Thứ Ba, 23 tháng 2, 2016

Kỳ 2: Đọc Lại Kinh Pháp Bảo Đàn


                                 
                                     Lục Tổ Huệ Năng Đại Sư
                              ĐÀN KINH 
                            - Bản Đôn Hoàng - 

                              Chương III – IV : 12 – 19
                                                          ***


                       南宗頓教最上大乘摩訶般若波羅蜜經
                        六祖惠能大師於韶州大梵寺施法壇經
                                               兼受無相戒
                                   弘法弟子法海集記

                                                  _/)

                                  第 三章 : 為 時眾 說 定慧
    A. Kinh Văn 12-17 :

    12. 惠能來依此地,與諸官僚道俗,亦有累劫之因。教是先聖所傳,不是惠能自知。願聞先聖教者,各須淨心, 聞了,願自除迷,于先代悟 (下是法)。
    惠能大師喚言:”善知識,菩提般若之智,世人本自有之,即緣心迷,不能自悟,
須求大善知識示道見性。善知識,遇悟即成智 .


     13. 善知識,我此法門,以定慧為本。第一勿迷言定慧別。定慧體一不二,即定是慧體,即慧是定用;即慧之時定在慧,即定之時慧在定。
    善知識,此義即是定,慧等。學道之人作意,莫言:先定發慧,先慧發定,定慧各別。作此見者,法有二相,口說善,心不善,定、慧不等。心口俱善,內外一種,定、慧即等。自悟修行,不在口諍。若諍先后,即是迷人,不斷勝負,卻生法我,不離四相

     14. 一行三昧者 , 于一切時中,行住坐臥,常行直心是。《淨名經》云:"直心是道場,直心是淨土。"  莫心行諂曲,口說法直,口說一行三昧,不行直 心,非佛弟子. 但行真心,于一切法,无有執著,名一行三昧。
    迷人著法相,執一行三昧,真心坐不動,除妄不起心,即是一行三昧。若如是,此法同无情,卻是障道因緣。道須通流,何以卻滯?心不住法即通流。住即被縛。若坐不動是,維摩詰不合呵舍利弗宴坐林中。
    善知 識,又見有人教人坐,看心看淨,不動不起,從此置功。迷人不悟,便執成顛。即有數百般, 以如此教道者,故知大錯。

    15. 善知識,定、慧猶如何等?如燈、光。有燈即有光,无燈即无光。燈是光之體,光是燈之用。名即有二,體无兩般。此定、慧法,亦復如是。

    16. 善知識,法无頓漸,人有利鈍。迷即漸勸,悟人頓修。自識本心,是見本性,悟即元 无差別,不悟即長劫輪回。

    17. 善知識,我此法門,從上已來,頓漸皆立无念為宗,无相為體,无住為本。何名无相?无相者,于相而離相。无念者,于念而不念。无住者,為人本性,
    念念不住,前念、今念、后念,念念相續,无有斷絕. 若一念斷絕,法身即離色身;念念時中,于一切法上无住;一念若住,念念即住,名繫縛;于一切法上,念念不住,即无縛也。此是以无住為本。
    善知識,外離一切相,是无相。但能離相,性體清淨,此是以无相為體。
    于一切境上不染,名為无念。于自念上離境,不于法上生念。若百物不思,念盡除卻,一念斷即死,別處受生。學道者用心,莫不識法意。自錯尚可,更勸他人迷。迷不自見迷,又謗經法。是以立无念為宗. 即緣迷人于境上有念,念上便起邪見,一切塵勞妄念從此而生。故此教門,立无念為宗.
    世人離見,不起于念。若无有念,无念亦不立。 无者,无何事?念者,念何物?无者,離二相諸塵勞;念者,念真如本性。真如是念之體,念是真如之用。自性起念,雖即見聞覺知,不染萬境,而常自在。《維摩經》云:"外能善分別諸法相,內于第一義而不動."

    B. Dịch Âm:
   

      Nam Tông Đốn Giáo Tối Tương Đại Thừa Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật Kinh
                          Lục Tổ Huệ Năng Đại Sư ư Thiều Châu Đại Phạm Tự
 
                                  Thí Pháp Đàn Kinh Kiêm Thọ Vô Tướng Giới
                                                 
                              Hoằng pháp đệ tử Pháp Hải tập ký
                                                   ***
                        Chương III: Vi Thời Chúng Thuyết Định Huệ
    

    12. Huệ Năng lai y thử địa, dữ chư quan liêu đạo tục, diệc hữu lũy kiếp chi nhân. Giáo thị tiên thánh sở truyền, bất thị Huệ Năng tự tri. Nguyện văn tiên thánh giáo giả, các tu tịnh tâm, văn liễu nguyện tự trừ mê, vu tiên đại ngộ. (Hạ thị pháp):
    Huệ Năng Đại sư hoán ngôn: “ Thiện tri thức, Bồ đề Bát nhã chi trí, thế nhân bổn tự hữu chi, tức duyên tâm mê bất năng tự ngộ. Tu cầu Đại thiện tri thức thức thị đạo kiến tánh . Thiện tri thức, ngộ ngộ thành trí.”

   13. Thiện tri thức, ngã thử pháp môn , dĩ định , huệ vi bổn. Đệ nhất vật mê ngôn định huệ biệt. Định huệ thể nhất bất nhị, tức định thị huệ thể, tức huệ thị định dụng. Tức huệ chi thời định tại huệ, tức định chi thời huệ tại định.
    Thiện tri thức, thử nghĩa tức thị định, huệ đẳng . Học giả chi nhân tác ý, mạc ngôn: Tiên định phát huệ, tiên huệ phát định, định huệ các biệt. Tác thử kiến giả, pháp hữu nhị tướng, khẩu thuyết thiện tâm bất thiện, định, huệ bất đẳng. Tâm, khẩu câu thiện, nội ngoại nhất chủng , định, huệ tức đẳng. Tự ngộ tu hành , bất tại khẩu tranh. Nhược tranh tiên hậu, tức thị mê nhân, bất đoạn thắng phụ, khước sanh pháp-ngã, bất ly tứ tướng.

    14. “Nhất hạnh tam muội giả, ư nhất thiết thời trung hành, trụ, tọa, ngọa thường hành trực tâm thị. Tịnh Danh kinh vân: “ “ Trực tâm thị đạo tràng, trực tâm thị tịnh thổ.” Mạc tâm hành siểm khúc, khẩu thuyết pháp trực, khẩu thuyết nhất hạnh tam muội, bất hành trực tâm , phi Phật đệ tử. Đãn hành trực tâm, vu nhất thiết pháp vô hữu chấp trước, danh ‘Nhất hạnh tam muội’.
    Mê nhân trước pháp tướng, chấp nhất hạnh tam muội, trực tâm tọa bất động, trừ vọng bất khởi tâm , thị nhất hạnh tam muội. Nhược như thị, thử pháp đồng vô tình, khước thị chướng đạo nhân duyên. Đạo tu thông lưu, hà dĩ khước trệ? Tâm bất trụ pháp tức thông lưu, trụ tức bị phược. Nhược tọa bất động thị, Duy Ma Cật bất hợp ha Xá Lợi Phất yến tọa lâm trung.
    Thiện tri thức, hựu kiến hữu nhân giáo nhân tọa, khán tâm khán tịnh, bất động bất khởi, tùng thử trí lực. Mê nhân bất ngộ, tiện chấp thành điên , tức hữu số bách bàn , dĩ như thử giáo đạo giả, cố tri đại thác.

    15. Thiện tri thức, định tuệ do như hà đẳng? Như đăng quang. Hữu đăng tức hữu quang, vô đăng tứcc vô quang. Đăng thị quang chi thể, quang thị đăng chi dụng. Danh tức hữu nhị , thể vô lưỡng bàn. Thử định huệ pháp, diệc phục như thị.

    16. Thiện tri thức, pháp vô đốn tiệm, nhân hữu lợi độn. Mê tức tiệm khuyến, ngộ nhân đốn tu. Tự thức bổn tâm, thị kiến bổn tánh. Ngộ tức nguyên vô sai biệt; bất ngộ tức trường kiếp luân hồi.

    17. Thiện tri thức, ngã thử pháp môn, tùng thượng dĩ lai, đốn tiệm giai lập vô niệm vi tông, vô tướng vi thể, vô trụ vi bổn. Hà danh vô tướng? Vô tướng giả, vu tướng nhi ly tướng. Vô niệm giả, vu niệm nhi bất niệm. Vô trụ giả, vi nhân bổn tánh.
    Niệm niệm bất trụ, tiền niệm, kim niệm, hậu niệm, niệm niệm tương tục, vô hữu đoạn tuyệt. Nhược nhứt niệm đoạn tuyệt, pháp thân tức thị ly sắc thân. Niệm niệm thời trung, vu nhất thiết pháp thượng vô trụ. Nhất niệm nhược trụ, niệm niệm tức trụ, danh hệ phược. Vu nhất thiết pháp thượng, niệm niệm bất trụ, tức vô phược dã, thử thị dĩ vô trụ vi bổn.
    Thiện tri thức, ngoại ly nhất thiết tướng, thị vô tướng. Đãn năng ly tướng, tánh thể thanh tịnh, thử thị dĩ vô tướng vi thể.
    Vu nhất thiết cảnh thượng bất nhiễm, danh vi vô niệm. Vu tự niệm thượng ly cảnh, bất vu pháp thượng sanh niệm. Nhược bách vật bất tư, niệm tận trừ khước, nhất niệm đoạn tức tử, biệt xứ thọ sanh. Học đạo giả dụng tâm, mạc bất thức pháp ý, tự thác thượng khả, cánh khuyến tha nhân mê, mê bất tự kiến mê, hựu báng kinh pháp. Thị dĩ lập vô niệm vi tông. Tức duyên mê nhân vu cảnh thượng hữu niệm, niệm thượng tiện khởi tà kiến, nhất thiết trần lao vọng niệm tùng thử nhi sanh. Cố thử giáo môn lập vô niệm vi tông.
    Thế nhân, ly kiến, bất khởi vu niệm. Nhược vô hữu niệm, vô niệm diệc bất lập. Vô giả ,vô hà sự? Niệm giả, niệm hà vật? Vô giả, ly nhị tướng chư trần lao. Niệm giả, niệm chân như bản tánh. Chân như thị niệm chi thể; niệm thị chân như chi dụng. Tự tánh khởi niệm, tuy tức kiến, văn, giác, tri bất nhiễm vạn cảnh, nhi thường tự tại. Duy Ma kinh vân: “ Ngoại năng thiện phân biệt chư pháp tướng, nội vu đệ nhất nghĩa nhi bất động.”

    C. Lược Ý: 12-17:

    12. Lục tổ Huệ Năng chỉ thuyết giảng thánh giáo đời trước lưu truyền , phải tịnh tâm để nghe, nghe rồi phải tự nguyện trừ bỏ mê muội, như vậy mới có kết quả tốt.
    Trí Bát nhã hay giác trí vốn có nơi mọi người, nhưng bỡi tâm mê không tự giác ngộ được. Cần câu thông với giác trí của bậc giác ngộ để khai mở giác tánh.

    13. Lục Tổ nói pháp môn của ngài lấy thiền định và trí tuệ làm gốc. Thiền định và trí tuệ không phải là hai thứ khác biệt nhau, chúng là một chỉnh thể thống nhất: Định là thể của tuệ, và tuệ là dụng của định. Thiền định và trí tuệ đồng đẳng, chúng xuất hiện không có cái nào sau hoặc trước .
    Lập trường  tách biệt thiền định và trí tuệ ắt rơi vào kiến chấp nhị biên,  khiến  tâm mê mờ, chấp ngã chấp pháp, hậu quả là không thoát khỏi luân hồi tứ tướng.
    Lục tổ cũng nói tam vô là: Lấy vô niệm làm tông, vô tướng làm thể, và vô trụ làm gốc. Ở đây lại nói lấy thiền định và trí tuệ làm gốc, vậy định tuệ không phải hiểu theo thông tục là bất động an trụ , nhưng là vô trụ, chuyển động thông lưu trong mọi thời.

    14. ” Nhất hạnh tam muội ”(samadhi of oneness ): là tâm định tĩnh, trong đó trực tâm của người hành thiền luôn ứng hợp với mỗi một động thái đi, đứng,
 nằm, ngồi, nói năng, đọc tụng. Ðịnh là tâm thức bất nhị (non-dualism), không bị kềm giữ, cũng không bị vọng động. 
    Chân tâm thấy được tự tánh thanh tịnh, đó   là  Phật tâm, là Phật , còn tâm suy nghĩ vọng động lăng xăng thì đó là  phàm tâm,  là phàm phu . Chỉ cần thực hành chân tâm, không chấp trước bất cứ pháp nào, đó gọi là “Nhất hạnh tam muội”. Miệng nói “Nhất hạnh tam muội” mà không thực hành chân tâm thì cũng vô ích. 

    15. Quan hệ giữa định và tuệ là quan hệ thể dụng đồng thời ( structural and functional contemporaneous relation) giống như đèn và ánh sáng của đèn. Định là thể tuệ là dụng, giống như đèn là thể, ánh sáng là dụng. Thể dụng hiện hữu đồng thời chứ không phải là nối tiếp.

    16. Phật pháp không tự phân chia đốn tiệm, nhưng vì trí lực có người thông minh , có kẻ  chậm
yếu nên tạm  dùng pháp môn đốn ngộ cho người nhanh , và tiệm ngộ cho người chậm. Tuy nhiên giác ngộ thì đều bình đẳng như nhau. Không giác ngộ, không biết bản tâm, không thấy bản tánh, thì dẫu nhanh lẹ thông minh hay chậm lụt đều bị cuốn trôi trong sinh tử luân hồi. 

    17. Lục tổ Huệ Năng tuyên thuyết “Tam vô” trong thiền học là lấy : Vô niệm làm tông , vô tướng làm thể, và vô trụ làm gốc .  Lập định này  do từ khái niệm “ Chân như” (Tathata) là trọng tâm của tư tưởng Phật giáo Đại thừa. Chân như, thực tánh là thực thể tối hậu tuyệt đối, vượt khỏi mọi suy lường tri thức, tức là bao hàm các thuộc tánh vô niệm, vô tướng, vô trụ. 
    a/ “ Vô niệm làm tông “: “Tông” là nguyên tắc chỉ đạo của một pháp môn. Bồ Đề Đạt Ma nói rằng có hai cách nhập đạo là lý nhập và hạnh nhập . Lý nhập là “ Mượn giáo để ngộ vào tông”. “Giáo” ở đây là các điều chỉ dạy trong kinh Lăng Già. “Lý”  là tin chắc tất cả sanh linh cùng chung một chân tánh là Phật tánh. Huệ Năng đã dùng nguyên tắc chỉ đạo này  của Thiền tông  để giải đáp  thử nghiệm nhập môn của Ngũ tổ Hoằng Nhẫn , khi ngài đáp rằng: “Phật tánh giữa chúng ta chẳng có gì sai biệt! ” 
    Vô niệm bao gồm: (1) Ngộ Bát Nhã tam muội, (2) Hiển thanh tịnh Bát nhã tánh, (3) Vô niệm hạnh. (4) Chân như là thể của niệm, niệm là dụng của chân như.
    Vô, là thoát khỏi các cặp 
nhị nguyên trói buộc , niệm là niệm chân như bản tánh .Vô niệm là khởi dụng của Chân như. 
    b/ Vô tướng làm thể: Bản thể Chân như vô tướng, tánh  như kim cương bất hoại, vượt qua mọi trở lực. Để hàng phục tâm ô nhiễm tham, sân, si và quán chiếu thanh tịnh tâm, kinh Kim Cang Bát nhã nói: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng. Nhược kiến chư tướng phi tướng tức kiến Như Lai.”
     Vô tướng gồm các ý : (1) Đang khi thấy, nghe, cảm giác, nhận biết luôn luôn xa lìa mọi tướng, (2)Bên trong không chấp trước một pháp nào, (3) Bên ngoài không dính mắc vào một trần cảnh nào.
    c/ Vô trụ làm gốc: Đọc tụng  là ở miệng, suy niệm thì ở tâm. Vô niệm là pháp tu tâm. Kinh Kim Cương nói: “Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm.” Tâm không có sở trụ, không có gốc qui chiếu nên không thể tìm ra tâm, "Vô trụ sanh tâm" nên niệm niệm bất trụ. Đó là khởi dụng của Chân như . Bản tâm con người vô trụ trước cho nên thực tánh của con người vốn là thanh tịnh.

    Tóm lại, Tông (doctrine), Thể (substance), Bản hay gốc (basis) không phải là ba thực tại biệt lập nhưng là một chỉnh thể thống nhất. Và, vô niệm, vô tướng, vô trụ theo quan hệ thể-dụng là hạch tâm tư tưởng thuộc bản thể luận (ontology) trong thiền học của Lục tổ Huệ Năng.

    D. Các Bản Dịch Dịch Nghĩa 
: 12-17 

    1/HT. Thích Mãn Giác:
    12. Huệ Năng tôi đến nương náu nơi này kể như là có cái nhân từ nhiều kiếp trước với chư vị quan liêu, tăng, tục. Giáo lý mà tôi giảng dạy là do các thánh nhân đời trước truyền lại, không phải do Huệ Năng tôi tự biết. Chư vị nếu muốn nghe giáo lý của các thánh nhân đời trước, mỗi người phải thanh tịnh tâm mình. Sau khi nghe xong, phải nguyện tự trừ bỏ sự mê mờ của mình, như thế chư vị cũng sẽ chẳng khác gì với các thánh nhân thuở trước. Sau đây là giáo pháp.
    Đại sư Huệ Năng gọi: “Này các thiện tri thức, thế nhân ai nấy đều vốn sở hữu Bồ đề và trí Bát nhã, chỉ bởi vì tâm bị mê mờ mà họ không thể tự giác ngộ lấy được, cho nên mới cần phải cầu bậc Đại thiện tri thức để chỉ đạo cho họ pháp kiến tánh. Các thiện tri thức, gặp được giác ngộ tức là thành tựu được Phật trí.”


    13. Này các thiện tri thức, pháp môn này của tôi, lấy định tuệ làm căn bản. Dù bất cứ trong mọi hoàn cảnh nào thì, tuyệt đối không nên bao giờ được mê mờ nói rằng định và tuệ là khác biệt. Định tuệ là một thể chứ không phải là hai. Định chính là thể của tuệ, tuệ chính là dụng của định. Lúc có tuệ thì định hiện hữu trong tuệ, lúc có định thì tuệ hiện hữu trong định.
   Các thiện tri thức, như thế có nghĩa là định và tuệ bình đẳng. Các người học đạo cần phải lưu ý, đừng bao giờ nói rằng định có trước rồi mới phát sinh ra tuệ, hoặc tuệ có trước rồi mới phát sinh ra định, hoặc định tuệ khác nhau. Chấp thứ kiến giải này hàm ngụ pháp có hai tướng, miệng nói thiện, tâm không thiện, định tuệ sẽ không bình đẳng. Nếu tâm và khẩu đều thiện, nội ngoại là một, định và tuệ lập tức bình đẳng. Pháp tu tự ngộ không cốt ở chỗ tranh biện ngoài miệng. Nếu lo tranh biện rằng định tuệ cái nào trước cái nào sau, lập tức chư vị trở thành những kẻ mê mờ, rốt cuộc khó mà phán đoán thắng phụ, lại đâm ra chấp trước vào Pháp và Ngã, không giải thoát khỏi bốn tướng sanh, lão, bệnh, tử được.

    14. “Nhất hạnh tam muội” tức là cái chơn tâm thường hằng trong tất cả mọi thời cũng như mọi hành vi đi, đứng, nằm, ngồi. Kinh Tịnh Danh nói: “Chơn tâm là đạo tràng, chơn tâm là Tịnh độ”. Đừng bao giờ trong tâm xảo trá mà ngoài miệng lại nói về cái ngay chính của pháp. Miệng nói nhất hạnh tam muội mà không thực hành chơn tâm, kẻ ấy chẳng phải là đệ tử của Phật. Chỉ cần thực hành chơn tâm, không chấp trước bất cứ pháp nào, đó gọi là nhất hạnh tam muội.
    Người mê nệ vào các tướng của pháp, chấp trước nhất hạnh tam muội, cho rằng chơn tâm có nghĩa là ngồi bất động, trừ vọng tưởng, không để cho bất cứ gì khởi lên trong tâm, cho đó tức là nhất hạnh tam muội. Nếu như thế thì pháp này cũng giống hệt như vô tình, đó là nguyên nhân chính chướng ngại sự đạt đạo. Đạo phải là một cái gì thông suốt lưu chuyển, làm sao có thể trệ ngại được. Nếu tâm không đình trệ nơi pháp, đạo lập tức thông suốt lưu chuyển; nếu tâm đình trệ nơi pháp, thì đó gọi là tự trói buộc. Nếu ngồi bất động là đúng, Duy Ma Cật đã chẳng có lý do để quở Xá Lợi Phất mãi ngồi bất động trong rừng.
   Này các thiện tri thức, có nhiều người dạy người khác ngồi yên mà quán tâm quán tịnh, không động đậy không khởi “tâm”, và họ dồn nỗ lực vào việc đó. Kẻ mê mờ không giác ngộ, bèn chấp vào đó mà thành điên đảo, hạng người như thế có đến hàng trăm. Những ai dạy người khác pháp tu như thế, thực là sai lầm vô cùng.

    15. Này các thiện tri thức, do đâu mà được định tuệ bình đẳng, như thể ngọn đèn và ánh sáng mà đèn tỏa ra. Có đèn thì có ánh sáng. Không có đèn thì không có ánh sáng. Đèn là thể của ánh sáng, ánh sáng là dụng của đèn. Tên tuy có hai, thể đâu có phải là hai. Pháp định tuệ này cũng y như thế.

    16. Này các thiện tri thức, pháp vốn không có đốn tiệm, song người có thông minh và chậm lụt. Với kẻ mê thì nên khuyến tu tiệm pháp, người ngộ mới nên tu đốn pháp. Biết được bổn tâm tức là thấy bổn tánh. Khi ngộ lập tức sẽ nhận ra được rằng hai pháp đốn tiệm này vốn không sai biệt, nếu không ngộ thì sẽ mãi mãi trôi lăn trong luân hồi.

    17. Này các thiện tri thức, pháp môn này của tôi, từ xưa đến nay, (đốn tiệm gì) cũng đều lấy vô niệm làm tông, vô tướng làm thể, vô trụ làm bổn. Vô tướng có nghĩa là ở trong tướng mà vẫn ly tướng. Vô niệm có nghĩa là ở trong niệm mà không niệm. Vô trụ tức là bổn tánh của con người.
    Niệm niệm không dừng, tiền niệm, kim niệm và hậu niệm, niệm niệm tương tục, không có đứt đoạn. Nếu như có một niệm đứt đoạn, Pháp thân lập tức ly Sắc thân, trong sự tương tục của các niệm, không có sự đình trệ nơi bất cứ pháp nào cả. Nếu một niệm đình trệ, lập tức các niệm liên tục đều đình trệ, đó gọi là hệ phược. Nếu như trong các niệm liên tục không đình trệ vào bất cứ pháp nào, đó là không bị hệ phược. Đó gọi là lấy vô trụ làm bổn.
    Này các thiện tri thức, bên ngoài lìa tất cả các tướng là vô tướng. Chỉ cần lìa được các tướng, tánh thể tự nhiên thanh tịnh, cho nên mới lấy vô tướng làm thể.
    Không nhiễm nơi bất cứ cảnh nào, gọi là vô niệm. Lìa cảnh ngay chính nơi niệm của mình, thì niệm sẽ lập tức không sinh nơi pháp. Nếu như mình không suy tư về các sự vật và trừ khử được tất cả các niệm, lúc một niệm vừa dứt đoạn thì lập tức mình sẽ thọ sinh nơi chốn khác. Các người học đạo, phải thận trọng! Chớ nên dựa vào ngoại pháp hay tự ý của mình. Tự mình lầm lẫn còn không đến nỗi nào, chứ còn khuyên người khác lầm lẫn thì tệ hại biết bao. Kẻ mê đã không tự thấy được là mình mê lại còn bài báng kinh pháp. Do đó mới lập vô niệm làm tông. Bởi vì mê mờ mà con người khởi niệm nơi cảnh, rồi thì tà kiến lại do nơi niệm mà khởi. Tất cả các trần lao vọng niệm do nơi đó mà sinh. Do đó giáo môn này mới lập vô niệm làm tông.
    Này các thế nhân, hãy xa lìa các kiến chấp và đừng sinh khởi vọng niệm. Nếu như không có niệm, vô niệm cũng chẳng thể thành lập được. “Vô” là “vô” cái gì? “Niệm” là “niệm” vật gì? “Vô” là lìa xa nhị tướng khởi trần lao. “Niệm” là niệm chơn như bổn tánh. Chơn như là thể của niệm, niệm là dụng của chơn như. Nếu khởi niệm từ tự tánh, thì tuy có kiến, văn, giác, tri, cũng vẫn chẳng hề bị vạn cảnh nhiễm mà vẫn luôn luôn tự tại. Kinh Duy Ma Cật nói: “Bên ngoài tuy khéo phân biệt các pháp tướng, bên trong vẫn bất động nơi Đệ nhất nghĩa đế”.

    2/ GS. Ph.B. Yampolsky:
    12. I was predestined to come to live here and to preach to you officials, monks, and laymen. My teaching has been handed down from the sages of the past; it is not my own personal knowledge. If you wish to hear the teachings of the sages of the past, each of you must quiet his mind and hear me to the end. Please cast aside your own delusions; then you will be no different from the sages of the past. (What follows below is the Dharma).
    The Master Hui-neng called, saying: "Good friends, enlightenment (bodhi) and intuitive wisdom (prajna) are from the outset possessed by men of this world themselves. It is just because the mind is deluded that men cannot attain awakening to themselves. They must seek a good teacher to show them how to see into their own natures. Good friends, if you meet awakening, [Buddha]-wisdom will be achieved.”


    13. Good friends, my teaching of the Dharma takes meditation and wisdom as its basis. Never under any circumstances say mistakenly that meditation and wisdom are different; they are a unity, not two things. Meditation itself is the substance of wisdom; wisdom itself is the function of meditation. At the very moment when there is wisdom, then meditation exists in wisdom; at the very moment when there is meditation, then wisdom exists in meditation.
    Good friends, this means that meditation and wisdom are alike. Students, be careful not to say that meditation gives rise to wisdom, or that wisdom gives rise to meditation, or that meditation and wisdom are different from each other. To hold this view implies that things have duality, the speech good is spoken while the mind is not good, meditation and wisdom will not be alike. If mind and speech are both good, then the internal and the external are the same and meditation and wisdom are alike. The practice of self-awakening does not lie in verbal arguments. If you argue which comes first, meditation or wisdom, you are deluded people. You won't be able to settle the argument and instead will cling to objective things,and will never escape from the four states of phenomena.

    14. "The samadhi of oneness” is straightforward mind at all times, walking, staying, sitting, and lying. The Ching-ming ching says: “Straightforward mind is the place of practice; straightforward mind is the Pure Land.” Do not with a dishonest mind speak of the straightforwardness of the Dharma. If while speaking of the samadhi of oneness, you fail to practice straightforward mind, you will not be disciples of the Buddha. Only practicing straightforward mind, and in all things having no attachments whatsoever, is called the samadhi of oneness.
    The deluded man clings to the characteristics of things, adheres to the samadhi of oneness, [thinks] that straightforward mind is sitting without moving and casting aside delusions without letting things arise in the mind. This he considers to be the samadhi of oneness. This kind of practice is the same as inentiency (apathetic), and the cause of an obstruction to the Tao. Tao must be something that circulates freely; why should he impede it? If the mind does not abide in things the Tao circulates freely; if the mind abides in things, it becomes fettered . If sitting in meditation without moving is good, why did Vimalakirti scold Sariputra for sitting in meditation in the forest.
    Good friends, some people teach men to sit viewing the mind and viewing purity, not moving and not activating the mind, and to this they devote their efforts. Deluded people do not realize that this is wrong, cling to this doctrine, and become confused. There are many such people. Those who instruct in this way are, from the outset, greatly mistaken.

    
    15. Good friends, how then are meditation and wisdom alike? They are like the lamp and the light it gives forth. If there is a lamp there is light; if there is no lamp there is no light. The lamp is the substance of light; the light is the function of the lamp. Thus, although they have two names, in substance they are not two. Meditation and wisdom are also like this. 

    16. Good friends, in the Dharma there is no sudden or gradual, but among people some are keen and others dull. The deluded recommend the gradual method, the enlightened practice the sudden teaching. Understand the original mind of yourself is to see into your own original nature. Once enlightened, there is from the outset no distinction between these two methods; those who are not enlightened will for long kalpas be caught in the cycle of transmigration.

    17. Good friends, in this teaching of mine, from ancient times up to the present, all have set up no-thought as the main doctrine, non-form as the substance, and non-abiding as the basis. Non-form is to be separated from form even when associated with form. No-thought is not to think even when involved in thought. Non-abiding is the original nature of man.
    Successive thoughts do not stop; prior thoughts, present thoughts, and future thoughts follow one after the other without cessation. If one instant of thought is cut off, the Dharma body separates from the physical body, and in the midst of successive thoughts there will be no place for attachment to anything. If one instant of thought clings, then successive thoughts cling; this is known as being fettered. If in all things successive thoughts do not cling, then you are unfettered. Therefore, non-abiding is made the basis.
    Good friends, being outwardly separated from all forms, this is non-form. When you are separated from form, the substance of your nature is pure. Therefore, non-form is made the substance.
    To be unstained in all environments is called no-thought. If on the basis of your own thoughts you separate from environment, then, in regard to things, thoughts are not produced. If you stop thinking of the myriad things, and cast aside all thoughts, as soon as one instant of thought is cut off, you will be reborn in another realm. Students, take care! Don't rest in objective things and the subjective mind. [If you do so] it will be bad enough that you are in error, yet how much worse that you encourage others in their mistakes. The deluded man, however, does not himself see and slanders the teachings of the sutras.Therefore, no-thought is established as a doctrine. Because man in his delusion has thoughts in relation to his environment, heterodox ideas stemming from these thoughts arise, and passions and false views are produced from them. Therefore this teaching has established no-thought as a doctrine.
    Men of the world, separate yourselves from views! do not activate thoughts. If there were no thinking, then no-thought would have no place to exist. 'No' is the 'no' of what? 'Thought' means 'thinking' of what? 'No' is the separation from the dualism that produces the passions. 'Thought' means thinking of the original nature of True Real . True Reality is the substance of thoughts; thoughts are the function of True Reality. If you give rise to thoughts from your self-nature,then, although you see, hear, perceive, and know, you are not stained by the manifold environments, and are always free. TheVimalakirti Sutra says: “Externally, while distinguishing well all the forms of the various dharmas, internally he stands firm within the First Principle."

                                                     )()(


                                       
第 四 章 :教授坐禪

    A. Kinh Văn 18-19

    

    18. 善知識,此法門中,坐禪元不著心,亦不著淨,亦不言不動。若言看心,心元是妄,妄如幻故,无所看也。若言看淨,人性本淨,為妄念故,蓋覆真如,離妄念,本性淨。不見自性本淨,起心看淨,卻生淨妄。妄无處所,故知看者卻是妄也。淨无形相,卻立淨相。言是功夫,作此見者,障自本性,卻被淨縛。
    若修不動者,不見一切人過患,是性不動. 迷人自身不動,開口即說 人是非,與道違背。 看心看淨,卻是障道因緣。

    19.今既如是,此法門中,何名坐禪?此法門中,一切无礙,外于一切境界上念不起為坐,見本性不亂為禪。
    何名為禪定?外離相曰禪,內不亂曰定。外若有相,內性不亂, 本性自淨自定.祇緣觸境,觸即亂。外離相即禪,內不亂即定。外禪內定,故名禪定。《維摩經》云:“即時豁然,還得本心”。《菩薩戒經》云:”本元自性清淨”。
    善知識,見自性自淨,自修自作自性法身,自行佛行,自作自成佛道。

    B. Dịch Âm:

                                         Chương IV: Giáo Thụ Tọa Thiền 

    18. Thiện tri thức, thử pháp môn trung, tọa thiền nguyên bất trước tâm, diệc bất trước tịnh, diệc bất ngôn bất động. Nhược ngôn khán tâm, tâm nguyên thị vọng, vọng như huyển cố, vô sở khán dã. Nhược ngôn khán tịnh, nhân tánh bổn tịnh, vi vọng niệm cố, cái phú chân như. Ly vọng niệm bổn tánh tịnh. Bất kiến tự tánh bổn tịnh, tâm khởi khán tịnh, khước sanh tịnh vọng. Vọng vô xứ sở, cố tri khán giả khán khước thị vọng dã. Tịnh vô hình tướng, khước lập tịnh tướng, ngôn thị công phu. Tác thử kiến giả chướng tự bổn tánh, khước bị tịnh phược.
    Nhược tu bất động giả, bất kiến nhất thiết nhân quá hoạn, thị tánh bất động. Mê nhân tự thân bất động, khai khẩu tức thuyết nhân thị phi, dữ đạo vi bội. Quán tâm, quán tịnh, khước thị chướng đạo nhân duyên.

    19. Kim ký nhữ thị, thử pháp môn trung, hà danh ‘tọa thiền’? Thử pháp môn trung, nhứt thiết vô ngại, ngoại vu nhất thiết cảnh giới thượng niệm bất khởi vi ‘tọa’, kiến bản tánh bất loạn vi ‘thiền’.
    Hà danh vi ‘thiền định’? Ngoại ly tướng viết ‘thiền’, nội bất loạn viết ‘định’. Ngoại nhược hữu tướng, nội tâm bất loạn, bổn tánh tự tịnh tự định. Chỉ duyên xúc cảnh , xúc tức loạn . Ngoại ly tướng tức thiền, nội bất loạn tức định. Ngoại thiền nội định cố danh thiền định. Duy Ma Cật kinh vân: “ Tức thời hoát nhiên hoàn đắc bổn tâm.”  Bồ Tát Giới kinh vân: “ Bổn nguyên tự tánh thanh tịnh.”
    Thiện tri thức, kiến tự tánh tự tịnh, tự tu tự tác tự tánh Pháp thân, tự hành Phật hạnh, tự tác tự thành Phật đạo.

    C. Lược Ý 18-19:
    18. Tọa thiền không phải khán tâm vì tâm luôn vọng động không có trú sở; cũng không phải khán tịnh vì bản tánh vốn đã tịnh, lại  giả lập tướng tịnh để khán cho nên bị tịnh trói buộc; cũng không phải tự thân bất động mà mở miệng là nói đến chỗ thị phi của người khác. Người tu pháp bất động không  thấy chỗ lỗi lầm của người khác, đó là tự tánh bất động thay vì tự thân bất động.

    19. Bên ngoài đối cảnh không khởi niệm gọi là “tọa”; bên trong” thấy thẳng bổn tánh thanh tịnh gọi là “thiền”.
    Bên ngoài ly tướng tức là “thiền”, bên trong không loạn tức là “định”. Định là minh tâm, thiền là kiến tánh. Bản nguyên tự tánh thanh tịnh chính là Pháp thân Phật, tu hành là chỉ để kiến tánh thành Phật.. Giống như cá ở trong nước, nước  lặng trong thì thấy được cá, tìm thấy cá  thì quên thấy nước. Phật ở trong tâm, tâm thanh tịnh mới thấy Phật, tìm thấy Phật  thì quên thấy tâm.


    D. Các Bản Dịch Nghĩa
: 18-19
   
     1/ HT. Thích Mãn Giác:
    18. Này các thiện tri thức, trong pháp môn này, tọa thiền vốn không chấp trước tâm, không chấp trước tịnh, mà cũng chẳng nói đến bất động. Nếu có người bảo là quán tâm, thì tâm vốn là vọng, và bởi vì vọng cũng giống như huyễn, đâu có đối tượng để mà quán. Nếu nói là quán tịnh, thì bổn tánh con người vốn tịnh, chỉ bởi vì vọng niệm che phủ chơn như. Chỉ cần lìa vọng niệm, bổn tánh tự nhiên thanh tịnh. Không thấy được rằng tự tánh vốn thanh tịnh, tâm khởi ý niệm quán tịnh, là đâm ra khiến vọng niệm về tịnh sanh. Vọng vốn không nơi chốn, cho nên phải biết rằng những gì mình quán thấy chỉ là hư vọng mà thôi. Tịnh vốn vô hình tướng, song có người lại vẫn giả lập tịnh tướng, rồi gọi đó là công phu “tu tập Thiền”. Những người mang kiến chấp này tự che mờ bổn tánh mình, rồi rốt cuộc lại bị trói buộc bởi cái vọng niệm về tịnh. 

    Người tu pháp bất động, không thấy lỗi lầm của người khác, đó là cái bất động của tự tánh. Kẻ mê tuy tự thân hắn bất động, song thoắt mở miệng là chỉ nói đến thị phi của người khác, do đó đi ngược lại đạo. Quán tâm quán tịnh, chính là cái nguyên do che chướng đạo.

    19. Này các ông, đã hiểu như vậy rồi, thì trong pháp môn này, gọi là “tọa thiền” có nghĩa là gì? Trong pháp môn này, “tọa” có nghĩa là khắp nơi vô ngại, bên ngoài không khởi niệm nơi bất cứ cảnh giới nào; “thiền” có nghĩa là “bên trong” thấy được bổn tánh và không bị loạn động.
    Gọi là “Thiền định” có nghĩa là gì? Bên ngoài xa lìa các tướng gọi là “thiền”, bên trong không loạn gọi là “định”. Bên ngoài nếu như tuy có tướng, song bên trong bổn tính vẫn không loạn, thì đó là cái tự tịnh tự định bổn nguyên. Chính sự liên hệ với ngoại cảnh gây nên loạn tâm. Do đó bên ngoài xa lìa các tướng tức là “thiền”, bên trong không loạn tức là “định”. Ngoại thiền nội định, cho nên gọi là Thiền định. Kinh Duy Ma Cật nói: “Lập tức, hoát nhiên, đạt lại được bổn tâm”. Bồ Tát Giới nói: “Tự tánh vốn bổn nguyên thanh tịnh”.
    Này các thiện tri thức, hãy tự thấy rằng tự tánh mình vốn thanh tịnh, tự tu tập tự thành tựu. Tự tánh của mình chính là Pháp thân, sự tu hành của mình chính là sự tu hành để thành Phật. Tự thành tựu chính là sự tự thành Phật đạo cho chính mình.

    2/ GS. Ph. B. Yampolsky :
     18. Good friends, in this teaching from the outset sitting in meditation does not concern the mind nor does it concern purity; we do not talk of steadfastness. If someone speaks of 'viewing the mind,' [then I would say] that the 'mind' is of itself delusion, and as delusions are just like fantasies, there is nothing to be seen. If someone speaks of 'viewing purity,' [then I would say] that man's nature is of itself pure, but because of false thoughts True Reality is obscured. If you exclude delusions then the original nature reveals its purity. If you activate your mind to view purity without realizing that your own nature is originally pure, delusions of purity will be produced. Since this delusion has no place to exist, then you know that whatever you see is nothing but delusion. Purity has no form, but, nonetheless, some people try to postulate the form of purity and consider this to be Ch'an practice. People who hold this view obstruct their own original natures and end up by being bound by purity.
    One who practices steadfastness does not see the faults of people everywhere . This is the steadfastness of self-nature. The deluded man, however, even if he doesn't move his own body, will talk of the good and bad of others the moment he opens his mouth, and thus behave in opposition to the Tao. Therefore, both 'viewing the mind' and 'viewing purity' will cause an obstruction to Tao.

    19. Now that we know that this is so, what is it in this teaching that we call “sitting in
meditation “ ? In this teaching “sitting” means without any obstruction anywhere, outwardly and under all circumstances, not to activatethoughts.”Meditation” is internally to see the original nature and not become confused.
    And what do we call Ch'an meditation (ch'an-ting) ? Outwardly to exclude form is 'ch'an'; inwardly to be unconfused is meditation (ting). Even though there is form on the outside, when internally the nature is not confused, then, from the outset, you are of yourself pure and of yourself in meditation. The very contact with circumstances itself causes confusion . Separation from form on the outside is “ch'an”; being untouched on the inside is “meditation” (ting). Being 'ch'an' externally and meditation (ting) internally, it is known as ch'an meditation (ch'an-ting). The Vimalakirti Sutra says: “At once, suddenly, you regain the original mind.” The P'u-sa-chieh (Bodhisattva precept) says: “From the outset your own nature is pure.”
   
Good friends, see for yourselves the purity of your own natures, practice and accomplish for yourselves. Your own nature is the Dharmakaya ,and self-practice is the practice of Buddha; by self-accomplishment you may achieve the Buddha Way for yourselves. 

                                           ( Continued Chapter V ) 


    Tháng Giêng Bính Thân-2016
    ________________________
                           Đ.Khánh Hỷ







  

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét