Thứ Sáu, 29 tháng 12, 2017

Kỳ 10: Thiếu Thất Lục Môn




                                 








                      Đọc Lại
                           
             THIẾU  THẤT  LỤC  MÔN

                                 Kỳ 10
                    Cửa Thứ Năm (Tiếp theo)

          NGỘ TÁNH LUẬN (16-29)
                     *** 
 I. Nguyên văn
                                第五門: 悟性論 (16-29) 

 16,若解時法逐人;若不解時人逐法。若法逐於人,則非法成法;若人逐於法,則法成非法。若人逐於法,則法皆妄;若法逐於人,則法皆真。是以聖人亦不將心求法,亦不將法求心,亦不將心求心,亦不將法求法。所以心不生法,法不生心,心法兩寂,故常為在定。

17.眾生心生則佛法滅;眾生心滅則佛法生。心生則真法滅;心滅則真法生。
     已知一切法各不相屬, 是名得道人。知心不屬一切法, 此人常在道場。

18.迷時有罪,解時無罪。何以故?罪性空故。迷時無罪見罪。若解時即罪無罪。何以故?罪無處所故。經云:”諸法無性,真用莫疑,疑即成罪。”何以故?罪因疑惑而生。若作此解者,前世罪業即
為消滅 .  

19.迷時六識五陰皆是煩惱生死法;悟時六識五陰皆是涅槃無生死法。修道之人不外求道。何以故? 知心是道。 若得心時, 無心可得;若得道時, 無道可得。若言將心求道得者, 皆名邪見。

20.迷時有佛有法;悟無佛無法。何以故?悟即是佛法。
    夫修道者,身滅道成,亦如甲拆樹生.此業報身念念無常,無一定法。但隨念念修之,亦不得厭生死,亦不得愛生死。但念念之中,俱不妄想,則生證有餘涅槃, 死入無生法忍。

21  眼見色時,不染於色,耳聞聲時,不染於聲,皆解脫也。眼不著色,
眼為禪門,耳不著聲,耳為禪門。總而言之,見色性者常解脫;見色相者常繫縛。不為煩惱繫縛者,即名解脫,更無別解脫。善觀色者,色不生於心,心不生於色,即色與心俱是清淨。

22. 無妄想時,一心是一佛國;有妄想時,一心是一地獄。眾生造作
妄想,以心生心,故常在地獄。菩薩觀察妄想,不以心生心,故常在佛國。若不以心生心,則心心入空,念念歸靜,從一佛國,至一佛國。若以心生心, 則心心不靜,念念歸動,從一地獄, 歷一地獄。若一念心起,則有善惡二業,有天堂地獄。若一念心不起,即無善惡二業,亦無天堂地獄。

23.  為體非有非無, 在凡即有,在聖即無。聖人無其心,故胸臆空洞, 與天同量。心得涅槃時,即不見有涅槃。何以故?心是涅槃。若心外更見涅槃, 此名著邪見也

24.一切煩惱為如來種子,為因煩惱而得智慧。只可道煩惱生如來,不可得道煩惱是如來。故身心為田疇,煩惱為種子,智慧為萌芽,如來喻於穀也。

25. 佛在心中,如香在樹中。煩惱若盡,佛從心出。朽腐若盡,香從
樹出。即知樹外無香,心外無佛。若樹外有香, 即是他香;心外有佛, 即是他佛。

26..心中有三毒者,是名國土穢惡;心中無三毒者,是名國土清淨。經云:  “若使國土不淨穢惡充滿,諸佛世尊於中出,無有此處。” 不淨穢惡者, 即無明三毒也。諸佛世尊者, 即清淨覺悟心也。

27.一切言語無非佛法。若能無其所言,盡日言而是道。若能有其所言,終日默而非道。是故如來言不乘默,默不乘言,言不離默。悟此言默者,皆在三昧。若知時而言,言亦解脫。若不知時而默,默亦繫縛。是故言若離相,言亦名解脫。默若著相, 默即是繫縛。

28.夫文字者,本性解脫。文字不能就繫縛。繫縛自來就文字。法無高下。若見高下,即非法也。非法為筏,是法為人。筏者,人乘其筏,即渡非法,則是法也。若以世俗言之,即有男女貴賤;以道言之,即無男女貴賤。是以天女悟道,不變女形,車匿解真,寧移賤稱,此蓋非男女貴賤,皆由一相也。天女於十二年中求女相,了不可得。即知於十二年中求男相,亦不可得。十二年者,即十二入是也。

29.離心無佛;離佛無心。亦如離水無冰;亦如離冰無水。言離心無佛者,非是遠離於心,但使不著心相。經云: “不見相名為見佛。” 即是離心相也。離佛無心者,言佛從心出。心能生佛, 然佛從心生, 而佛未嘗生心。亦如魚生於水,水不生於魚。欲觀於魚者,未見魚而先見水。欲觀於佛者,未見佛而先見心。即知已見魚者忘於水,已見佛者忘於心. 若不忘於心,尚為心所惑,若不忘於水, 尚被水所迷。

II. Âm
                Đệ ngũ môn: Ngộ Tánh Luận (16-29)

16. Nhược giải thời pháp trục nhân; nhược bất giải thời nhân trục pháp. Nhược pháp trục nhân, tắc phi pháp thành pháp;nhược nhân trục pháp, tắc pháp thành phi pháp. Nhược nhân trục ư pháp, tắc pháp giai vọng; nhược pháp trục ư nhân, tắc pháp giai chân. Thị dĩ thánh nhân diệc bất tương tâm cầu pháp, diệc bất tương pháp cầu tâm, diệc bất tương tâm cầu tâm, diệc bất tương  pháp cầu pháp. Sở dĩ tâm bất sanh pháp, pháp bất sanh tâm, tâm pháp lưỡng tịch, cố thường vi tại định.

17. Chúng sanh tâm sanh tắc Phật pháp diệt; chúng sanh tâm diệt tắc Phật pháp sanh. Tâm sanh tắc chân pháp diệt; tâm diệt  tắc chân pháp sanh. Dĩ tri nhất thiết pháp các bất tướng thuộc, thị danh đắc đạo nhân. Tri tâm bất thuộc nhất thiết pháp, thử nhân thường tại đạo tràng.
   
18. Mê thời hữu tội, giải thời vô tội. Hà dĩ cố? Tội tánh không cố. Mê thời vô tội kiến tôi. Nhược giải thời tức tội vô tội. Hà dĩ cố? Tội vô xứ sở cố. Kinh vân: “Chư pháp vô tánh, chân dụng mạc nghi, nghi tức thành tội. Hà dĩ cố? Tội nhân nghi hoặc nhi sanh. Nhược tác thử giải giả, tiền thế tội nghiệp tức vi tiêu diệt.

19.Mê thời lục thức ngũ ấm giai thị phiền não sanh tử pháp; ngộ thời lục thức ngũ ấm giai thị Niểt  bàn vô sanh tử pháp. Tu đạo chi nhân bất ngoại cầu đạo. Hà dĩ cố? Tri tâm thị đạo.
    Nhược đắc tâm thời, vô tâm khả đắc; nhược đắc đạo thời,vô đạo khả đắc. Nhược ngôn tương tâm cầu đạo đắc giả, giai danh tà kiến.

20. . Mê thời hữu Phật hữu pháp; ngộ vô Phật vô pháp. Hà dĩ cố? Ngộ tức thị  Phật pháp.
    Phù tu đạo giả, thân diệt  đạo thành, diệc như giáp sách thụ sanh, thử nghiệp báo thân niệm niệm vô thường vô nhứt định pháp. Đản tùy niệm niệm tu chi, diệc bất đắc yếm sanh tử, diệc bất đắc ái sanh tử. Đản niệm niệm chi trung, đản bất vọng tưởng, tắc sanh chứng hữu dư Niết bàn, tử nhập vô sanh pháp nhẫn.

21. Nhãn kiến sắc thời, bất nhiễm ư sắc; nhĩ văn thanh thời, bất nhiễm ư thanh, giai giải thoát dã.Nhãn bất trước sắc, nhãn  vi thiền môn, nhĩ bất trước thanh, nhĩ vi thiền môn. Tổng nhi ngôn chi, kiến sắc tánh giả thường giải thoát; kiến sắc tương giả thường hệ phược . Bất vi phiền não hệ phược giả, tức danh giải thoát, cánh vô biệt giải thoát. Thiện quán sắc giả, sắc bất sanh ư tâm, tâm bất sanh ư sắc, tức sắc dữ tâm câu thị thanh tịnh.

22. Vô vọng tưởng thời, nhứt tâm thị nhứt Phật quốc; hữu vọng tưởng thời, nhứt tâm thị nhứt địa ngục. Chúng sanh tạo tác vọng tưởng, dĩ tâm sanh tâm, cố thường tại địa ngục. Bồ tát quán sát vọng tưởng, bất dĩ tâm sanh tâm, cố thường tại Phật  quốc. Nhược bất dĩ tâm sanh tâm, tắc tâm tâm nhập không, niệm niệm qui tịnh, tùng nhứt Phật quốc chí nhứt Phật quốc. Nhược dĩ tâm sanh tâm, tắc tâm tâm bất tịnh, niệm niệm qui động, tùng nhứt địa ngục, lịch nhứt địa ngục. Nhược nhứt niệm tâm  khởi, tắc hữu thiện ác nhị nghiệp, hữu thiên đường địa ngục. Nhược nhứt niệm tâm bất khởi, tức vô thiện ác nhị nghiệp, diệc vô thiên đường địa ngục.

23. Vi thể phi hữu phi vô, tại phàm tức hữu, tại thánh tức vô.Thánh nhân vô kỳ tâm, cố hung ức không đỗng,dữ thiên đồng lượng. Tâm đắc Niết bàn thời, tức bất kiến hữu Niết bàn. Hà dĩ cố? Tâm thị Niết bàn. Nhược tâm ngoại cánh kiến Niết bàn, thử danh trước tà kiến dã.

24. Nhất thiết phiền não vi  Như lai chủng tử, vi nhân phiền  não nhi đắc trí huệ. Chỉ khả đạo phiền não sanh Như lai, bất khả đắc đạo phiền não thị Như lai. Cố thân tâm vi điền trù, phiền não vi chủng tử, trí huệ vi manh nha, Như lai dụ ư cốc dã.

25. Phật tại tâm trung như hương tại thụ trung. Phiền não nhược tận, Phật  tùng tâm xuất. Hủ  phụ nhược tận, hương tùng thụ xuất. Tức tri thụ ngoại  vô hương, tâm ngoại vô Phật. Nhược thụ ngoại hữu hương, tức thị tha hương; tâm ngoại hữu Phật, thức thị tha Phật.

26. Tâm trung hữu tam độc giả, thị danh quốc độ uế ác; tâm trung vô   tam độc giả, thị danh quốc độ thanh tịnh. Kinh vân: “Nhược sử quốc dộ bất tịnh uế ác sung mãn,  chư Phật thế tôn ư trung xuất, vô hữu thử xứ.”Bất tịnh uế ác giả, tức vô minh tam độc dã. Chư Phật thế tôn giả tức thanh  tịnh giác ngộ tâm dã.

27. Nhứt thiết ngôn ngữ vô phi Phật pháp. Nhược  năng vô kỳ sở ngôn, tận nhật ngôn nhi thị đạo. Nhược năng hữu kỳ sở ngôn, chung nhật mặc  nhi phi đạo. Thị cố Như lai ngôn bất thừa mặc, mặc bất thừa ngôn, ngôn bất ly mặc. Ngộ thử ngôn mặc giả, giai tại tam muội.Nhược tri thời nhi ngôn, ngôn diệc giải thoát. Nhược bất tri thời nhi mặc,mặc diệc hệ phược. Thị cố ngôn nhược ly tướng, ngôn diệc danh giải thoát; mặc nhược trước tướng, mặc tức thị hệ phược.

28. Phù văn tự giả, bản tánh giải thoát. Văn tự bất năng tựu hệ phược. Hệ phược tự lai tựu văn tự. Pháp vô cao hạ. Nhược kiến cao hạ, tức phi pháp dã. Phi pháp vi phiệt, thị pháp vi nhân. Phiệt giả, nhân thừa kỳ phiệt, tức độ phi pháp, tắc thị pháp dã. Nhược dĩ thế tục ngôn chi, tức hữu nam nữ quý tiện; dĩ đạo ngôn chi, tức vô nam nữ quí tiện. Thị dĩ thiên nữ ngộ đạo, bất biến nữ hình, Xa Nặc giải chân, Ninh Di tiện xưng, thử cái phi nam nữ quí tiện, giai do nhứt tướng  dã. Thiên nữ  ư thập nhị niên trung cầu nữ tướng, liễu bất khả đắc. Tức tri ư thập nhị niên trung cầu nam tướng, diệc bất khả đắc. Thập nhị niên giả, tức thập nhị nhập thị dã.

29. Ly tâm vô Phật, ly Phật vô tâm. Diệc như ly thủy vô băng; diệc như ly băng vô thủy. Ngôn ly tâm vô Phât giả, phi thị viễn ly ư tâm, đản sử bất trước tâm tướng. Kinh vân: “Bất kiến tướng danh vi kiến Phật.                                “ tức thị ly  tâm tướng dã. Ly Phật vô tâm giả, ngôn Phật tùng tâm xuất. Tâm năng sanh Phật, nhiên Phật tùng tâm sanh, nhi Phật vị thường sanh tâm.
      Diệc như ngư sanh ư thủy, thủy bất sanh ư ngư. Dục quán ư ngư giả, vị kiến ngư nhi tiên kiến thủy. Dục quán ư Phật giả, vị kiến Phật nhi tiên kiến tâm. Tức tri dĩ kiến ngư giả vong ư thủy, dĩ kiến Phật giả vong  ư tâm. Nhược bất vong ư tâm, thượng vi tâm sở hoặc, nhược bất vong ư  thủy, thượng bị thủy sở mê.

III. Nghĩa:

1/ Việt:
                  Cửa thứ năm: Luận Về Tánh Giác Ngộ

16. Khi đã hiểu thì pháp đuổi theo người;  khi không hiểu thì người đuổi theo pháp. Nếu pháp đuổi theo người, ắt không phải pháp trở thành   pháp; nếu người đuổi theo pháp, ắt pháp trở thành không phải pháp. Nếu người chạy theo pháp, ắt các pháp đều là hư vọng; nếu pháp chạy theo người, ắt các pháp đều là chân thực. Vì vậy, thánh nhân không đem tâm cầu pháp, cũng không đem pháp cầu tâm, cũng không đem tâm cầu tâm, cũng không đem pháp cầu pháp. Như  vậy tâm không sanh pháp, pháp không sanh tâm, cả hai tâm và pháp đều dứt bặt, cho nên lúc nào cũng ở trong định.

 17. Tâm của chúng sanh   sanh, ắt pháp Phật diệt; tâm chúng sanh diệt, ắt pháp Phật sanh. Tâm sanh ắt chân pháp diệt; tâm diệt ắt chân pháp sanh. Biết rõ hết thảy các pháp đều không tùy thuộc nhau,  gọi là người đắc đạo. Biết rõ tâm không lệ thuộc vào tất cả pháp, người ấy luôn ở trong đạo tràng.

18. Khi mê thì thấy có tội; khi thấu  hiểu   thì thây không có tội. Vì sao vậy? Vì   tánh của tội là không. Khi mê thì không có  tội   thấy là  có tội. Nếu hiểu rõ  thì  tội tức  là không có tội. Tại sao vậy? Vì  tội không     ở đâu cả. Kinh nói: “ Các pháp đều không có tự tánh, dùng thực đừng nghi, nghi tức thành tội. Tại sao vậy? Tội là do nghi hoặc sanh ra. Nếu hiểu rõ điều này, thì bao nhiêu tội nghiệp đời trước liền tiêu tan hết.

19. Khi mê thì sáu thức, năm ấm đều là pháp sanh tử phiền não; khi ngộ thì sáu thức, năm ấm đều là pháp Niết bàn không sanh tử. Người tu hành thì không cầu đạo ở bên ngoài. Vì sao vậy? Rõ biết tâm là đạo.
    Khi được tâm rồi mới biết không có tâm nào có thể được; khi đắc đạo rồi mới hay không có đạo nào có thể đắc. Nếu nói đem tâm cầu đạo mới được, đó đều là tà kiến.

20. . Khi mê thì có Phật, có pháp; khi ngộ thì không có Phật, không có pháp. Tại sao vậy? Vì ngộ tức Phật pháp.
     Phàm là tu đạo,  thân diệt thì đạo thành, cũng như vỏ cây nứt rụng thì   mầm cây sanh trưởng. Cái thân nghiệp báo  này mỗi niệm đều vô thường, không có   pháp nào nhất định. Chỉ tùy theo mỗi niệm đều tu hành, cũng không được chán nãn sanh tử, cũng không được  ham mê sanh tử. Chỉ luôn trong mỗi niệm đều không  có vọng tưởng, thì khi sống ắt chứng Niết bàn vô dư, khi chết  vào Vô sanh pháp nhẫn.

21. Khi mắt thấy sắc, chẳng nhiễm nơi sắc; khi tai nghe thanh , chẳng nhiễm nơi thanh, như  vậy  đều là giải thoát. Mắt không bị nhiễm  hình sắc thì  mắt là cửa thiền, tai không bị nhiễm âm thanh, thì tai là cửa thiền. Nói chung, thấy tánh thật  của hình sắc thì  luôn thường giải thoát, nhưng thấy tướng mạo của hình sắc thì luôn thường  bị trói buộc. Không vì phiền não mà bị trói buộc thì gọi là giải thoát, ngoài ra không có giải thoát nào khác. Giỏi quán xét   sắc thì sắc chẳng sanh ở tâm, tâm cũng chẳng sanh nơi sắc, tức sắc và tâm đều thanh tịnh.

22. Khi không vọng tưởng thì mỗi  tâm là một nước Phật; khi có vọng tưởng thì mỗi tâm là một địa ngục. Chúng sanh tạo ra vọng tưởng, dùng tâm sanh tâm nên thường luôn ở tại địa ngục. Bồ tát quán sát vọng tưởng, không lấy tâm sanh tâm nên luôn thường ở tại cõi Phật. Nếu không lấy tâm sanh tâm, tức mỗi tâm nhập vào  không, mối niệm trở về tịnh, từ cõi Phật này cho đến cõi Phật  khác. Nếu dùng tâm sanh tâm ắt mỗi tâm đều bất tịnh, mỗi niệm quay về động, từ địa ngục này trải qua địa ngục khác. Nếu  một niệm khởi tâm, ắt có hai nghiệp thiện ác, có thiên  đường địa ngục. Nếu một niệm không khởi tâm, tức không có hai nghiệp thiện ác, cũng không có thiên đường địa ngục.

23. Thực thể  thì không có không không, nhưng ở phàm coi là có, ở thánh là không. Thánh nhân vốn tâm  không, nên trong lòng rỗng suốt, cùng trời rộng lớn bao la. Khi tâm được Niết bàn, chẳng thấy có Niết bàn. Tại sao vậy?  Vì tâm chính là Niết bàn. Nếu ngoài tâm lại thấy có Niết bàn, đó là  bám chấp   tà kiến.

24. Hết thảy phiền não đều là hột giống Như lai, vì nhân có phiền não mới có được trí huệ. Chỉ có thể nói “phiền não sanh Như lai”, không thể nói “ phiền não chính là Như lai.” Cho nên thân tâm như là vườn ruộng, phiền não là hột giống, trí huệ là mầm mộng, Như lai dụ như lúa thóc.

25. Phật ở trong tâm như trầm hương ở trong cây. Nếu dứt hết phiền não, thì Phật từ tâm hiện ra;vỏ mục nếu đã   sạch  rồi thì   trầm hương từ trong cây lộ ra. Tất phải  biết rằng ngoài cây không có trầm hương, ngoài tâm không có Phật. Nếu ngoài cây có hương, tức là hương của cây nào  khác; ngoài tâm có Phật, tức là Phật của ai khác. 

26. Trong tâm có ba độc, gọi đó là cõi nước xấu ác; trong tâm không có ba độc, gọi đó là cõi nước  thanh tịnh. Kinh nói: “ Nếu khiến cho một cõi nước không thanh tịnh, xấu  ác đầy dẫy lên ,thì   chư Phật Thế tôn trong đó sẽ hiện ra, điều này không đâu có được. “ Không thanh tịnh, xấu ác tức là vô minh, ba độc vậy. Chư Phật Thế tôn, tức là tâm thanh tịnh, giác ngộ vậy.

27. Tất cả ngôn ngữ không có gì   không phải là pháp Phật. Nếu điều mình nói vốn là không, thì nói suốt ngày vẫn là đạo. Nếu điều mình nói vốn là có, thì dẫu im lặng suốt ngày cũng không phải là đạo. Cho nên   Như lai  thì lời  nói không dựa trên im lặng, im lặng không dựa trên lời nói, lời nói và im lặng không rời nhau. Hiểu rõ  điều  này   thì nói và im lặng đều ở trong tam muội. Nếu khi biết mà nói, thì nói cũng giải thoát; nếu khi không biết mà im lặng, thì im lặng cũng là trói buộc. Cho nên, nói mà rời bỏ tướng thì nói  cũng  là giải thoát, còn im lặng mà bám chấp tướng thì im lặng tức là bị trói buộc.

28. Phàm văn tự thì bản tánh là giải thoát. Văn tự không thể tạo sự trói buộc. Sự trói buộc tự đến tạo ra văn tự. Pháp vốn không có cao thấp. Nếu thấy có cao thấp, tức không phải là pháp vậy. Không phải pháp  như là  chiếc bè, đúng là pháp như   người tu. Người tu hành cỡi trên chiếc bè ấy, tức đi qua  cái không phải pháp mà đúng pháp vậy.  Nếu nói theo thế tục, ắt có nam nữ, sang hèn; nói theo đạo, ắt không có nam nữ, sang hèn. Do đó,  thiên nữ ngộ đạo mà thay đổi hình nữ, Xa Nặc hiểu rõ chân thật, Ninh Di  xưng nhận   hèn hạ, Ấy là vì không có nam nữ,  sang hèn, tất cả đều do từ một tướng vậy. Thiên nữ suốt 12 năm cầu tướng nữ, rốt lại không dược. Ắt biết rằng trong 12 năm cầu tướng nam cũng không thể được. Mười hai năm tức  là mười hai  nhập vậy.

29.Rời    tâm  thì không có Phật, rời   Phật thì không có tâm. Cũng như rời khỏi  nước thì không có băng, rời khỏi băng thì không có nước. Nói: “Rời   tâm không có Phật.” không phải là nói   rời bỏ xa  tâm mà chỉ nói là đừng bám chấp vào cái tướng của tâm. Kinh nói: “Không thấy tướng tức là thấy Phật.”, tức là rời cái tướng của tâm vậy. Nói rời Phật thì không có tâm là nói Phật từ tâm hiện ra. Tâm có thể hiện  sanh ra   Phật, nên Phật từ tâm hiện sanh, nhưng Phật chưa từng sanh ra tâm. Cũng như cá sanh ở nước, chứ nước không hề sanh ở cá. Cho nên muốn xem cá thì chưa thấy cá đâu mà trước hết đã thấy nước. Cũng vậy, muốn thấy Phật, chưa thấy Phật mà  trước đã thấy tâm. Ắt phải  biết đã thấy cá   rồi cần   quên nước, đã thấy Phật rồi cần   quên tâm. Nếu không quên tâm, vẫn vì tâm mà bị sai lạc, không quên nước thì vẫn bị nước làm mê lầm nữa. 

 2/ English:
     
             The fifth door: Sermon On The Enlightened Nature
 
16. When someone is able to understand , the truth will search for him, otherwise if he  is unable to understand , he will search  for the truth. If the truth  seeks for human, necessarily what that  is   the  untruth will become   truth; if the human seeks for   truth, necessarily what that is the truth will   become    untruth. When the human depends upon    truth, all things   are false; when the truth depemds upon human, all things are right. Therefore the sage has    neither  used his  mind  to seek the truth  nor used  the truth to seek his  mind, neither used  mind to seek the mind nor used truth to seek the truth. Consequently, his mind does not arise truth, also the truth does not give rise to his mind. And because both his mind and truth are quiet, he is always in meditation.

17. When the mind of the sentient beings comes into existence, the  Buddha-dharma is ceased to exist, inversely when  the the mind of the sentient beings  is ceased to exist, the Buddha- dharma comes into existence.   The mind having  arisen    is   the real dharma being ceased, inversely the mind being ceased   is the real dharma having arisen.  Whoever has known that all things are not belonged one another, is called the man  obtaining the Way. And, someone has known that the mind is not depended upon anything, he is constantly at the place of enlightenment.
  
18. When someome  is deluded, he  sees that  the sin exists  , and when he is   awakened, he sees  the  sin does not exist . Why is that? It’s because the nature of sin is empty.  By the delusion what that is not the sin, is seen as the sin, conversely by awakening what that  is seen as the sin, is not the sin. Why is that? It’s because there is no sin anywhere.   The sutra says: “All things have no their own nature.” Use  really, don’t be doubted! To   doubt     is to become  the sin.” Why is that? It’s because the sin is generated from the suspicion. If someone has reached such a comprehension, all his sins in the past will be exterminated.

19.  All the six consciousnesses and the five aggregates are the foundation of the suffering with   birth and death, if we are deluded. But they are the foundation of the Nirvana without birth and death, if we are awake.
    The practitioner does never seek   the Way from outside. Why is that? It’s because he knows that the mind is the Way.
    When you have obtained the mind, you will see  that   there is not any mind which could be obtained, and when you have  achieved the way, you will find that  there is no way which could be achieved.  If someone says that he can use his mind to seek  successfully the way, he is fallen into the false view. 

20.  When we are deluded, there are  the   Buddha  and Dharma , but when we are enlightened, there are not the Buddha and Dharna. Why is that? It’s because the enlightenment is the Buddha-Dharma.The fact regarding  the practitioner of the Way  is that while  the body  comes to be  expired, the   Way becomes    perfect. It's like when the bark is broken and fallen, the tree wil grow.  This karmic body undergoes a constant change  without anything fixed. It’s only necessary to cultivate it  according to each idea, and  do neither hate  nor love  the birth  and death. And,  you only keep in every thought   freed  from delusion, in life you will realise the Nirvana with   remainder, and in death with your endurance you will  penetrate into the law of  no - rebirth

21. To see  the form  but not to be  contaminated with form      by form,and to hear the sound but not to be contaminated by  sound all are the liberation. The eyes not being attached to form and the ears not being attached to sound are the gates  of pagoda.In general word,
those  who    see   the essence  of form  are often liberated, and those who  merely see the appearance of form are often bound.   Not  be bound by  afflictions is called the   liberation,  and finally there is no any liberation else. Someone who  is  able   to contemplate on the real nature of   form will see that the form does not arise from the mind and that the mind does not arise from the form. It’s is  both the form and mind are purity

22. One mind without delusion is one land of Buddha; one mind with delusion is one hell. The sentient  beings beget delusions, use the mind to create the  mind, thus they are     always  in the hell. Contrariwise, Bodhisattvas examine the delusion and do not use the mind to create the  mind, thus they  are always in the land of Buddha.  If someone does not use his mind to give birth to mind,  so every mind   enters  into emptiness ,  every thought returns to purity, and he will  go from one land of Buddha to  other that of Buddha . Contrariwise, if someone uses his mind to create   mind, so  every mind is impure, every thought returns  to agitation, and he will be undergone from one  hell to another.  When a thought from the mind arises , necessarily there are the two karmas good and bad, and   the heaven and hell also exist . When no anythought from the mind arises, necessarily there are not the two karmas good and bad, and the heaven and hell  also do not exist. 
   
23. The entities are  neither to be existence,   nor  to be nonexistence   But   in regard   to common people they exist, and   to the sage they do not exist. The  mind of the sage is empty, thus  in   his heart there is    spacious   serenity  as  immense sky. Someone  whose   mind    has reached the Nirvana will see that there is no any Nirvana. Why is that? It’s because just the mind  is  Nirvana. If to see that outside the mind   finally there is  the Nirvana, that  is called   false views.

24. All the suffering is    the seed of Tathagata  Buddha because suffering is the cause for obtaining   the wisdom. It maybe only to say that  the suffering gives  arise to  Tathagata, but it could not be to say that the suffering   is  very the Tathagata. Therefore, the body and mind are  as the field,  the suffering as the seed, the wisdom as the sprout, and Tathagata as the grain.

25. The Buddha  within  the mind  is like the   scent of  sandalwood within the tree.  When the mind has been  free from all  the suffering,  Buddha will come from that, just as when  the  barks have been already decayed    , the scent from tree will come off.  Know that there is no scent  outside the   sandalwood tree, and no Buddha outside the mind.  If outside the tree there is a scent, that is scent of another tree, and if outside the mind there is a Buddha, that is Buddha of another else.

26. The mind containing the three poisons is called the  filthy land; the mind  without   three poisons is called  the pure land. The sutra says: “ It’s wrong if  you think that let a country becoming fully impure and filthy , then  the Buddhas will  appear there.”  The impurity and filth are the  three  poisons  and ignorance   . Contrarily, the Buddhas are the pure and enlightened mind.

27. There is no any language which is not the Buddha-Dharma. If  what  you say is non-existent,  even you have said   all day, it is   also      the Way.   On the other hand,  if what you say is existent, even you  were silent  all day, it is also not   the Way. Therefore, Neither Tathagata’s   words are   based   on   silence,  nor is his silence based on words, but his words are always not separated from silence. Those who understand    the speech and silence in such a way  all  are  in  samadhi.
    When  someone who performs  a  speech with his  comprehension, though   having spoken,   is also to be freed.  On the other hand, if someone who  is in   silence with his ignorance, even though being silent  is also to be  tied.  Thus  to speak in separating from  appearance is called freedom, and the silence attached to the appearance is called bondage.

28 . The essence of language is liberate. It is unable to bind anthing, but only the binding comes  to  form the language. The ultimate reality is neither high nor low. If you see it having  high or low rank, that is unreality. The unreality is seen as the raft , but the reality as  passenger on the  raft. The person riding such a raft is same as a cultivator  uses  the unreality  to  return   to reality. According to the word of the secular world there are    male  and  female,   rich and poor. But, according to the word of the Way there is neither male nor female, neither rich nor poor. Therefore ,  the Goddess     realized the path,   she did not change her female form;  Xa-Nac (Channa) understood   the truth, and Ninh-Di did not change status, because all they   shared the same one origin. During twelve years the Goddess searched    for her  female form , finally she had no success. Hence know that  in  twelve years to search for one’s male form   also would be fruitless. The twelve years are referred to as the twelve entrances
  
29. separating from  the mind there is no Buddha;    separating from   the Buddha there  is no mind. Likewise,  without water there's no ice, and without ice there is no water.To say that “Separating from the mind  there is no Buddha.” does not mean far away from the mind, but only means do not attach to appearances of the mind. he sutra  says: “ To see no any appearance is called  seeing the Buddha.”  This  means to have to separate from appearances of the mind. And   saying   “  to separate from   the Buddha there  is no mind.”    means  that the Buddha comes from the mind.  The mind  can give existence to the Buddha,    the Buddha comes from the mind but  has never given birth  to the mind. That’s same as the fish   came  from water  but       has  never given birth to water. Those who want to see   fish, before seeing the fish,  have seen  the water . It’s   same as someone who wants  to  see  the Buddha has seen the mind  before he can see Buddha. Note that once you have seen the fish, you  should  forget about the water, just as once  you  have seen the Buddha, you should forget about the mind . If you have not forgotten about the mind , it will deceive you again , just as the water is able to confuse you if you have not forgotten about it.

    Phú Yên, Tháng Tám Đinh Dậu-2017
                                                 Đàm Khánh Hỷ