LƯỢC KHẢO KINH DỊCH
Đàm Khánh Hỷ
***
NỘI DUNG
Lời Nói Đầu
A. KHÁI QUÁT VỀ KINH DỊCH
I. Nguồn Gốc
1) Các dữ kiện liên hệ với Trung Quốc
2) Các dữ kiện liên hệ với Việt Nam
3) Cổ sử Việt Nam ghi bằng Kinh Dịch
II. Các tài Liệu Liên quan
1) Hà Đồ Và Lạc Thư
2) Sơn Phần - Liên Sơn Dịch,
3) Khí Phần - Qui Tàng Dịch,
4) Hình Phần – Kiền Khôn Dịch
B. CÁC KHÁI NIỆM CĂN BẢN
1/ Thái Cực
2/ Âm Dương
3/ Ngũ Hành
4/ Tổng Luận
4/ Tổng Luận
I. Hào Và Quẻ
1. Quẻ đơn
2.Quẻ kép 3. Ý nghĩa hào và quẻ
4. Giá trị của hào
5. Quan hệ giữa các hào
6. Biến đổi của hào
Kết Luận
II. Các Quẻ Và Đồ Hình
1) Tám Quẻ Đơn
2) 64 Quẻ Kép
a) Thứ Tự Tiên Thiên
b) Thứ Tự Chu Dịch
III. Ý Chính Của Các Quẻ
1) Diễn Nghĩa Theo Đối Đãi Nhị Biên(Tiên Thiên)
2) Diễn Nghĩa Theo Xếp Đặt Của Chu Dịch
D. CÁC ỨNG DỤNG
I. Dịch Số
1) Thiên Văn Lịch Số
2) Bói Toán
a) Các Lập Quẻ
b) Biến Quẻ
c) Cách Giải Thích Quẻ
II. Dịch Lý
1) Thời Tiết, Nông Lịch
2) Y Học Cổ Truyền
3) Triết Lý Tư Tưởng
a)Tam Vị Nhất Thể
b)Lưỡng Nguyên Nhất Thể
4) Lỳ Thuyết Nhị Phân
a)Trong Sinh Học
b)Trong Tin Học
Kết Luận
Tài Liệu Tham Khảo
Kỳ I
Lời Nói Đầu
Kinh Dịch là một tài liệu thời Thượng cổ của văn minh Á Đông , được dùng làm một trong ngũ kinh trong chương trình giáo dục chính thống Khổng giáo ngày xưa. Triết lý hữu vi nhập thế của Khổng giáo muốn áp dụng các qui luật vận hành biến dịch trong trời đất để ổn định tổ chức một xã hội người lý tưởng cho nên đã đưa Kinh Dịch vào chương trình đào tạo mẫu người cai trị . Khác hơn, Lão giáo với triết lý vô vi xuất thế, Kinh Dịch lại trở thành qui luật chủ chốt giúp cho người tu luyện vận dụng hội nhập đời sống vào bản thể sơ nguyên của vũ trụ. Còn đối với hạng người thế tục bình thường, không biết gì về lý thuyết Kinh Dịch, thì hằng ngày họ sống và làm việc theo qui luật Kinh Dịch mà không hề hay biết,
Các quốc gia Đông Á như Triều Tiên, Việt Nam tuy không đưa Kinh Dịch vào chương trình giáo dục phổ thông của Nhà nước, nhưng trước đây ở Miền nam Việt Nam chương trình học có đề cập một phần ở các Khoa Nhân Văn, và Triết học của cấp Đại học. Điều quan trọng hơn, không phải chỉ học hỏi nội dung nghĩa lý Kinh Dịch trên mặt lý thuyết ở học đường, thực tế Kinh Dịch cùng triết lý Lưỡng Nguyên, Âm Dương Ngũ Hành đã hòa nhập vào cuộc sống thường ngày của người dân. Tầm quan trọng của nó nâng lên đến cấp Nhà nước. Chẳng hạn, trên quốc kỳ của Hàn Quốc hiện nay người ta còn thấy biểu tượng Thái cực đồ với bốn quẻ Kiền-Khôn, Ly-Khảm của Kinh Dịch. Trước đây quốc kỳ của Nhà nước Việt Nam cũng có thời lấy ký hiệu quẻ Ly, rồi quẻ Kiền để biểu trưng cho trí tuệ và sức mạnh. Điểm nổi bậc về mặt văn hóa, tín ngưỡng là các di tích kiến trúc truyền thống đình, chùa, nhà thờ, nhà ở,.. của Việt Nam phần lớn đều lấy hình thức quẻ Ly làm biểu tượng tôn kính, cũng như các di chỉ hiện tại của khảo cổ học cho biết văn minh Việt Nam đã sử dụng Kinh Dịch từ thời cổ sơ.
Dịch là sự vận hành biến đổi cho nên việc tìm hiểu Kinh Dịch liên hệ tới các khái niệm về thời gian, không gian, và chuyển động. Quan niệm về thời gian và cách dùng không gian để diễn tả sự vận hành của thời gian là chủ đề gặp phải trong Kinh Dịch. Quan sát sự tương tác giữa các hiện tượng bằng cách dùng khái niệm độ số để hiện thực hóa không gian nhằm lượng giá phẩm chất và dự báo sự hiện hữu của thực tại là phương pháp và mục đích của Dịch số. Chứng nghiệm thực thể tối hậu của mọi hiện hữu, từ bản nguyên đơn nhất đến các vũ trụ đa tạp, chỉ là sự biến dịch, là thực thể vô ngôi vị không thể xác định bằng không gian nhưng chỉ cảm nhận được bằng phẩm tính, đó là cơ sở của Dịch lý. Hai ngành học này tùy thuộc lẫn nhau, tức là sự chính xác của Dịch số phải dựa trên nguyên tắc nhị phân và tuần hoàn của Dịch lý, ngược lại giá trị phẩm tính của Dịch lý được hiện thực hóa và kiểm nghiệm bằng Dịch số.
Với nội dung hạn hẹp của khảo luận này chỉ nhằm tóm lược để nêu lên các điểm sơ yếu sao cho độc giả, nhất là những người chưa hề biết gì về Kinh Dịch, cũng có thể có được khái niệm tổng quát về các điểm chính yếu của nó. Đối với các độc giả cần nghiên cứu có tính khoa học sâu xa thì phải truy cứu đối chiếu ở các tài liệu nói về Kinh Dịch phong phú hơn.
Hiện nay với phương tiện truyền thông tin học và ấn loát dễ dàng đã có rất nhiều tài liệu viết về đề tài này và phổ biến rộng rãi. Tuy nhiên, trong sự đa tạp đó, để tránh ngộ nhận và đi vào mê tín dị đoan, đồng thời giữ gìn và phát huy giá trị tinh hoa văn hóa dân tộc và chiều sâu minh triết của tổ tiên, việc chọn lựa quan điểm chánh đáng khi tiếp cận với chủ đề này là quan trọng. Đó cũng là lý do của khảo luận này.
Vì điều kiện nông thôn, ấn loát hạn chế, nên việc tham khảo phần lớn phải dựa trên các tài liệu xuất bản trên các trang mạng, người viết kính mong sự góp ý chỉ dẫn của độc giả, và chân thành xin lỗi cùng cảm ơn các tác giả có tên và tài liệu trích dẫn, cũng như những người giúp đỡ về vật chất và tinh thần để hoàn thành tập khảo luận này.
Tuy Hòa, Xuân Quý Tỵ, 2013
A.- KHÁI QUÁT VỀ KINH DỊCH
I.- Nguồn Gốc
Cho đến nay trong giới học giả thế giới chưa có sự nhất trí về sinh quán và tác quyền nguyên ủy của Kinh Dịch. Về mặt chữ viết thì trên 2000 năm các tác giả Trung Quốc đã ra công diễn giải, suy diễn nội dung, áp dụng và truyền bá cho nên nhiều người nghĩ rằng Kinh Dịch là của Trung Quốc. Tuy nhiên, đi sâu về nguồn gốc lịch sử của các nền văn hóa Cổ đại Á Đông, và đối chiếu các di chỉ phát hiện gần đây của ngành khảo cổ học thì vấn đề tác giả và tác quyền của Kinh Dịch lại khác đi . Kinh Dịch xuất hiện từ thời Thượng cổ, trên vùng đất Đông Á thuộc lãnh thổ của dân Bách Việt ngày xưa. Ai là tác giả của Kinh Dịch? tổ tiên người Việt hay người Hoa? Đây là vấn đề cần nhiều nghiên cứu khoa học khách quan thay vì chỉ đi theo đường mòn, dựa trên những huyền thoại hư cấu, nhất là những tài liệu viết ra chỉ nhằm phục vụ triều đại, hoặc tuyên truyền cho sự cai trị của các đế quốc trong những giai đoạn lịch sử nhất định.
A I1- Các Dữ Kiện Liên Hệ Với Trung Quốc
Theo thông tục truyền thuyết của Trung Quốc, kinh Dịch được coi là do vua Phục Hy, một trong Tam Hoàng của thời Thượng cổ Trung Quốc (2852-2738 TCN), thấy trên lưng con Long Mã hiện lên ở Hoàng hà có nhiều xoáy, nhà vua dùng các vạch ghi lại các xoáy đó, và sắp xếp các vạch tạo ra 8 tổ hợp bộ ba, vẽ nên một đồ hình gọi là Tiên thiên bát quái đồ để nhận biết lẽ âm dương trong trời đất.
Đến Nhà Hạ Trung Quốc(2205 – 1767 TCN) thì Bát quái trở thành quẻ, và có tất cả 64 quẻ (64 tổ hợp 6 vạch). Từ Phục Hy đến Thương triều Nhà Ân (1766-1122 TCN) , xấp xỉ với niên đại các đời Hùng Vương thứ 5 đến 11(1912 – 1055 TCN) của Việt Nam thì Kinh Dịch chỉ là những tổ hợp vạch, chấm, chưa có chữ viết.
Đến đời Nhà Chu (1122 – 256 TCN), Trung Quốc đã có chữ viết, Chu Văn Vương ghi tên và nội dung vắn tắt cho mỗi quẻ gọi đó là quái từ, và sắp xếp lại đồ hình của Phục Hy để tạo thành đồ hình Hậu thiên bát quái. Sau đó con trai thứ của Văn Vương là Chu Công (Cơ Đán) ghi tên cho các hào (các vạch) và ghi vắn tắt ý nghĩa cho mỗi hào của mỗi quẻ, nội dung đó gọi là hào từ , hay là lời tượng, vì liên kết chúng với các hiện tượng tốt, xấu.
Tiếp đến thời Xuân Thu Chiến Quốc(722 – 481 TCN), lại có thêm vào đó 7 món nữa là, Thoán truyện (2 thiên), Tượng truyện (2 thiên), Hệ từ truyện(2 thiên), Văn ngôn truyện(1 thiên), Thuyết quái truyện(1 thiên), Tự quái truyện(1thiên), và Tạp quái truyện(1 thiên). Tất cả có 10 truyện nên gọi là Thập dực (10 cánh). Tương truyền Khổng Tử (551 – 479) viết ra Thập dực. Và, Kinh Dịch nhờ núp dưới danh nghĩa là sách bói của vua chúa nên thóat khỏi ngọn lửa “ngu dân” của Tần Thủy Hoàng tại Trung Quốc. Đến đời Tây Hán (200 TCN), Kinh Dịch và Thập dực tạo thành Kinh Chu Dịch truyền đến ngày nay.
AI2- Các Dữ Kiện Liên Hệ Với Việt Nam
Sau khi Trung Quốc có chữ viết, vào cuối thời Nhà Thương đầu thời Nhà Chu khoảng thế kỷ 10 TCN, Kinh Dịch được ghi chép, diễn giải, và phổ biến bằng chữ Trung Quốc, nhưng phần Kinh ghi bằng các vạch, chấm là phần cốt lõi nguyên thủy của nó thì Trung Quốc không có chứng cứ thực tiễn nào để nói nó là sáng tác của người Hoa. Phần lớn họ chỉ dựa trên thần thoại, truyền thuyết, không có chứng cứ kiểm nghiệm cụ thể. Về điểm này thì các tác giả nghiên cứu Kinh Dịch thường nêu ra lý do sau đây để nói rằng Kinh Dịch không phải do tổ tiên người Trung Quốc sáng tác.
AI21- Dân Bách Việt di trú đến nước Tàu rất lâu trước dân tộc Hán:
Các nhà khoa học Trung Quốc cũng như thế giới thừa nhận tiền thân người Hán là nhóm Hoa Hạ xuất hiện sau thời Hoàng Đế (2699-2588 TCN). Trong khi đó dân Bách Việt, trong đó có Lạc Việt (Việt Nam), cùng các dân Thiên sơn Nam lộ đã cư trú rải rác khắp nước Tàu trước đó nhiều ngàn năm. Đến khoảng năm 2600 TCN, người Mông Cổ phương Bắc vượt Hoàng Hà xâm lăng Bách Việt. Họ lai chủng với người Bách Việt, sinh ra người Mongoloid phương Nam, tự gọi là Hoa Hạ là tổ tiên của người Hán Trung Quốc. Theo sự mở rộng lãnh thổ, người Hoa Hạ phối kết với người Việt bản xứ.Sau đó thì người Mông Cổ thuần chủng không còn nữa. Những người Việt bản địa không chịu đồng hóa trở thành nhóm thiểu số bị đẩy lui xuống phía Nam. Người Hoa Hạ trở thành đa số, giữ vai trò chủ thể của nhà nước Hoàng Đế.
Kinh Dịch nguyên thủy đã xuất hiện trước thời Hoàng Đế hàng ngàn năm thì không thể bảo người Hoa Hạ hay tiền thân của người Hán Trung Quốc sáng tác Kinh Dịch. Cuối thời nhà Thương, đầu nhà Chu thì Kinh Dịch và Bát quái mới thấy có mặt ở Trung quốc dưới hình thức chữ viết. Những gì người Trung Quốc nói về Kinh Dịch trước đó chi là huyền thoại tự đặt, không lô-gic, không có chứng cứ vật thể. AI22- Di chỉ khảo cổ tại Viêt Nam:
Căn cứ vào những hoa văn trên đồ gốm Phùng Nguyên cách nay chừng 3500 – 4000 năm, và đồ đồng Đông Sơn thì Việt tộc đã biết ghi khắc những quẻ Dịch trước Trung Quốc và sớm hơn các chứng liệu của Trung Quốc.
AI23-Trên đồ đồng Đông Sơn có đầy đủ 8 quẻ đơn và một số quẻ kép . Quẻ Dịch trên di chỉ Phùng Nguyên và đồ đồng Đông Sơn có vạch dương liền và vạch âm ghi chấm chấm , Trung Quốc cải biên ghi thành vạch âm đứt ( - -).
AI24- Các tên quẻ đơn như : Kiền, Đoài, Ly, Chấn, Tốn, Khảm, Cấn, Khôn chỉ là ký âm từ mà người Trung Quốc dùng ghi lại âm tiếng Việt bản xứ, không phải như: Thiên, Trạch, Hoả, Lôi, Phong, Thuỷ, Sơn, Địa theo như tên gọi của Trung Quốc.
AI3- Cổ Sử Việt Nam Ghi Bằng Kinh Dịch
Trước khi có chữ viết, mỗi dân tộc đều dùng các nhóm ký hiệu riêng để ghi lại các sự kiện xã hội và hiện tượng thiên nhiên. Các nội dung này được phổ biến rộng rãi theo con đường truyền miệng. Cổ sử Việt Nam phần lớn nằm trong các truyền thuyết như : Âu Cơ-Lac Long Quân với 100 Con, Sơn Tinh-Thủy Tinh, …Các nội dung này không phải là nhũng sáng tác theo cảm hứng để thưởng thức, hay tự bịa đặt để hợp thức hóa chủ quyền, thực ra nó là các sự kiện Cổ đại lịch sử Việt Nam ghi bằng Kinh Dịch theo cách chỉ dùng sự tổ hợp của hai loại ký hiệu vạch liền và chấm. Trong đó vạch liền ( __ ) chỉ cho bản chất Dương hay chủ động, hai chấm ( . . ) chỉ cho bản chất Âm hay thụ động. Các chấm vạch này có thể ghi theo chiều đứng ( | ), (:), nhưng các hàng và cột luôn ghi từ trái sang phải, và từ dưới lên trên. ngược với cách ghi văn tự truyền thống của Trung Quốc, từ trên xuống dưới và từ phải qua trái.
Giả sử ta dưới đây ta dùng ký hiệu qui ước theo Kinh Dịch để mô tả nội dung các truyền thuyết Việt Nam thời tiền sử sẽ thấy rõ nguồn gốc Kinh Dịch không phải từ Trung Quốc nhưng là rất gần gũi với Việt Nam:
AI31- Truyền Thuyết Sơn Tinh-Thủy Tinh:
Nội dung:
- Chuyện cho là xảy ra vào thời Hùng Vương 18 (408-208TCN ), tại lưu vực các sông lớn miền Nam Trung Quốc thuộc lãnh thổ của nhà nước Văn Lang (Việt Nam) cai trị lúc bấy giờ.
- Sơn Tinh, Thủy Tinh tranh nhau cưới Mỵ Nương con gái của Vua Hùng. Thực ra là tranh nhau về thứ tự trước hay sau, trên hay dưới .
- Vua Hùng xử Sơn Tinh Thắng cuộc, được cưới Mỵ Nương, do Thủy Tinh không chịu thua nên thường xảy ra cuộc tranh chấp.
Ký hiệu:
- Sơn Tinh ghi ::| Việt Nam đọc “Cấn” là Núi, Trung Quốc đọc “Shān”,
là Sơn.
- Thủy Tinh ghi :|: Việt Nam đọc “Khảm” là Nước, Trung Quốc đọc “Shuī”
là Thủy.
Tương quan thứ vị trên dưới hay sau trước của Cấn và Khảm trong Kinh Dịch là:
a)
hay ::|:|: là tổ hợp hai bộ ba, hay đồ hình bộ sáu, ký hiệu này là nước trên núi dưới, Việt Nam gọi là “ khổ nạn”, Trung Quốc gọi là “Kiển”, vì nước ngập trên núi gây ách nạn lũ lụt. Thực tế địa cầu thì nước trước núi sau, nhưng viết theo kiểu Trung Quốc từ trên xuống, đặt Khảm trên Cấn hay Thủy Tinh thắng Sơn Tinh thì đó là ách nạn chứ không phải khởi đầu sự sống trên cạn. Vì vậy phải chọn cách viết vừa đúng sự thực vừa thuận lợi cho sự sống trên trái đất. Đó là cách của Kinh Dịch, ngược với cách Trung Quốc: b)
hay :|:::| đồ hình này Việt Nam gọi là “ trước ”, Trung quốc dịch ra là “Mông”, là non trẻ . Cách này cũng viết Khảm trước Cấn sau, tức là nước trước núi sau, nhưng như vậy là Sơn Tinh thắng Thủy Tinh, vì núi đã nằm trên nước và sự sống trên cạn mới bắt đầu từ đấy. Hùng Vương cho rằng núi nằm trên nước hay là Sơn Tinh thắng Thủy Tinh gọi là “ trước tiên” nên mới nói “ Ai đến trước thì ta gả con”. c) Nếu ghi Khảm trước Cấn sau theo cách viết chữ Trung quốc, ngược với cách Việt Nam và Kinh Dịch, thì đồ hình tạo nên sẽ là “kiển” hay ách nạn như trường hợp a). Hai cách ghi đều đúng với thực trạng môi trường trái đất thời sơ khai, nước trước núi sau. Nhưng theo cách của Trung Quốc là ách nạn vì nước ngập trên núi, còn ghi theo Việt Nam hay qui ước Kinh Dịch thì tạo nên một đồ hình khác gọi là “ khởi đầu “ ( của sự sống trên cạn), vì núi đồi không bị ngập nước. Qui luật Sơn Tinh thắng Thủy Tinh cũng đã được thừa nhận trong lý thuyết “Ngũ Hành”: Thổ thắng Thủy. Đó là nguyên tắc thủy lợi của nền văn minh lúa nước của dân Bách Việt.
Từ điểm này cho thấy rõ tổ tiên Việt Nam hiểu rõ và sử dụng Kinh Dịch để giải quyết tranh chấp xã hội và áp dụng qui luật thiên nhiên vào cuộc sống rất thành thạo.
AI32- Truyền Thuyết Âu Cơ – Lạc Long Quân.
Nội dung:
- Chuyện xảy ra khoảng thế kỷ 29 TCN, tại nước Xích Quỷ thuộc lãnh thổ Việt Nam thời bấy giờ.
- Cháu ba đời của Thần Nông là Đế Minh lấy con gái của bà Vụ Tiên ở núi Ngũ Lĩnh sinh ra Lộc Tục, được phong làm Kinh Dương Vương cai trị nước Xích Quỷ ở miền Nam Trung Quốc. Lộc Tục lấy Long Nữ ở Hồ Động Đình sinh ra Sùng Lãm, tức Lạc Long Quân, được kế nghiệp vua cha. Lạc Long Quân lấy Âu Cơ. Nguồn gốc của Âu Cơ không nói rõ : Có thuyết bảo Âu Cơ là con gái, hoặc vợ lẻ của Đế Lai, là vua miền Bắc Trung Quốc, anh em chú bác cùng cha khác mẹ với Lạc Long Quân. Có thuyết nói Âu Cơ là con gái ở Động Lăng Xương,Tam Thanh, Vĩnh Phú Việt Nam. Cũng có thể nguồn gốc Âu Cơ thuộc dân Âu Việt cùng sống tiếp cận lãnh thổ phía Tây Nam của Lạc Việt lúc bấy giờ.
- Âu Cơ lấy Lạc Long Quân sinh 100 trứng nở ra 100 con. Có thuyết nói 100 con trai, có thuyết nói một nửa số đó là trai, một nửa là gái. Đó là nguồn gốc tổ tiên của dân tộc Việt Nam.
- Sau một thời chung sống hai người tạm biệt nhau. Âu Cơ dẫn một nửa số con lên miền núi,và lập người con trai trưởng lên làm vua hiệu là Hùng Vương và đặt tên nước là Văn Lang. Đó là nhà nước đầu tiên của Việt Nam. Và, Lạc Long quân dẫn một nửa số con xuống cai quản miền biển. Tuy sống xa nhau nhưng luôn ứng cứu khi cần thiết .
- Về nội dung truyền thuyết này để nhận rõ hư thực thế nào, chúng ta nên chú ý các điểm: (1) Tại sao nguồn gốc của Lạc Long Quân ghi lại rất rõ ràng và nhất là gắn kết với Thần Nông Viêm Đế là một trong Tam Hoàng thời Thượng cổ của Trung Quốc? (2) Lai lịch của Âu Cơ chi nói đến tên cha là Đế Lai, lại cũng là vua Trung Quốc phía Bắc đồng thời với Lạc Long Quân cai trị nước Xích Quỷ ở phía Nam. Tại sao không nêu rõ dòng họ của Âu Cơ như đối với Lạc Long Quân? (3) Căn cứ vào đâu để nói 100 trứng chỉ nở ra 100 con trai mà không có con gái? Trả lời các nghi vấn này cũng là làm nổi rõ truyền thống chủ trương trọng nam khi nữ của Trung Quốc, và coi nguồn gốc dân tộc Việt cũng là từ Trung Quốc sinh ra. Đây là một thái độ nô lệ về tư tưởng văn hóa rập khuôn theo Trung Quốc, hoặc vô tình hoặc cố ý làm cho truyền thuyết trở nên khập khễnh, sai sự thực! Ở đây không đi sâu về điểm này vì nó đã hiển nhiên. Bây giờ chúng ta nêu ra một số bằng chứng và phân tích theo thực nghiệm của khoa di truyền học dưới để cho thấy tổ tiên Việt Nam đã ghi lại lịch sử của mình bằng Kinh Dịch.
Ký hiệu:
-Theo Kinh Dịch, vạch liền ( _ ) hay ( | ) chỉ cho dương tính, phái nam ; vạch đứt (- -) hay hai chấm : chỉ cho âm tính, phái nữ. Hai loại ký hiệu này phối hợp theo vị trí tạo thành 8 tổ hợp bộ ba gọi là Bát quái hay 8 quẻ đơn. Các ký hiệu nằm trong quẻ gọi là các hào. Đếm và viết từ dưới lên trên, từ trái qua phải.
- Sự vận hành chuyển biến trong Kinh Dịch là theo nguyên tắc nhị phân: Thái Cực – Lưỡng Nghi – Tứ Tượng - Bát Quái … Sự phân liệt của các tế bào mang gene di truyền trong các cá thể qua các thế hệ cũng theo lối này, tức là 1 – 2 – 4 – 8 … Và, phả hệ di truyền của con cái Lạc Long Quân và Âu Cơ tính đến ba đời ghi lại cũng theo cách nhị phân như sơ đồ sau:
Bảng 1: ĐỐI CHIẾU GIA PHẢ 3 ĐỜI CỦA CON CÁI
LẠC LONG QUÂN & ÂU CƠ VỚI
TÁM QUẺ KINH DỊCH
( Ký hiệu: Nữ là xx hay : và Nam là xy hay | )
Con cái Cha Mẹ Ông Bà Kết Quả Tên Gọi
(1) (2) (3) (1)(2)(3) (5)
Bà Ngoại (?) : ::: 0. Khôn
Mẹ, Âu Cơ :
Ô. Ngoại (Đế Lai?) | ::| 1. Cấn
CON GÁI :
Bà Nội, Long Nữ : :|: 2. Khảm
Cha, Lạc Long Quân |
Ô.Nội, Lộc Tục | :|| 3. Tốn
Bà Ngoại (?) : |:: 4. Chấn
Mẹ Âu Cơ :
Ô. Ngoại (Đế Lai?) | |:| 5. Ly
CON TRAI |
Bà Nội, Long Nữ : ||: 6. Đoài
Cha, Lạc Long Quân |
Ô. Nội, Lộc Tục | ||| 7. Kiền
Nhận xét:
(1)- Cho dù truyền thuyết nguồn gốc tổ tiên của Lạc Long Quân và Âu Cơ như nêu trên là thật hay là ngụy tạo thì kết quả đối chiếu vẫn không thay đổi , vì mỗi cá thể nam hay nữ đều được sinh ra từ mẹ cha, ông bà ngoại, ông bà nội, và những người này đều có cơ hội như nhau tham gia vào chuỗi các gene di truyền của hai phái tính Nữ (:) hoặc Nam ( | )
(2) Bộ ba số 1: Con gái – Mẹ - Ông Ngoại, ở đây là: Con gái – Mẹ, Âu Cơ - Ông Ngoại, là Đế Lai hay không phải Đế Lai, cũng tạo thành một tổ hợp ký hiệu là ::| Kinh Dịch gọi đây là quẻ Cấn, chỉ cho núi đồi cho nên cổ sử bảo “ Âu Cơ dẫn con lên núi “.
(3) Bộ ba số 2 : Con gái - Cha - Bà Nội, ở đây là: Con gái - Lạc Long Quân - Long Nữ tạo thành tổ hợp ký hiệu :|: . Đây chính là quẻ Khảm, chỉ cho nước cho nên cổ sử bảo “ Một số con theo cha xuống biển”,
(4)- Bộ ba số 4 : Con trai – Mẹ - Bà Ngoại, ở đây là: Con trai - Âu Cơ – Mẹ của Âu Cơ tạo thành tổ hợp |:: Đây chính là quẻ Chấn, chỉ cho con trai đầu hay sự khởi nghiệp, và cổ sử bảo “ Âu Cơ lập người con trai trưởng lên làm vua,hiệu là Hùng Vương, đặt tên nước là Văn Lang.
(5) Tổng kết, cha Lạc Long Quân dẫn con gái và con trai xuống biển chỉ bằng các quải :
:|: Khảm, :|| Tốn, ||: Đoài, ||| Kiền, theo Kinh Dịch là các hiện tượng nước, gió, đầm vịnh, và bầu trời. Đó là toàn bộ phong thủy lãnh hải, đầm vịnh, bầu trời và sức mạnh bảo vệ của tổ tiên Việt Nam. Cổ sử nói Lạc Long Quân thường chu du nay đây mai đó, khi xuống nước khi lên trời không thể biết được, nhưng khi gặp nguy khốn cứ gọi tên cha là được ứng cứu.
(6) Mẹ Âu Cơ dẫn các con gái và con trai lên đất đồi núi rừng chỉ bằng các quải: ::: Khôn, ::| Cấn, |:: Chấn, |:| Ly, ý nghĩa các quẻ này của Kinh Dịch là đất đai, núi rừng , là con trai đầu hay sự khởi nghiệp, là con gái giữa, là lửa hay văn minh trí tuệ. Nói chung đó là toàn bộ lãnh địa đất đai, rừng núi, nhà nước chính quyền, và nền văn minh của tổ tiên Việt Nam. Cổ sử bảo Âu Cơ lập con trai đầu lên làm vua xưng là Hùng Vương, đặt tên nước là Văn Lang truyền được 18 đời. Đó là Nhà nước lý tưởng có tổ chức đầu tiên của Việt Nam. Và di tích kiến trúc cổ truyền trên các nóc miếu, đình, đền, chùa, nhà thờ của Việt Nam ngày nay vẫn còn lại biểu tượng một ký hiệu âm nằm giữa hai ký hiệu dương của quẻ Ly dưới dạng lưỡng long triều nguyệt để chỉ cho nền văn minh lâu đời của Việt Nam.
(7) Bất cứ một người nam hay nữ nào cũng đều có Cha, Mẹ, Ông Bà Nội, Ông Bà Ngoại, và qui luật di truyền qua các thế hệ là phổ quát nên đều có thể lập thành tổ hợp 8 quẻ như trên. Tuy nhiên điểm quan trọng ở đây là tính độc nhất của nội dung truyền thuyết nêu trên ăn khớp với các thông tin lưu trử trên các quải của Kinh Dịch. Mỗi dân tộc đều có truyền thuyết nói về nguồn gốc của của mình bằng các cách khác nhau, trong đó tổ tiên của dân tộc Việt Nam đã dùng Kinh Dịch ghi lại cổ sử của mình.
Nói chung, Kinh Dịch là một tài liệu Cổ đại quý giá không rõ tác giả, xuất hiện ở Đông Á, vùng đất thuộc lãnh thổ của cư dân Bách Việt, trong đó có Lạc Việt là tổ tiên của Việt Nam . Nội dung của phần Kinh chỉ là tổ hợp những nét chấm vạch nhưng chứa đựng khối lượng thông tin vô hạn. Người Trung Quốc trên 2000 năm đã có công diễn giải, bình luận, xếp đặt, áp dụng và truyền bá là điều đáng ghi nhận. Nhưng việc cố ý cải biên, và gán ghép tác giả của nó vào những vị vua thời tiền sử mà họ nhận là tổ tiên của họ là điều không thể chấp nhận.
Vì quyển Kinh Dịch về sau chỉ viết bằng chữ Trung Quốc, hoặc dịch sang ngôn ngữ khác cũng là từ tiếng Trung Quốc, đương nhiên trong đó có những hư cấu truyền thuyết để nói rằng Kinh Dịch là của người Trung Quốc. Việc làm này đã gây ra không ít ngộ nhận cho các học giả thế giới, theo lối mòn kẻ trước người sau cứ coi Kinh Dịch là của Trung Quốc. Tuy nhiên, nếu đặt trọng tâm nghiên cứu khách quan vào các ký tự chấm, vạch là cốt lõi của phần Kinh nguyên thủy, thay vì chỉ dựa trên phần giảng luận về sau viết bằng chữ Trung Quốc thì vấn đề nguồn gốc Kinh Dịch lại khác đi.
Ngày nay với sự trợ giúp của các ngành khoa học thực nghiệm và xã hội, vấn đề tác giả, tác quyền đầu tiên của Kinh Dịch không phải chỉ được giải quyết bằng thần thoại ,truyền thuyết không kiểm chứng. Điều quan trọng hơn là nội dung các thông tin chứa trong Kinh Dịch cũng sẽ được phát hiện rất lý thú, thực tiễn khách quan, và hữu dụng đối với cuộc sống hiện tại.
( Còn Nữa )
Tài Liệu Tham Khảo
1/ Trần Thế Pháp, Lĩnh Nam Chích Quái: Truyên Họ Hông Bàng, http://vi.wikisource.org/wiki/L%C4%A9nh_Nam_ch%C3%ADch_qu%C3%A1i/Truy%E1%BB%87n_h%E1%BB%8D_H%E1%BB%93ng_B%C3%A0ng
2/ Nguyên Hiến Lê, Kinh Dịch Đạo Trời Và Viêc Người: tratu.vietgle.vn/download/269/Kinh%20dịch.doc.html
3/ Hà Văn Thùy, Nhận Thức Lại Nguồn Gốc Người Hán, http://www.vanchuongviet.org/index.php?comp=tacpham&action=detail&id=13173
4/Trần Quang Bình, Kinh Dịch Sản Phẩm Sáng Tạo Của Nên Văn Hiến Âu Lac: www.e-thuvien.com › ... › THƯ VIỆN EBOOK › Tủ sách Khoa học
5/ Trích bởi member Bobvu, “Kinh Dịch Có Nguồn Gốc Từ Đâu?” http://bacbaphi.com.vn/entertainment/showthread.php/7259-Kinh-d%E1%BB%8Bch-c%C3%B3-ngu%E1%BB%93n-g%E1%BB%91c-t%E1%BB%AB-%C4%91%C3%A2u
6/ Nguyễn Việt Thắng & Nguyễn Sỹ Lâm, (Thảo Luận)“ Kinh Dịch Có Nguồn Gốc Từ Đâu?”
http://khongtu.com/forum/index.php?threads/kinh-d%E1%BB%8Bch-c%C3%B3-ngu%E1%BB%93n-g%E1%BB%91c-t%E1%BB%AB-%C4%91%C3%A2u.364/
7/ Syho et al. “ I CHING HISTORY DISCUSSED IN USENET”
http://www.luckymojo.com/iching/changeclassichistoryuse.html
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét