Thứ Sáu, 21 tháng 10, 2016

8. Luyện Tập Toán

                     

                    







          
      
(Levens Hall -Cumbria-Garden )
                                                                   BÀI 8(68)
                                     ***
    A. ĐỀ BÀI:
    Chứng minh rằng bất cứ một số tự nhiên nào không trùng với luỹ thừa nguyên của số 2 đều đặt được dưới dạng tổng của hai hay nhiều hơn hai số tự nhiên liên tiếp.

    B. HƯỚNG DẪN:
   
   I. Chuẩn Bị:
  1. Lũy thừa nguyên của số 2 luôn là số chẵn và là chỉ chứa các thừa số chẵn.
  2. Đặt số tự nhiên N dưới dạng một số không phải là bậc lũy thừa nguyên của số 2 : N = 2n (2m + 1) , m ≥ 1; n ≥ 0, vì (2m + 1) là số lẻ
  3. Tổng của n số tự nhiên liên tiếp bắt đầu từ 1 là 1/2n(n+1)

    II. Trình Tự Giải:
  1. Xác định dạng của số không phải là lũy thừa nguyên của số 2 là 
N =  2n (2m + 1), do vì (2m + 1) là một số lẻ.
  2. Tổng của k số tự nhiên liên tiếp bắt đầu từ a là:
N = a + (a+1) + (a+2) +…+(a+k-1) = ka + 1 + 2 + ... + (k-1) = ka + (k-1)k/2.
    Từ đó phải chứng minh: 2N  = (2a + k – 1)k =   
2n+1 (2m + 1).
    Trong đó: m ≥ 1, n ≥ 0 ; a ≥ 1 , k ≥ 2 (1)

    C. BÀI GIẢI: 

   Gọi N là số tự nhiên không phải là luỹ thừa   bậc số nguyên của 2, thì N có dạng: 
 N =  2n (2m + 1). Trong đó m, n là các số nguyên, thừa số (2m + 1) là số lẻ, 
 nên tích  2n (2m + 1)  không phải là   luỹ thừa nguyên của 2.
    Áp dụng cho m ≥ 1; n ≥ 0. Yêu cầu chứng minh của bài toán là tồn tại các số nguyên
                                  a ≥ 1          và k ≥ 2             (1)
mà đối với chúng thì: a + (a+1) + (a+2) +…+ (a+k-1) = ka + (k-1)k/2 = N
Hay phải chứng minh rằng : 2N = (2a + k-1)k =  
2 n+1(2m+1)        (2)

    Chú ý:
    Tổng của n số tự nhiên đầu tiên là: 1/2n(n+1) , ở đây là 1/2(k-1)(k-1+1) = (k-1)k/2
    Điều kiện (2): 2N = (2a + k-1)k = 
2 n+1(2m+1) thực hiên được do một trong hai trường hợp:
    Trường hợp 1:   Hoặc     2a + k - 1  =   2 n+1   và     k = 2m+1. 
    Tức là:    2a  =  2 n+1 – k +1 = 2. 2 n  – (2m +1) + 1 = 2. 2 n – 2m 
    Hay            a =   2n – m     và     k  =  2m+1                   (3)
    Các số nguyên định ở hệ thức (3) thỏa cho điều kiện (1) a ≥ 1; k ≥ 2 
chỉ trong trường hợp nếu :                     m <  2n             (4)
    Ví dụ:           Cho N = 20,
thì  2N = 40 = (2a + k-1)k  =  2n+1(2m +1) =  22+1(2.2 + 1), 
trong đó   2n = 22 > 2 = m  thỏa cho điều kiện (4)
nên   a =  2n – m =  22 – 2 = 2, và  k = 2m+1 = (2.2 + 1) = 5.
 Và,    N = 2 + 3 + 4 + 5 + 6   =    20 

     Trường hợp 2:  Hoặc điều kiện (2): 2N = (2a + k-1)k =  2n+1(2m+1) 
 cũng thực hiện được nếu: 2a+k-1 = 2m+1  và  k =  2n+1 . 
    Từ đó,  2a = ( 2m + 1) – k + 1 = (2m + 1) -  2n+1 + 1 = 2(m+1-  2n )
     Hay      a = m+1 -  2n     và    k  =  2n+1               (5)
    Các số a và k định ở  (5)  là các số nguyên, theo đó điều kiện (1)
a  ≥  1;   k  ≥  2  thực hiện được chỉ trong trường hợp 
nếu :                         m  >  2n            (6) 
    Ví dụ:          Cho N = 31  thì :
2N = 62 = (2a + k-1)k =  2n+1(2m +1) =  20+1(2.15 + 1), trong đó
 2n  =  20 = 1  <  15 = m  thỏa cho điều kiện  (6), 
 nên  a = m+1 -  2n  = 15 + 1 – 1 = 15, và  k =  2n+1  =  20+1  = 2
    Và,                         N  = 15 + 16  = 31
    
    Vậy trong cả hai trường hợp xác định hoặc bất đẳng thức (4) hoặc bất đẳng thức (6) đều thực hiện được, nên phương trình (2) luôn có đáp số cho các số nguyên a, k theo điều kiện (1).
    Chẳng hạn,
  
  Chẳng hạn,
   Cho N = 50  thì 2N = 100 = 4. 25 = 21+1(2.12+1),
trong đó   2n = 21 <  12 = m , thỏa cho điều kiện (6)
nên  a =  m+1 -  2n = 12+1- 2 = 11, và  k =  2 n+1  =  21+1 =  4
    Và, N = 11 + 12 +13 +14 = 50
    Cho N = 56  thì  2N = 112 = 23+1(2.3 +1), trong đó: 2n = 23 > 3 = m, thỏa cho
 điều kiện (4), nên  a =  2n – m =  23 – 3 = 5, và k =   2m+1 =  2.3 +1) =   7
   Và N  =  5 + 6 + 7 + 8 + 9 + 10 + 11   =  56.

    Ghi chú:
    Khi   2n = m  thì có thể áp dụng cho cả  hai trường hợp (3) hoặc (5).
      Nếu  dùng hệ thức (3) thì: k = 2m + 1, và   a = 2n – m = 0. Điều kiện (1) sẽ là  a ≥ 0.
   Nếu   dùng hệ thức (5) thì k = 2n+1 ,  và  a = m+1-  2n = 1 


    ĐỀ BÀI 9     
     Tìm một số có ba chữ số  với  tính chất  là  nếu  nó   được đếm theo  cơ số khác cơ số 10 sẽ  trở thành  2 lần lớn hơn  số  ấy   đếm theo cơ số 10.

    Chuẩn Bị:
  1. Cách đặt một số dưới dạng tổng của các số hạng theo hệ cơ số của nó.
  2. Tính chất chia hết cho một số của các số hạng trong một đẳng thức.
  3. So sánh các số đếm theo hệ thập phân cơ số 10 và đếm theo hệ cơ số khác 10.


Thứ Tư, 12 tháng 10, 2016

7. Luyên Tập Toán



                     









                                         
                         BÀI 7(63)
                                                 ***
    A. ĐỀ BÀI

    Từ các số 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, lập thành các số gồm bốn chữ số không chứa các chữ số lặp lại. Tính tổng của các số ấy.

    B. HƯỚNG DẪN
    I. Chuẩn Bị:
  1. Cách đặt một số dưới dạng tổng theo các hàng thập phân
  2. Tổng của n số tự nhiên đầu tiên là: n(n+1):2

    II. Trình Tự Bài Giải:
    Cách 1:
  1. Đặt   
c1  , c2 , c3 , c4  là bốn chữ số của các số phải tìm. Có 9 cách chọn  c1   , 8 cách chọn   c2    , 7 cách chọn  c3 ,  và  6 cách chọn   c4   . Cả thảy có 9.8.7.6 = 3024 cách hay 3024 số có bốn chữ số   c1  , c2 , c3 , c4  
  2. Vì các chữ số không trùng nhau nên có thể xếp 3024 số này thành hai 1512 cặp, đặc điểm trong mỗi cặp là hai chữ số ở hàng thập phân tương ứg đều có tổng bằng 10. Từ đó tính được tổng của mỗi cặp, rồi tổng của 1512 cặp hay của 3024 số.

    Cách 2: 
    Cũng giống như cách 1, chỉ khác là thay vì ghép nhóm 2 thì ghép thành 336 nhóm 9 số, sao cho các hàng thập phân tương ứng của chín số trong nhóm đều có đủ các số từ 1 đến 9, để tổng của chúng đều bằng 45. Từ đó tính ra tổng của mỗi nhóm rồi tổng của 336 nhóm hay 3024 số.

    C. BÀI GIẢI
    

    1/ Cách 1:
    Trong chín số 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ta sẽ có 9 cách để chọn chữ số đầu  
c1    , còn lại tám số ta sẽ có 8 cách để chọn chữ số   c2   , tiếp theo có 7 cách chọn chữ số  c3 ,      và 6 cách để chọn chữ số   c4 .  Như vậy có tất cả là 9. 8. 7. 6 = 3024 cách hay 3024 số có 4 chữ số không có chữ số lặp lại.  3024 số này có thể ghép thành cặp với nhau sao cho 2 chữ số ở bất cứ hàng thập phân tương ứng nào trong cặp đó cũng đều có tổng bằng 10. Ví dụ ghép 2467 với 8643; 1365 với 9745 ,v.v. Như vậy sẽ có 3024:2 = 1512 cặp. Mỗi hàng thập phân trong một cặp đều gồm hai chữ số có tổng của chúng bằng 10 nên tổng của bốn hàng thập phân trong mỗi cặp là 1000 . 10 + 100 . 10 + 10 . 10 + 10 = 1111 . 10 = 11110. Vì tổng của mỗi cặp số bằng 11110 và có tất cả 1512 cặp nên tổng của các số có bốn chữ số không lặp lại là: 11110 . 1512 = 16 789 320.

    2/ Cách 2:
    Làm như bước đầu của cách 1 để có 3024 số có 4 chữ số không lặp lại.
   Tiếp theo thay vì chia 3024 số thành nhóm 2 thì ta chia chúng thành nhóm 9, sao cho tại bất cứ hàng thập phân nào của chín số trong nhóm cũng đều chứa đủ các số có các chữ số: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Ví dụ 9 số: 1345, 2468, 5679, 3516 , 6827 , 8931, 7154, 9283, 4792 lập thành một nhóm. Có 3024 số nên có thể lập thành 3024 : 9 = 336 nhóm.     Tại bất cứ hàng thập phân nào trong nhóm đều có tổng của chín chữ số bằng: 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 = 45. Vậy tổng chín số trong mỗi nhóm bằng 1000 . 45 + 100 . 45 + 10 . 45+ 45 = ( 1000 + 100 + 10 + 1) . 45 = 45. 1111 = 49 995. Và, có cả thảy 336 nhóm nên tổng của 3024 số có 4 chữ số không lặp lại bằng 49 995 . 336 = 16 789 320.


                                                                    
                                             

     ĐỀ BÀI 8 
     
    Chứng minh rằng bất cứ một số tự nhiên nào không trùng với luỹ thừa nguyên của số 2 đều đặt được dưới dạng tổng của hai hay nhiều hơn hai số tự nhiên liên tiếp.
    
    Chuẩn Bị:
    
1. Lũy thừa nguyên của số 2 luôn là số chẵn.
    2. Đặt số tự nhiên N dưới dạng một số không phải là bậc lũy thừa nguyên của số 2 :         N =  
2n(2m + 1) , trong đó   m ≥ 1, n ≥ 0,   do vì (2m + 1) là số lẻ .  

    3. Tổng của n số tự nhiên liên tiếp bắt đầu từ 1 là 1/2n(n+1)