Thứ Năm, 27 tháng 9, 2012

KL3- Kỳ I: Căn Do Và Ý Nghĩa Của Hiếu Hạnh - Đàm Khánh Hỷ





           CĂN  DO  VÀ Ý  NGHĨA  CỦA  HIẾU HẠNH
                                
Dh.A.Đàm Khánh Hỷ
          ***

" Hiếu tâm như là một “Giấy Chứng Nhân Nhân Quyền” mà thiên nhiên tặng cho loài người để được xứng đáng đứng trước mọi chủng loại trên trái đất."
    

                     
   MỤC LỤC

MỞ ĐẦU
I.- CĂN DO HIẾU HẠNH TRONG PHÁT TRIỂN
     CƠ THỂ NGƯỜI
  1.Tiến trình phát triển cơ thể người
   2.Vai Trò Và Ý Nghĩa Cái rốn
II.- QUAN NIỆM CỦA TÔN GIÁO VÀ LUẬT PHÁP
       VỀ HIẾU HẠNH
   1. Quan Niệm Của Các Tôn Giáo
   2. Qui Định Pháp Luật Việt Nam Về Hiếu Kính
III.-SÁNG TÁC THI CA, NGHỆ THUẬT TÔN
       VINH HIẾU HẠNH
   1. Tác phẩm Cổ Học
   2. Ca dao, Tục Ngữ Nói Về Hiếu Kính.
IV.- Ý NGHĨA TÂM LÝ TÌNH CẢM VÀ GIÁ TRỊ
         XÃ HỘI CỦA HIẾU HẠNH
   1. Ý nghĩa Sự Đón Mừng Ban Đầu Của
                      Cha Mẹ Đối Với Đứa Con
   2. Hiếu Hạnh Và Phong Tục Phụng Thờ Tổ Tiên
          Trong Văn Hóa Việt Nam
    3. Tình Thương Của Cha Mẹ Và Hiếu Tâm Của
         Con Cái Trong Tương Quan Gia Đình
V.- Ý NGHĨA SINH HỌC VÀ GIÁ TRỊ SỐNG
      CỦA HIẾU HẠNH
     1. Biểu Tượng Tình Yêu Thương
     2.Từ Bi Tâm, Hiếu Tâm, Và Dục Tâm
     3. Từ Bi Tâm, Hiếu Tâm Giúp Ổn Định Sự Sống
 VI.-TỪ BI TÂM, HIẾU TÂM, VÀ ĐỨC HIẾU SINH
      1. Bản Chất Và Sự Phát Triển Từ Bi Tâm
      2. Bản Chất Và Sự Phát Triển Hiếu Tâm
      3. Đức Hiếu Sinh
      4. Đức Hiếu Sinh Nuôi Dưỡng Từ Bi Tâm Và
           Hiếu Tâm
 VII.- KẾT LUẬN
     A. Tóm Lược
     B. Kết Luận


                                                              )()(

     

MỞ ĐẦU

     Quan sát các chủng loại sống trên trái đất người ta thấy rõ nơi con người có một mẫu hành vi đặc biệt mà các chủng loại khác không có, đó là hành vi ái kính và giúp đỡ của thế hệ trẻ đối với thế hệ già, của con cháu dối với cha mẹ, ông bà. Khai triển mô thức hành vi này theo các mối quan hệ huyết tộc gần, xa và nhận định giá trị trên căn bản xã hội loài người, ta gọi đó là hiếu hạnh hay hiếu tâm

    Mục đích khảo luận này nhằm tìm hiểu căn do hiếu hạnh trong mối quan hệ của nó với các đức hạnh khác là từ bi tâm và đức hiếu sinh. Hiếu tâm, từ bi tâm, và đức hiếu sinh là những khái niệm đạo đức có tính trừu tượng và phổ quát. Để được cụ thể hóa trong giới hạn đề tài, khi khai triển nội dung tìm hiếu căn do hiếu hạnh tác giả sẽ cố gắng liên hệ các khái niệm này với một số kết quả của sinh vật học và tâm lý học. Và, khi nhận định về giá trị đạo đức của nó, đề tài sẽ liên hệ đến một số quan điểm tôn giáo, văn hóa xã hội, và triết học trên cơ sở lấy sự sống làm chuẩn đích.

    Đề tài không muốn được trình bày theo phương pháp diễn dịch, nên sẽ không có phần định nghĩa các thuật ngữ để rồi từ đó khai triển nội dung. Tuy nhiên, nội hàm của các khái niệm chính là hiếu tâm, từ bi tâm, và đức hiếu sinh sẽ được cố gắng qui nạp từ các trường hợp quan sát được trong cuộc sống thường ngày.

     Vì thiếu điều kiện thư viện, phần lớn các tài liệu tham khảo đều lấy từ Internet, nên người viết thành thật xin lỗi và cảm ơn các tác giả có hình ảnh và bài viết được trích dẫn trong nội dung khảo luận này.

    I.- CĂN DO HIẾU HANH TRONG PHÁT TRIỂN CƠ THỂ NGƯỜI

    I1- Tiến trình phát triển cơ thể người:

    Lịch sử tiến hóa sự sống xuất hiện trên trái đất đã trải qua các thời kỳ: (1) phôi sinh trong môi trường nước. (2) Lên cạn với loài bò sát di chuyển bằng bụng và ngực. (3) Di chuyển bằng các chi với loài có xương sống. (4) Giải phóng các chi trước để hái lượm. (5) Tư thế đứng thẳng, di chuyển bằng hai chân, hai tay trở thành công cụ tự thân…Để trải các thời kỳ này, sinh vật phải mất nhiều triệu năm. Yếu tố di truyền nơi mỗi chủng loại khác nhau, và sự phát triển có tính nhắc lại như dạng trôn ốc nên sự phát triển các chủng loại không đồng nhất về ngưỡng tối đa.

    Bây giờ quan sát một cá thể người thuộc loài thai sanh, từ lúc có mặt loài người trên trái đất cho đến nay, bao giờ nó cũng trải qua đủ các thời kỳ của sự sống như tổ tiên các loài sinh vật đã trải qua. Chỉ khác một điều, thay vì phải mất nhiều triệu năm thì đứa bé chỉ cần thời gian trung bình hai năm là trải qua đủ 5 thời kỳ nêu trên. Tức là, khởi đầu trong bụng mẹ ở môi trường nước – sơ sinh, lên cạn - bò sát, quay trườn bằng bụng – bò di chuyển bằng tứ chi - giải phóng hai chi trước trở thành hai tay để cầm nắm, di chuyển bằng chân là hai chi sau, và đạt đến tư thế người đứng thẳng. Do sự lặp lại từ đầu này, và sự rút ngắn thời gian mà Pierre Teilard de Chardin nói sự sống phát triển theo dạng xoáy trôn ốc.

    Nói chung, (1) sự tiến hóa và phát triển không có tính tích lũy nên mỗi thế hệ phải lặp lại từ đầu sự sống, các thế hệ sau luôn phải lặp lại những gì mà thế hệ trước đã trải qua, vì vậy con người không thể ly khai khỏi quá khứ tổ tiên của mình. Và, (2) giả thuyết sự sống phát triển theo dạng tháp xoáy hay trôn ốc cho nên các thế hệ sau học tập nhanh hơn thế hệ trước, vì càng tiến lên đỉnh thì bán kính quỹ đạo càng thu hẹp. Nguyên tắc này chỉ có giá trị giả thiết quan sát, chưa có giá trị thực nghiệm bỡi sự phát triển không thể tách khỏi ảnh hưởng của điều kiện hoàn cảnh môi trường.

Tóm tắt phần này như sau:













H1. Thời kỳ trong môi trường nước


             H2. Lên cạn và bò sát
           

             H3. Di chuyển bằng 4 chi







H4. Giải phóng hai chi trước
        để hoạt động


















H5. Tư thế người đứng thẳng
                                    trên 2 chi





Bắt Chướt Tổ Tiên


Này xem đứa hài nhi, 
Thu gọn dòng lịch sử, 
Lặp lại các thời kỳ 
Của tổ tiên đã trải.
* * *
Bước thứ nhất ở nước,
Sống trong cái phôi thai.
Bước thứ hai lên cạn,
Phổi thở lấy khí ngoài.
** *
Bước thứ ba bò sát,
Ngực, bụng trườn và quay.
Bước thứ tư chổi dậy,
Di chuyển bằng tứ chi.
** *
Bước thứ năm tập đi,
Hai chi sau, chân bước,
Hai chi trước, tay cầm,
Tư thế người đứng thẳng.
** *
Đó là sự bình đẳng,
Dành cho chủng loại người,
Linh khôn nhất muôn loài,
Tổ tiên luôn ghi nhớ.

I2-Vai Trò Và Ý Nghĩa Của Cái Rốn:

Tất cả động vật thai sanh đều có rốn, dấu vết thấy rõ nhất là nơi bụng người. Rốn của các động vật khác có xu hướng nhẵn phẳng, giống như một vạch nhỏ, và thường không thấy rõ, do bị lông phủ, chỉ có rốn người là hiện ra rõ ràng nhất. Dưới đây là một số đặc điểm có liên quan đến cái rốn vai trò và ý nghĩa của cái rốn người.

I21-Ý nghĩa sinh học:

Vào thời kỳ phôi sinh ở môi trường nước trong bụng mẹ, rốn của thai nhi giữ vai trò dẫn máu đỏ của người mẹ đến nuôi thai nhi, đồng thời nhận chất thải (máu đen) từ thai nhi về người mẹ. Dấu vết cái rốn là bằng chứng của thời kỳ ký sinh hoàn toàn của đứa con vào người mẹ, của thế hệ sau vào thế hệ trước.

I22-Ý nghĩa về trung tâm và vùng năng lượng:

I221- Trong bức vẽ nổi tiếng “Người Vitruvius” của Leonardo da Vinci, với các số đo về tỷ lệ lý tưởng trên cơ thể người đã cho thấy:
“Vị trí tự nhiên của rốn là ở trung tâm của cơ thể người. Nếu một người hướng thẳng mặt về phía trước và duỗi chân, tay sao cho rốn vẫn là trung tâm, thì các đầu ngón tay và ngón chân sẽ nằm trên một hình tròn có tâm là rốn. Nếu đo khoảng cách từ chân đến đỉnh đầu, ta sẽ thấy nó bằng khoảng cách của hai cánh tay duỗi thẳng, vì vậy các đường thẳng này sẽ tạo thành một hình vuông 
bao lấy cơ thể người.”

                          H6. Vitruvian Man của Leona da Vinci
                                         cho thấy rốn là trung tâm cơ thể người

I222- Theo giáo lý Mật tông Ấn độ, trong bảy luân xa (chakra) tương ứng với các vùng trên cơ thể người, thì luân xa Manipura ở trên sống lưng, ngay phía sau rốn. Điểm hoạt động bên ngoài của nó ở ngay trên rốn, và nó biểu thị cho yếu tố Lửa. Theo Ayurveda thì rốn là nơi quan trọng của cơ thể, gần 72. 000 dây thần kinh vi tế hay nadis hội tụ tại vùng này.
                                     


H7. Luân xa Manipura chỉ cho lửa
hoạt động ở vùng rốn

     I223- Trong thuật chuyển năng lượng Tinh-Khí-Thần của Lão giáo, rốn và Đan điền phía dưới rốn là trung tâm điều khí rất quan trọng. Thiền ấn Phật giáo (dhyana-mudra hay Samadhi mudra) cũng đặt ngay dưới rốn, cách rốn chừng một lòng bàn tay. Kết ấn này theo cách ngồi kiết già, chồng hai bàn tay lên nhau, cạnh hai ngón út chồng lên nhau chạm vào bụng, hai ngón cái giáp đầu dựng lên như hình ngọn lửa. 



                                 H8. Thiền ấn đặt cách dưới rốn 
                                               một lòng bàn tay

I224- Trong Bà la môn giáo, bộ ba các thần Sáng tạo (Brahma ), thần Bảo tồn (Vishnu), và  thần Hủy diệt (Shiva) thì thần Sáng tạo ngồi trên tòa sen sinh ra từ cái rốn của thần Bảo tồn.


                         H9. Thần Sáng tạo ngồi trên tòa sen
                                 sinh từ rốn của thần Bảo tồn.

I23- Ý nghĩa về y học và nghệ thuật: 

    Nhiều nước trên thế giới như Ấn độ. Tích lan, Nga …có những bài thuốc cổ truyền chữa trị các bệnh giun sán, đau bao tử, bị rắn cắn, hoặc giúp sinh sản nhanh và giảm đau bằng cách đắp các hỗn hợp cao thực vật lên rún, hoặc xoa bóp châm cứu quanh rốn. Về môi trường rốn là chỗ chứa rất nhiều vi khuẩn nhưng cũng rất dễ làm sạch với xà phòng và nước tắm bình thường, không cấn phải moi móc kỳ cọ nhiều.    Về mặt nghệ thuât thẩm mỹ từ cuối thế kỷ 20, người ta đã chuyển hướng tôn vinh cái đẹp từ   chỗ   những vùng cao, gò nổi trên thân  thể, đến chỗ chiêm ngắm vùng sâu chỗ trũng trên thân người. Miền cấu trúc này biểu thị cho chiều sâu phong phú của  tâm hồn,  nó  như là  trung tâm của tiểu  vũ trụ là thân người. Do sự chuyển hướng quan niệm thẩm này mà cái rốn được đặc biệt chú ý trang điểm và khai triển ý nghĩa của nó.


                        H10. Trang điểm cái rốn, chièu
                                        sâu bản ngã


I24- Ý nghĩa về mối quan hệ gắn bó giữa mẹ và con: 

Theo phong tục của người Nhật, khi dây rốn của trẻ sơ sinh rơi ra, bà mẹ sẽ giữ nó lại trong một chiếc hộp gỗ. Bỡi nó biểu thị cho mối quan hệ gắn bó lâu dài giữa mẹ và con. Ở Việt Nam tại các vùng nông thôn ngày xưa chưa có nhà hộ sinh, việc đỡ đẻ do các bà mụ giúp đỡ, cuốn rốn cũng thường được giữ lại với mục đích là để cho đứa trẻ sau này thương yêu cha mẹ nhiều hơn.

                        H11. Cuốn rốn khô giữ lại để con
                                     thương cha mẹ nhiều hơn

    Tóm lại, cho dù theo ý nghĩa nào thì cái rốn vẫn là dấu tích độc nhất rõ ràng nói lên sự gắn kết giữa cha mẹ và con cái trong thời kỳ đứa con còn phải ký sinh hoàn toàn trong lòng mẹ. Khi đứa bé đã phát triển đầy đủ cơ quan nội tạng nó sẽ chào đời. Từ đó cuốn rốn cũng bị cắt đứt, nhưng một phần da thịt của cha mẹ ở đầu rốn vẫn còn lưu lại suốt đời trên bụng đứa con. Nó là chỗ nối kết da thịt giữa các thế hệ. Cái rốn không phải là cơ quan cảm giác bẩm sinh như các căn thân: mắt, tai, mũi, miệng...Vì vậy, nó không tăng trưởng, phát triển và già cỗi. Nó cũng không phải là một vết thương do sự cố nên không thể nào kéo da lành lặn, trơn tru. Cái rốn là một bằng chứng sống để nói rằng: Không thể xóa bỏ hẳn mối liên hệ tình thương giữa cha mẹ  với con cái, và lòng hiếu kính của con cái đối với cha mẹ. Nó không phải là vật thừa, nó chứa rất nhiều ý nghĩa, trong đó có ý nghĩa về căn do hiếu hạnh. 

( Còn nữa )


Mời thưởng thức những bài hát
            hay về mẹ
     

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét