất thực mão trai, trường tọa bất ngọa. Tận thị ngoại đạo hữu vi pháp.

    20. Nhược thức đắc thi vi vận động linh giác chi tánh, tức chư Phật tâm. Tiền Phật hậu Phật chỉ ngôn truyền tâm, cánh vô biệt pháp. Nhược thử pháp, phàm phu nhất tự bất thức diệc thị Phật. Nhược bất thức tự kỷ linh giác chi tánh, giả sử thân phá như vi trần, mịch Phật chung bất đắc dã.
    Phật giả diệc danh pháp thân, diệc danh bản tâm. Thử tâm vô hình tướng, vô nhân quả, vô cân cốt; do như hư không, thủ bất đắc, bất đồng chất ngại, bất đồng ngoại đạo. Thử tâm trừ Như Lai nhất nhân năng hội, kỳ dư chúng sanh mê nhân bất minh liễu. 
Thử tâm bất ly tứ đại sắc thân trung. Nhược ly thị tâm, tức vô năng vận động, thị thân vô tri, như thảo mộc ngõa lịch.

21. Thân thị vô tình, nhân hà vận động? Nhược tự tâm động, nãi chí ngữ ngôn thi vi vận động, kiến văn giác tri, giai thị tâm động.
  Tâm động dụng động, động tức kỳ dụng.
  Động ngoại vô tâm, tâm ngoại vô động.
  Động bất thị tâm, tâm bất thị động.
  Động bản vô tâm, tâm bản vô động.
  Động bất ly tâm, tâm bất ly động.
  Động vô tâm ly, tâm vô động ly.
  Động thị tâm dụng, dụng thị tâm động.
  Tức động tức dụng, bất động bất dụng.
  Dụng thể bản không, không bản vô động.
  Động dụng đồng tâm, tâm bổn vô động.

    Cố kinh vân: “Động nhi vô sở động.” Thị cố,
  Chung nhật kiến nhi vị tằng kiến,
  Chung nhật văn nhi vị tằng văn,
  Chung nhật giác nhi vị tằng giác,
  Chung nhật sân hỷ nhi vị tằng sân hỷ.

    Cố kinh vân: “ Ngôn ngữ đạo đoạn, tâm hành xứ diệt.” Kiến văn , giác tri, bản tự không tịch. Nãi chí sân hỷ, thống dạng hà dị mộc nhân , chỉ duyên suy tầm thống dạng bất khả đắc cố.
    Kinh vân: “Ác nghiệp tức đắc khổ báo, thiện nghiệp tức đắc thiện báo, bất đãn sân đọa địa ngục, hỷ tức sanh thiên.” Nhược tri sân hỷ tánh không, đãn bất chấp tức chư nghiệp thoát. Nhược bất kiến tánh tụng kinh, quyết vô bằng.
    Thuyết diệc vô tận, lược tiêu tà chánh như thị, bất cập nhất nhị dã.

    22. Thuyết tụng viết:
    Ngô bổn lai tư thổ,
  Truyền pháp cứu mê tình.
  Nhất hoa khai ngũ diệp,
  Kết quả tự nhiên thành.

    Giang tra phân ngọc lãng,
  Quản cự khai kim tỏa.
  Ngũ khẩu tương cộng hành,
  Cửu thập vô bỉ ngã.

    (Huyết Mạch Luận Chung)

    III. Nghĩa Việt-Anh:
    1/ Việt:


    17. Phật trước Phật sau chỉ nói đến thấy tánh. Muôn vật vô thường, nếu không thấy được tánh m dối xưng rằng ta đây đã đắc quả Vô thượng Bồ đề, đó là người mắc tội lớn. Trong mười đệ tử lớn của Phật, ngài A Nan là “đệ nhất đa văn”, ở với Phật mà không hiểu Phật, chỉ lo học rộng nghe nhiều. Ngoại đạo và nhị thừa Thanh văn Duyên giác cũng không hiểu Phật, họ chỉ biết đến các tầng tu chứng, bị rơi vào nhân quả. Đó là nghiệp báo chúng sanh, không thoát khỏi dòng sanh tử. Làm trái ngược ý Phật , hạng chúng sanh đó khinh chê Phật, tội không gì hơn. Kinh nói: “ Người xiển đề không phát sanh lòng tin, tội không gì hơn.” Một người nếu có lòng tin, kẻ ấy là Phật ở địa vị người. Nếu mình không thấy tánh, thì chẳng nên vì sự yếu kém của mình mà khinh chê sự lương thiện của người khác, để tự dối gạt mình vô ích.
    Sự lành , dữ diễn ra đều có nhân quả rõ ràng; thiên đường , địa ngục đều ở trước mắt. Người ngu không có lòng tin, dẫu đang ở trong địa ngục tối tăm cũng không hay biết. Chỉ bỡi nghiệp chướng nặng nề nên không có lòng tin. Họ giống như người mù nghe nói có ánh sáng thì không tin, dẫu có người giảng giải, họ vẫn không tin. Bỡi vì mù mắt thì dựa vào đâu mà nhận biết có ánh sáng mặt trời hay không? Kẻ ngu mê cũng như vậy. Họ đang bị đọa thân làm các loại súc sanh , sanh ra ở nơi nghèo khổ thấp hèn, muốn sống không được, muốn chết không xong. Tuy bị đau khổ như vậy, nhưng hỏi đến lại nói rằng: “Ta đang vui sướng lắm, chẳng khác gì ở thiên đường. “ Nên biết tất cả chúng sanh dẫu được sanh ra ở nơi vui sướng, cũng chẳng hề hay biết. Những người xấu ác này chỉ vì nghiệp chướng nặng nề, nên không thể tự phát lòng tin chứ không phải do người khác.
    Nếu thấy được tâm mình là Phật, chẳng cần cắt tóc đi tu, hàng cư sĩ tại gia vẫn là Phật. Nếu không thấy được tánh dẫu cắt tóc đi tu vẫn là ngoại đạo.

    18. Hỏi: Hạng áo trắng cư sĩ tại gia có vợ con, không trừ dâm dục, dựa vào đâu mà thành Phật được?
Đáp: Ta chỉ nói thấy tánh, không nói đến việc dâm dục, chỉ vì không thấy tánh. Chỉ cần thấy tánh , việc dâm dục xưa nay vốn trống không vắng lặng, chẳng cần phải giả dối đoạn trừ, cũng chẳng cần tham đắm dục lạc. Tại sao vậy? Bỡi vì tánh mình vốn thanh tịnh. Tuy ở trong sắc thân năm uẩn, tánh ấy xưa nay thanh tịnh, không có gì làm nó ô nhiễm được.
    Pháp thân xưa nay vốn không thụ nhận, không đói khát, không nóng lạnh , không bệnh hoạn, không ân ái, không, không quyến thuộc, không khổ vui, không tốt xấu, không ngắn dài, không mạnh yếu.Xưa nay không thể có được bất cứ một vật nào, chỉ vì chấp có sắc thân này, nhân đó liền có các tướng đói khát, nóng lạnh, chướng bệnh. Nếu không bám chấp thì mọi việclàm đều được tùy ý, rất ư tự tại giữa dòng sống chết, chuyển hóa hết thảy các pháp, cùng như thánh nhân thần thông tự tại không ngăn ngại, không nơi nào là không yên ổn . Nếu tâm còn có nghi hoặc, nhất định không vượt qua được bất cứ cảnh giới nào, không làm được việc gì tốt đẹp nhất, không thoát khỏi sanh tử luân hồi. Nếu thấy được tánh, hàng chiên-đà-la cũng có thể thành Phật.

    19. Hỏi: Chiên-đà-la gây nghiệp giết hại, làm sao có thể thành Phật được?
Đáp: Ta chỉ nói thấy tánh chứ không nói việc tạo nghiệp. Tuy các nghiệp gây ra không giống nhau, không một nghiệp nào trói buộc được tánh. Từ vô số kiếp đến nay, chỉ bỡi không thấy tánh mà bị đọa vào địa ngục , là hậu quả của việc gây nghiệp sanh tử luân hồi , Từ việc ngộ được bản tánh thì không còn chuyện tạo nghiệp nữa. Nếu không thấy tánh, niêm Phật không thể tránh được nghiệp báo, huống chi nói đến việc giết hại mạng sống. Nếu thấy tánh, tâm nghi ngờ lập tức tiêu trừ, việc giết hại mạng sống cũng chẳng làm gì được .
    Hai mươi bảy vị tổ sư thiền Ân Độ lần lượt chỉ truyền tâm ấn cho nhau. Nay ta đến xứ này cũng chỉ truyền một tâm ấy, không nói tới các việc bố thí trì giới, tinh tấn khổ hạnh, cho đến các việc đi vào nước lửa, lên vòng gươm đao, chay lạt ngày ăn một lần, ngồi mãi không nằm. Hết thảy những việc ấy đều là pháp hữu vi của ngoại đạo.

    20. Nếu nhận biết được tánh linh giác của mình trong các hành vi cử động, ấy chính là tâm chư Phật. Chư Phật trước sau chỉ nói dến pháp truyền tâm, ngoài ra không nói đến pháp nào khác. Nếu nhận biết được pháp này thì kẻ phàm phu không biết một chữ nào cũng vẫn là Phật. Trái lại, nếu không nhận biết được tánh linh giác của chính mình, giả sử có đem thân mình ra nghiền nát thành vô số cát bụi để tìm cấu Phật, rốt cùng chẳng được gì.
    Phật, cũng gọi là Pháp Thân, cũng gọi là Bổn Tâm. Tâm ấy không có hình tướng, không có nhân quả, không có gân xương; tựa như hư không, nắm bắt không được, không đồng với vật chất trì trệ, không đồng như ngoại đạo. Tâm ấy, ngoài Như Lai thấu hiểu ra, còn lại chúng anh là người mê muội không thể sảng tổ được. Tâm ấy không tách rời sắc thân do vật chất tạo thành. Nếu thân rời khỏi tâm ấy, tức không còn có thể cử động gì được, đó là cái xác thân vô tri như cây cỏ, gạch đá .

    21. Thân là vô tình, nhân đâu vận động được? Nếu tự tâm mình động, thì mọi lời nói, hành vi, động thái, thấy nghe, nhận biết đều là tâm động.

    Tâm động là dụng động, động là công dụng của tâm, ngoài động không có tâm, ngoài tâm không có động.
    Động không phải là tâm, tâm không phải là động, gốc của động không phải tâm, gốc của tâm không phải động.
    Động không rời khỏi tâm, tâm không rời khỏi động, động không có sự rời tâm, tâm không có sự rời động.
    Động là chỗ dụng của tâm, dụng là chỗ động của tâm, động tức là dụng, dụng tức là động, không động thì không dụng.
    Thể của dụng vốn là không, tánh không vốn chẳng động, động và dụng đồng với tâm, tâm vốn không động.
    Cho nên kinh nói rằng: “ Động mà không có chỗ động.”
    Bỡi vậy,
  Cả ngày thấy mà chưa từng thấy,
  Cả ngày nghe mà chưa từng nghe,
  Cả ngày biết mà chưa từng biết,
  Cả ngày giận, vui mà chưa từng giận, vui.
    Nên kinh nói rằng: “ Dứt bỏ ngôn ngữ,  tiêu trừ tâm tưởng.” Thấy, nghe, cảm nhận, hiểu biết vốn tự hoàn toàn vắng lặng. Cho đến giận vui, đau , ngứa cũng chẳng khác chi người gỗ, chỉ vì suy tìm chúng ắt không thể nào được vậy. Cho nên kinh nói rằng: “ Nghiệp dữ thì nhận quả báo khổ; nghiệp lành thì được quả báo vui, không phải chỉ là giận dữ thì bị đọa vào địa ngục, và hỷ xả thì được sanh lên trời.” Nếu nhận biết các cảm xúc như giận, vui đều vốn là tánh không, chỉ cần đừng chấp giữ chúng tức thoát khỏi các nghiệp. Nếu tụng kinh mà không thấy tánh, quyết không dựa vào đâu mà thoát nghiệp.
    Giảng nói không cùng tận, sơ lược nêu lên các lẽ chánh tà như thế cũng chỉ một đôi phần mà thôi.

    22. Tụng nói rằng:

    Ta vốn đến xứ này,
    Truyền pháp cứu mê tình .
    Một hoa nở năm cánh ,
    Kết trái tự nhiên thành.

    Trên sông bè rẽ sóng,
    Đuốc sáng mở khóa vàng.
    Năm cửa cùng nhau bước,
    Chín mười tới NIết bàn. ( H
                 (Huyết Mạch Luận Hết)

    2/ English:

    17. The anterior and posterior Buddhas merely talk about seeing the self-nature. The aggregate of voluntary activities are impermanent, therefore somebody who does not see his nature but frivolously claims that he has attained the Supreme perfect wisdom is a serious offender. Among ten great disciples of Shakyamuni Buddha, Ananda was foremost in learning, he was near Buddha but not understanding what the Buddha meant, he was only learning and hearing broadly. The disciples of two vehicles Sravaka and Pratyeka and heresy all could not be aware of what the Buddha meant. They have only the knowledges of cultivating the Way for attaining realization, so they are fallen into the cycle of cause and effect, undergone the retribution of sentient being’s karma, and not free from the wheel of bith and death. Such the people having breached the Buddha's teaching are the sentient beings blaspheming Buddha and creating crimes nothing more than. The sutra said: “ The icchantikas because of their unbelief have engendered the crimes nothing more than.” Whereas, if someone has belief, he is known as Buddha in the human position. If you can not see your own nature, shouldn’t defame the others’ goodness for deceiving yourselves in vain.
    The goodness and the evil naturally take place in appropriate to cause and effect distinctively. The heaven and the hell are only right before your eyes. But, because of having no belief the ignorant people even in present are fallen into the dark hell, they are still unaware. Because of the effect of their heavy karma they have no belief. They are like the blind people who don’t believe in saying there ís the light, even being explained fully they still have no belief. The fact is that their eyes can no longer see, so what do they use in order to distinguish whether there is the sunlight or not? The same is true for the ignorant people. Now they are fallen into becoming many kinds of animal, born in poverty and despised life, they couldn't desire to either living or death. Although they are enduring such the miseries, for answering to question about them, they will claim that: “ We are very pleasure as same as in the heaven. “ So know that all the sentient beings though were born in the happy place , they also do not recognise their situation. The believing mind of these miserable persons could not be opened by the heaviness of their karma but not by others.The people who have seen their own mind is Buddha, though they are laymen at home, they do not need to shave head for becoming a monk, also are Buddha. If they do not see their mind is Buddha, even they have shaved head and left home for entering into the temple also are the heretics.

    18. Question: Because the married laymen having the wife and children don't give up sex, how can they become Buddhas?
      Answer: I said only about seeing the own nature, but not about not giving up the sex because of unseeing the own nature. It is only needed to see the own nature, naturally the sexual desire which in original is quietly empty will be exterminated by itself without necessity deceitfully to destroy, and also it’s impossible to be clung delightfully. Why is it so? It’s because of the own nature in original is completely pure. Although your own nature has dwelt in your physical body of five aggregates, in original it is completely pure and can’t be polluted.
    Dharmakaya in original is completely not a sensory receptor. It has netheir hunger nor thirst, nor warmth or cold, no sickness, no affective love, no familiar relatives, no pleasure or pain; it is neither good nor bad, neither short nor long, neither weak nor strength.Originally, there is no anything possible to be obtained. It’s because of clinging to the existence of this physical body, thence there are appearing such forms as hunger and thirst, warmth and cold, noxious sickness and so on. Now, if you have no longer attached to anything, you will behave freely, independently existing in middle of the flow of birth and death, you will transform everything. With the sainted qualities, you possess the miracle powers self-existing without obstacle and you can be peaceful wherever. Otherwise, if your mind has still suspected, certainly you won't pass over all the realms, do not perform anything the best , and could not avoid from the cycle of birth and death. Even if a butcher of the Candala has seen his own nature, he could also become the Buddha.

    19. Question: The butchers of the Candala have created their karma resulting from slaughtering animals, so how can they be Buddhas?
Answer: I talk only about seeing the own nature, but not about creating the karma. In spite of there are the different karmas all which could not hold on the own nature. From countless kalpas till now, because of having not seen the own nature, the sentient beings were fallen into hell, therefore they have engendered the karma of the cycle of births and deaths But, once a person has realized his own nature, finally there is no longer any karma.created toward him. If a person does not see his own nature, even his diligent Buddha recitation also won’t release him from the retribution of karma, regardless whether or not he is a slaughtere. On the other hand, when a person sees his nature, all the doubts in his mind are suddenly vanished, even the karma resulting from killing also has no any effect on him.
    In the past at India , the twenty seven patriarchs only transmitted each other the mind-seal of the Buddha. Today, I has come here the Chinese land also for only teaching one mind, but not saying about almsgiving , keeping precepts, diligent cultivation , or ascetic practices, even the body performed such things as diving deeply in water or penetrating through burned fire, treading on the wheel of swords, vegetarian eating one meal per day, sitting never lying down, etc. All these are the active things of the other faith.

    20. If you comprehend the spiritual sapient nature in all your behaviours and movements , that is you have recognized the mind of the Buddhas. The Buddhas from first to end only say about transmitting the mind, but not teach anything else.When someone understands the meaning of this, even if he is illiterate, also he is a Buddha. In contrary, when he is unaware his own spiritual sapient nature, even if he grinds his body into dust in order to search for Buddha, finally he could never achieve.
     The Buddha is also called the Dharmakaya, the original mind that has neither form nor figure, is neither cause nor effect, neither tendon nor bone. It is like the empty space which can’t be grasped, it is neither materialist nor nihilist of the heretic doctrines. Exceptionally alone Tathagata can realize this mind; all the deluded sentient beings are unable to be understood it. But, this mind shouldn’t be separated from the physical body of four material elements. When you have left this mind, your body will be completely unable to perform any behaviour, it becomes insensible like the plant or brick stone.

    21. The material body has no emotion, so how can it move? It’s because the fact that once the mind operates, all things such as talking and writing,behaving and moving, seeing and hearing, feeling and knowing are the operation of the mind.

  The mind moving is its function operating.
  Moving is the function of the mind.
  Outside the motion there is no mind, and outside the mind there í no motion.
  But, the motion is not the mind, and the mind is not the motion.
  The essential motion is without mind, and the real mind is without motion.
  The motion couldn’t exist apart from mind, and the mind couldn’t exist apart from motion.
  The motion has no separation from mind, and the mind has no separation from motion.
  The motion is function of the mind, and the function is the mind operating .
  Moving is the function, functioning is the motion, so where is no motion there ís no function.
  The essence of function is emptiness, and the nature of emptiness is motionless. The motion and the function are in same mind, and the mind in original is motionless.
    Therefore the sutra says: “Moving but there is nothing being moved.” And so,
  All day seeing but there is nothing having seen,
  All day hearing but there is nothing having heard,
  All day perceiving but there is nothing having perceived,
  All day angering and joying but there are nothing having angered and joyed.
    Therefore the sutra says: “ Cut off the way of language, extinguish the mind behaving.” Originally, the functions such as seeing, hearing, perceiving, and understanding are quietly empty. Even the behaviours of anger, joy. pain, itch are not different from that of the wooden people, because only it is impossible to find out such the behaviours.
    The sutra says: “ The evil karma will result in miserable retribution; the good karma will result in happy recompense, but not only anger will be fallen into hell, and joy will be reborn in heaven.” But, once you have realized the nature of everything as well as that of the anger and the joy are empty, only necessarily having not clung to anything you will release yourselves from all the karmas. If you don’t see your true nature, your reciting the sutras is not the ground on which you could be escaped from the karma.         The sermon can not fully explain everything, but I has only pointed out in brief such the either wrong or right things which are merely a few of what I want to say.

    22. The hymn said

  Essentially I arrived at this contry,
  For preaching in order to save sentient beings.
  One flower will open five petals,
  Naturally the fruit is accomplished.

                             ***
    Crossing on river the raft makes water waving as white gems;
    The key torch shining uncloses the chain locked by illusion.
    
All five  in the  one  go   together;
    In day Ninth , October there is neither ego nor the others.

                             ( The Bloodstream Sermon ended )

        Phú Yên, Tháng Hai Mâu Tuất-2018
      -----------------------------------------------------
                                     Đàm Khánh-Hỷ