Thứ Sáu, 22 tháng 1, 2016

Kỳ 1: Đọc Lại Kinh Pháp Bảo Đàn


                                        Lục Tổ Huệ Năng Đại Sư
                                              ĐÀN KINH 
                                               - Bản Đôn Hoàng -                                                                                           
                               Kỳ I  Chương I, II:  (1 - 11) 
                                               ***
  
   Mở Đầu
    Nội Dung Kinh Văn
  1. Thiều Châu Thứ sử Vi Cứ đẳng chúng thỉnh thuyết pháp,
  2. Đại sư tự thuyết ngộ pháp truyền y,
  3. Vi thời chúng thuyết định huệ,
  4. Giáo thụ tọa thiền,
 5. Thuyết nhất thể tam thân Phật tướng,
  6. Thuyết Ma ha Bát Nhã Ba la mật,
  7. Thị Tây phương tướng trạng phụ Vũ Đế vấn công đức,
  8. Chư tông nạn vấn,
  9. Giáo thị thập tăng truyền pháp, phụ diệt độ niên nguyệt.

      Lời Kết
    Tài Liệu Tham khảo

                                                            )()(


    Mở Đầu
    “ Pháp Bảo Đàn” kinh là tập ngữ lục ghi lại lời thuyết giảng của Lục tổ Huệ Năng (638-713 SCN) tại chùa Đại Phạm, Thiều Châu, được đệ tử Pháp Hải ghi lại bằng chữ Hán, trước đây chừng 14 thế kỷ. Bản viết tay trải lâu đời có nhiều sao chép thêm bớt, hiện thời có rất nhiều bản khác nhau, nhưng có thể xếp chúng thuộc bốn loại chính: (1)
 Bản Huệ Hân tên gọi là  “ Lục Tổ Đàn Kinh “(六祖壇經). (2) Bản Khế Tung gọi đủ là “Lục Tổ Đại Sư Pháp Bảo Đàn Kinh Tào Khê Nguyên Bản “(六祖大師法寶壇經曹溪原本), gọi tắt là “Tào Khê Nguyên Bản”. (3) Bản Tông Bảo tên là “Lục Tổ Đại Sư Pháp Bảo Đàn Kinh “(六祖大師法寶壇). Và, (4) bản viết phát hiện ở động Đôn Hoàng tên gọi đủ là: “ Nam Tông Đốn Giáo Tối Thượng Đại Thừa Ma Ha Bát  Nhã Ba La Mật Kinh Lục Tổ Huệ Năng Đại Sư ư Thiều Châu Đại Phạm Tự Thí Pháp Đàn Kinh“(南宗頓教最上大乘摩訶般若波羅蜜經六祖惠能大師 於韶州大梵寺施法壇經), gọi tắt là “Đàn Kinh” (壇經). Bản này  gồm 57 đoạn liên tục  không phân chương, tiết,   xuất hiện  ở Trung Hoa vào thời nhà Đường (618–907 SCN) . Các nghiên cứu gần đây cho biết riêng loại Đôn Hoàng cũng đã có rất nhiều  bản viết khác nhau (釋宗穎,“敦博本《六祖壇經》思想體系研究“, 圓光佛學研究所 三年級摘要) <https://docs.google.com/a/ddbc.edu.tw/viewer?a... > )
    Nội dung “Đàn Kinh” bản Đôn Hoàng được trình bày dưới đây gồm có:
  a) Bản sao chữ Hán của Hương Giang Trần Thiệu Lân, 香江陳紹麟(鈔者),“南宗頓教最上大乘摩訶般若波羅蜜經六祖惠能大師于韶州大梵寺 施法壇經 “, 台灣佛教網路論壇, 2007.
  b)Bản dịch tiếng Anh của Philip B. Yampolsky, “ The Platform Sutra of The Sixth
Patriarch” (The Text of The Tun-Huang Manuscript), New York & London: Columbia University Press, 1967.
  c) Bản dịch tiếng Việt của Hòa thượng Thích Mãn Giác, “Kinh Pháp Bảo Đàn - Đôn Hoàng Bản- Lục Tổ Huệ Năng”, Hà Nội: Nhà xb.Tôn Giáo,2003.
  d) Phần dich âm và ghi chú là của người thực hiện.
    57 mục trong “ Đàn Kinh “ bản Đôn Hoàng có thể coi gồm ba phần: (1)Tự thuật hành trạng của Lục tổ Huệ Năng. (2) Lục tổ Huệ Năng giảng pháp và giải đáp các câu hỏi về pháp.(3) Những điều dặn dò đệ tử trước khi Lục tổ Huệ Năng diệt độ. Các nội dung này sẽ được lần lượt trình bày theo 9 chương  như bản sao của Trần Thiệu Lân.
    Nội dung “Đàn Kinh” với  tư tưởng của Lục tổ Huệ Năng liên hệ đến các vấn đề chính :
    1. Sự chuyển hướng từ kinh Lăng Già (Lankavatara sutra ) đến  " Kim Cương 
Bát Nhã Ba La Mật"(Vajra Prajna Paramita Sutra ) khi Ngũ tổ Hoằng Nhẫn cho xóa các hình vẽ biến tướng Lăng Già và chỉ để lại  bài kệ tụng cuả Thần Tú, tức là từ   ánh sáng đến  âm thanh. 

    2. Hai đặc điểm căn bản của Thiền tông: Về hữu thể là “ tánh không” của thực thể tối hậu (ultimate reality) , về phương pháp là trực nhận (intuitive recognition) chân lý không lệ thuộc ngôn ngữ chữ viết. Các điểm đặc trưng này đã được thực hiện  đồng thời ở: (1) Nội dung bài kệ “Tánh Không” của Lục tổ Huệ Năng, và (2) Ngài chỉ  đọc cho người khác viết mà thôi, mặc dầu kinh văn ghi là  Ngài không biết chữ Hán. Thực ra, Huệ Năng Đại sư có biết chữ Hán hay không? Nếu quả thực là không, thì tại sao Trung Hoa đang thời nhà Đường (618–907 SCN), văn học cực thịnh thì Huệ Năng là con của một vị quan lại không biết chữ, cho dù là con của một vị quan  ở vùng biên giới? Hơn nữa, tại sao ngôi vị Tổ sư của một tông phái lớn đã trải qua năm đời tại Trung Hoa, thì vào triều đại nhà Đường văn chương nghệ thuật thịnh đạt lại trao truyền cho một người không biết quốc ngữ? Vậy, hàm ý điều này có quan hệ gì đến vấn đề lãnh thổ quốc tịch của Lục tổ Huệ Năng? Phương pháp “dĩ tâm truyền tâm, kiến tánh thành Phật” của Thiền học đối với vai trò ngôn ngữ viết và nói là thế nào? 
    3. Về hữu thể luận (ontology) thì từ tư tưởng căn bản của kinh “Kim Cang Bát-nhã Ba La Mật”, Lục tổ Huệ Năng  đã nêu lên lập định của Thiền tông, dù đốn giáo hay tiệm giáo, đều lấy Vô Niệm làm Tông, Vô Tướng làm Thể, và Vô Trụ làm Bản. Tông , Thể , Bản được giải nghĩa  theo tương quan thể-dụng nên chúng không phải là ba món riêng biệt mà chỉ là một chỉnh thể thống nhất.
    4. Về nhận thức luận ( Epistemology),Lục tổ Huệ Năng qua “Đàn Kinh”  đã dùng Tam khoa pháp môn để giải thích bản chất sự vật và hiện tượng tâm lý. Nội dung Tam khoa gồm: 5 uẩn hay ấm, 12 xứ hay nhập, và 18 giới, đó  là các khái niệm tri thức liên hệ với Pháp Tướng tông và Duy thức học.
    5. Về phương pháp luận (methodology),  thì 36 đối pháp trong Đàn Kinh ( thực ra ở bản Đôn Hoàng là 37cặp đối đãi, vì mục “Tự tánh khởi dụng” có một cặp “Hữu tình vô tình đối”) mà Lục tổ khuyên đệ tử phải sử dụng  khi thuyết giảng kinh điển và nhận thức chân lý sự vật, đó là một tổng hợp hài hòa đặc biệt giữa các phương pháp: (1)Trung quán luận của Phật giáo, (2) Biến dịch theo  lưỡng nguyên đối tác của Kinh Dịch, và (3) Biện chứng sinh học nhân-quả đẳng thời trong vật sống.
    Lịch sử văn minh Việt Nam có liên quan đến vấn đề nguyên quán Tổ  sư và tác quyền tri thức cho đến nay còn chưa có sự thống nhất giữa các học giả và nhà nghiên cứu. 
Đó là các trường hợp:
1/ Kinh Dịch, xuất hiện vào thời Thượng cổ, nguồn gốc dựa vào truyền thuyết gán ghép "mang hia đội mão" cho tác giả, không thể kiểm nghiệm. Tuy nhiên, bằng cách  nhìn lại quá trình di trú của dân Bách Việt trong lịch sử do Hán tộc xâm lấn , và đối chiếu nội dung Kinh Dịch còn lại, chẳng hạn Bát quái Tiên thiên đồ với các di chỉ khảo cổ, và nếp  văn hóa cổ điển Việt tộc , thì cũng có lý do để nói rằng Kinh Dịch nguyên thủy là do từ tổ tiên dân tộc Việt , các tác giả Trung Hoa chỉ sửa đổi nguyên trạng và có công truyền bá mà thôi.

(2) Trường hợp 2: “ Đàn Kinh” của Đại sư Huệ Năng tuy đã xác định rõ tác giả , nhưng vì xuất hiện trong thời Việt Nam bị Trung Hoa đô hộ lần thứ ba, khó biết chắc Huệ Năng Đại sư là người Hán hay người Việt, bỡi kinh văn ghi lại hàng trạng của Ngài có nhiều điểm đặc biệt: (1) Nguyên quán là dân Tân Châu, Lĩnh Nam vùng núi cực Nam Trung Hoa. (2)Ngài là con quan dưới thời nhà Đường nhưng không biết chữ Hán. (2) Cha bị giáng chức gia đình sống cơ cực, phải bán củi nuôi mẹ. Tuy nhiên, nếu đối chiếu cách tu hành mà Đại sư Huệ Năng chỉ dạy trong Đàn Kinh với quan niệm "tu tâm dưỡng tánh", " tu nhân tích đức." , "Tu đâu cho bằng tu nhà...." thì thấy rõ tư tưởng của Huệ Năng gần gũi với quan niệm tu hành giản phác và 
trực tiếp bình đẳng  của nền  văn hóa Việt hơn là quan điểm tu cầu " tích phước" trong tín ngưỡng phân cấp lễ nghi  gián tiếp của xã hội văn hóa Trung Hoa.
    Kinh Dịch do từ tổ tiên Việt tộc hay từ tổ tiên Hán tộc? Đại sư Huệ Năng là người Việt hay người Hoa? Các câu hỏi như vậy chỉ liên hệ đến giá trị về mặt lịch sử xã hội và chủng tộc, không có tính  nhân bản và khoa học phổ quát. Giá trị khoa học    phổ quát của Kinh Dịch có thể áp dụng vào đời sống thực tiễn con người là ở chỗ nó đã giải thích thực thể là biến động, và sự  biến chuyển đó theo qui luật phản phục có chu kỳ,  do từ nguyên lý lưỡng nguyên đối tác có thể tính đếm theo hệ nhị phân. Tương tự như vậy, cho dù Đại sư Huệ Năng thuộc chủng tộc nào thì cũng không thể phủ nhận giá trị tư tưởng siêu phàm của Ngài mà một phần đã được ghi lại ở “Đàn Kinh.”  Tư tưởng của Đại sư Huệ Năng đã khơi nguồn cho sự phát triển Phật giáo Thiền tông trải hơn 14 thế kỷ ở Á Đông trong đó có Việt Nam , và ngày nay ảnh hưởng của Phật giáo Thiền tông  đã nở rộ trên thế giới.
    Tóm lại, qui luật biến dịch do đối tác tánh tướng nói trong Kinh Dịch, và 36 đối pháp nói trong “Đàn Kinh”của Lục tổ Huệ Năng có quan hệ gì về nguồn gốc tư tưởng ? Từ đó  có thể áp dụng được  điều  gì  vào đời sống thực tiễn nhằm  phát huy giá trị   con người?  Đó là một trong các lý do  để đọc lại và tìm hiểu “ Đàn Kinh” của Lục Tổ Huệ Năng.
    Sau cùng người viết xin cảm ơn các tác giả có tác phẩm  hoặc tài liệu được trích dẫn sử  dụng trong  sưu khảo này. 

                                                    _________________

    
    A. Kinh Văn: 1
                 
                    南宗頓教最上大乘摩訶般若波羅蜜經
                         六祖惠能大師於韶州大梵寺
                              施法壇經  兼受無相戒 
               
              弘法弟子法海集記
                                        
                                            ***

                        第 一章 :  韶州刺史韋璩等眾請說法

      1.惠能大師于大梵寺講堂中,升高座,說摩訶般若波羅蜜法,授无相戒。其時座下僧尼、道俗一萬餘人,韶州刺史韋璩及諸官僚三十餘人、儒士三十餘人,同請大師說摩訶般若波羅蜜法。刺史遂令門人僧法海集記流行后代,與學道者,承此宗旨,遞相傳受,有所依約,以為稟承,說此《壇經》。
   
     B.  Dịch Âm: 1
                          " Nam Tông Đốn Giáo Tối  Thượng Đại
                         Thừa Ma  Ha  Bát  Nhã Ba  La  Mật  Kinh
                        Lục Tổ  Huệ  Năng  Đại Sư  ư  Thiều  Châu
                                 Đại Phạm  Tự  Thí  Pháp  Đàn  Kinh "
                                  Kiêm Thọ Vô Tướng Giới


                          Hoằng Pháp Đệ Tử Pháp Hải Tập Ký
                                                           )()(


                Chương I : Thiều Châu Thứ Sử Vi Cứ Đẳng Chúng
                                                  Thỉnh Thuyết Pháp

    1. Huệ Năng Đại Sư ư Đại Phạm Tự giảng đường trung thăng cao tọa, thuyết Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật Pháp, thọ vô tướng giới. Kỳ thời tọa hạ tăng ni đạo tục nhất vạn dư nhân. Thiều Châu thứ sử Vi Cứ cập chư quan liêu tam thập dư nhân, nho sĩ tam thập dư nhân, đồng thỉnh Đại sư thuyết Ma ha Bát nhã Ba la mật pháp. Thứ sử toại lệnh môn nhân tăng Pháp Hải tập ký, lưu hành hậu đại. dữ học đạo giả thừa thử tông chỉ, đệ tương truyền thụ, hữu sở y ước dĩ vi bẩm thừa , thuyết thử ‘Đàn Kinh’ .

     C. Lược Ý :  

        1. Tên  của quyển kinh đã nói đầy đủ: Người thuyết pháp là Huệ Năng Đại sư, nơi thuyết pháp tại chùa Đại Phạm,  Thiều Châu, lúc đó  số người nghe thuyết pháp  ghi là “trên một vạn “ có thể hiểu  là cách nói “rất đông người đến nghe“,  pháp được thuyết là Đàn Kinh thuộc hệ tư tưởng Đại  Bát  Nhã ( Mahaprajna), pháp được thuyết, được nghe, và được ghi lại để lưu truyền .

    D.  Các Bản Dịch Nghĩa: 
   
     1/ HT. Thích Mãn Giác : 1
    1. Đại sư Huệ Năng lên tòa cao trong giảng đường chùa Đại Phạm giảng giáo lý Bát nhã Ba la mật và truyền Vô tướng giới. Lúc ấy dưới tòa có trên mười ngàn Tăng, Ni, đạo, tục. Thiều Châu thứ sử Vi Cứ cùng hơn ba mươi vị quan liêu và trên ba mươi nho sĩ đều thỉnh Đại sư giảng giáo lý Bát nhã Ba la mật. Thứ sử còn bảo môn nhân tăng Pháp Hải ghi chép lại ngõ hầu lưu truyền cho đời sau để cho những người học đạo noi theo tông chỉ này mà truyền thọ cho nhau, coi những lời dạy này là nơi nương tựa.

2/ GS.  Ph.B. Yampolsky: 1
   
 
    1. The Master Hui-neng ascended the high seat at the lecture hall of the Ta-fan Temple and expounded the Dharma of the Great Perfection of Wisdom, and transmitted the precepts of formlessness. At that time over ten thousand monks, nuns, and lay followers sat before him. The prefect of Shao-chou, Wei Cu some thirty officials from various departments, and some thirty Confucian scholars all begged the Master to preach on the Dharma of the Great Perfection of Wisdom.
The prefect then had the monk-disciple Fa-hai record his words so that they might become known to later generations and be benefit to students of the Way, in order that they might receive the pivot of the teaching and transmit it among themselves, taking these words as their authority.

                                                                    )()(                             


                       第 二 章: 大師自說悟法傳衣
  
      A. Kinh Văn: 2-11 

    2.能大師言:”善知識,淨心念摩訶般若波羅蜜法。”大師不語,自淨其心。良久乃言:”善知識,淨聽:惠能慈父,本官范陽,左降遷流嶺南,作新州百姓。惠能幼少,父又早亡。老母孤遺,移來南海,艱辛貧乏,于市賣柴。
    忽有一客買柴,遂令惠能送至于官店。客將柴去,惠能得錢。卻向門前,忽見一客
讀《金剛經》。惠能一聞,心明便悟。乃問客曰:「從何處來持此經典?」客答曰:「我于蘄州黃梅縣東馮墓山,禮拜五祖弘忍和尚,見今在彼,門人有千餘眾。我于彼聽見大師勸道俗,但持《金剛經》一卷,即得見性,直了成佛。」惠能聞說,宿業有緣,便即辭親,往黃梅馮墓山,禮拜五祖弘忍和尚。
  
  3.弘忍和尚問惠能曰:「汝何方人,來此山禮拜吾?汝今向吾邊,復求何物?」惠能答曰:「弟子是嶺南人,新州百姓,今故遠來禮拜和尚,不求餘物,唯求佛法。」大師遂責惠能曰:「汝是嶺南人,又是獦獠,若為堪作佛!」惠能答曰:「人即有南北,佛性即无南北;獦獠身與和尚不同,佛性有何差別?」 大師欲更再共議,見左右在旁邊,大師更不言。遂發遣惠能,令隨眾作務。時有一行者,遂遣惠能于碓坊,踏碓八箇餘月。
    

4.五祖忽于一日喚門人盡來。門人集訖,五祖曰:「吾向汝說,世人生死事大。汝等門人,終日供養,只求福田,不求出離生死苦海。汝等自性若迷,褔門何可救汝?汝總且歸房自看,有智慧者,自取本性般若之智,各作一偈呈吾。吾看汝偈,若悟大意者,付汝衣法,稟為六代。火急急!」
   
 5.門人得處分,卻來各至自房,遞相謂言:「我等不須澄心用意作偈,將呈和尚。神秀上座是教授師,秀上座得法后,自可依 此 請 不用作。」諸人息心,盡不敢呈偈。
    時大師堂下有三間房廊,于此廊下供養,欲畫《楞伽》變相,并畫五祖大師傳授衣法, 流行后代,為記。畫人盧珍看壁了,明日下手。

    6.上座神秀思惟:諸人不呈心偈,緣我為教授師。我若不呈心偈,五祖如何見得我心中見解深淺?我將心偈上五祖呈意,求法即善;覓祖不善,卻同凡心,奪其聖位。若不呈心偈,終不得法。”良久思惟,甚難甚難。
      夜至三更,不令人見,遂向南廊下中間壁上題作呈心偈,欲求于法。”若五祖見偈,
言此偈語,若訪覓我;........ 我宿業障重,不合得法。聖意難測,我心自息。”
秀上座三更于南廊下中間壁上,秉燭題作偈。人盡不知。偈曰:

                身是菩提樹, 心如明鏡臺。
                時時勤拂拭, 莫使有塵埃。

    7.神秀上座題此偈畢,歸房臥,並无人見。五祖平旦,遂喚盧供奉來南廊下,畫《楞伽》變相。五祖忽見此偈,請記。乃謂供奉曰:「弘忍與供奉錢三十千,深勞遠來,不畫變相 了。《金剛經》云:凡所有相,皆是虛妄。不如留此偈,令迷人誦。依此修行,不墮三惡道。依法修行人,有大利益。」
       大師遂喚門人盡來,焚香偈前。令眾人見,皆生敬心。「汝等盡誦此偈者,方得見性,依此修行,即不墮落。」門人盡誦,皆生敬心,喚言:「善哉!」
   五祖遂喚秀上座于堂內問:「是汝作偈否?若是汝作,應得我法。」秀上座言:
「罪過,實是秀作。不敢求祖,願和尚慈悲,看弟子有小智慧,識大意否?」
五祖曰:「汝作此偈,見解未到,祇到門前,尚未得入。凡夫依此偈修行,即不墮落。作此見解,若覓无上菩提,即未可得。須入得門,見自本性。汝且去,一兩日來思惟,更作一偈來呈吾。若入得門,見自本性,當付汝衣法。」秀上座去數日,作不得。

    8.有一童子于碓坊邊過,唱誦此偈。惠能一聞,知未見性,即識大意。能問童子:「適來誦者,是何言偈?」童子答能曰:「儞不知大師言,生死事大,欲傳于法,令門人等各作一偈來呈看,悟大意,即付衣法,稟為六代祖。有一上座名神秀,忽于南廊下書《无相偈》一首,五祖令諸門人盡誦。悟此偈者,即見自性,依此修行,即得出離。」
惠能答曰:「我在此踏碓八箇餘月,未至堂前。望上人引惠能至南廊下,見此偈禮拜。
亦願誦取,結來生緣,願生佛地。」
    童子引能至南廊下。能即禮拜此偈,為不識字,請一人讀。惠能聞已,即識大意。
惠能亦作一偈,又請得一解書人,于西間壁上題著,呈自本心。不識本心,學法无益,識心見性,即悟大意。
惠能偈曰:
              菩提本无樹, 明鏡亦非臺。
              佛性常清淨, 何處有塵埃。

    又偈曰:
               心是菩提樹, 身為明鏡臺。
              明鏡本清淨, 何處染塵埃。

    院內 從 眾,見能作此偈,盡怪。惠能卻入碓坊。五祖忽見惠能偈,即善知識大意。
    恐眾人知,五祖乃謂眾人曰:「此亦未得了。」

    9.五祖夜至三更,喚惠能堂內,說《金剛經》。惠能一聞,言下便悟。其夜受法,人盡不知,便傳頓法及衣:「汝為六代祖。衣將為信稟,代代相傳,法以心傳心,當令自悟。」五祖言:「惠能,自古傳法,氣如懸絲,若住此間,有人害汝,汝即須速去!」

    10.能得衣法,三更發去。五祖自送能至九江驛,登時便悟。祖處分:「汝去,努力將法向南,三年勿弘此法。難去,在后弘化,善誘迷人,若得心開,汝悟无別。」辭違已了,便發向南。

    11. 兩月中間,至大庾嶺。不知向后,有數百人來,欲擬頭惠能奪于法。來至半路,盡總卻回。唯有一僧,姓陳名惠順(*),先是三品將軍,性行粗惡,直至嶺上,來趁犯著。惠能即還衣法。又不肯取,言:「我故遠來求法,不要其衣。」能于嶺上,便傳法
惠順(*)。惠順(*)得聞,言下心開。能使惠順(*) 即卻,向北化人來。
________________
(*) Các bản khác ghi là Huệ Minh ( 惠明 )

    B. Dịch Âm: 2-11

                          Chương II : Đại Sư Tự Thuyết Ngộ Pháp Truyền Y

    2. Năng Đại sư ngôn: “Thiện tri thức, tịnh tâm niệm Ma ha Bát nhã Ba la mật pháp.” Đại sư bất ngữ tự tịnh kỳ tâm . Lương cữu nãi ngôn: “ Thiện tri thức, tịnh thính, Huệ Năng từ phụ, bản quan Phạm Dương, tả giáng thiên lưu Lĩnh nam, tác Tân Châu bách tính. Huệ Năng ấu thiếu, phụ hựu tảo vong. Lão mẫu cô di, di lai Nam hải. Gian tân bần phạp, ư thị mãi sài.
    Hốt hữu nhất khách mãi sài, toại lịnh Huệ Năng tống chí ư quan điếm. Khách tương sài khứ. Huệ Năng đắc tiền. Khước hướng môn tiền, hốt kiến nhất khách độc ‘Kim Cang Kinh’. Huệ Năng nhất văn, tâm minh tiện ngộ . Nãi vấn khách viết: ‘Tùng hà xứ lai trì thử kinh điển?” Khách đáp viết: “ Ngã vu Kỳ châu, Hoàng mai huyện, Đông Phùng mộ sơn, lễ bái Ngũ tổ Hoằng Nhẫn Hòa thượng, kiến kim tại bỉ, môn nhân hữu thiên dư chúng. Ngã vu bỉ thính kiến Đại sư khuyến đạo, tục, đản trì ‘ Kim Cang Kinh’ nhất quyển, tức đắc kiến tánh , trực liễu thành Phật. ‘ Huệ Năng văn thuyết, túc nghiệp hữu duyên, tiện tức từ thân, vãng Hoàng mai, Phùng mộ sơn, lễ bái Ngũ tổ Hoằng Nhẫn Hòa thượng.”
    3. Hoằng Nhẫn Hòa thượng vấn Huệ Năng viết: “Nhữ hà phương nhân , lai thử sơn lễ bái ngô ? Nhữ kim hướng ngô biên, phục cầu hà vật?” Huệ Năng đáp viết: “ Đệ tử thị Lĩnh nam nhân, Tân châu bá tánh. Kim cố viễn lai lễ bái Hòa thượng, bất cầu dư vật, duy cầu Phật pháp.” Đại sư toại trách Huệ Năng viết: “ Nhữ thị Lĩnh Nam nhân, hựu thị cát liêu, nhược vi kham tác Phật?” Huệ Năng đáp viết: “ Nhân tức hữu Nam Bắc, Phật tánh tức vô Nam Bắc. Cát liêu thân dữ Hòa thượng bất đồng, Phật tánh hữu hà sai biệt? “ Đại sư dục cánh cộng nghị, kiến tả hữu tại bàng biên. Đại sư cánh bất ngôn. Toại phát khiển Huệ Năng , lịnh tùy chúng tác vụ. Thời hữu nhất hành giả, toại khiển Huệ Năng vu đối phường , đạp đối bát cá dư nguyệt.

    4. Ngũ Tổ hốt vu nhất nhật hoán môn nhân tận lai. Môn nhân tập ngật, Ngũ Tổ viết: “ Ngô hướng nhữ thuyết, thế nhân sanh tử sự đại. Nhữ đẳng môn nhân chung nhật cúng dường, chỉ cầu phước điền, bất cầu xuất ly sanh tử khổ hải. Nhữ đẳng tự tánh nhược mê , phúc môn hà khả cứu nhữ? Nhữ tổng thả qui phòng, tự khán, hữu tri tuệ giả, tự thủ bản tánh Bát nhã chi trí , các tác nhất kệ trình ngô. Ngô khán nhữ kệ, nhược ngộ đại ý giả, phó nhữ y pháp, bẩm vi lục đại. Hỏa cấp cấp.”

    5. Môn nhân đắc xứ phân, khước lai các chí tự phòng, đệ tương vị ngôn : “ Ngã đẳng bất tu trừng tâm dụng ý tác kệ tương trình Hòa thượng. Thần Tú Thượng tọa thị giáo thọ sư. Tú Thượng tọa đắc pháp hậu, tự khả y thử thỉnh bất dụng tác.” Chư nhân tức tâm tận bất cảm trình kệ.
    Thời Đại sư đường tiền hữu tam gian phòng lang. Vu thử lang hạ cung dưỡng, dục họa ‘Lăng Già’ biến tướng, tịnh họa Ngũ tổ Đại sư truyền thụ y pháp, lưu hành hậu đại vi ký. Họa nhân Lư Trân khán bích liễu, minh nhật hạ thủ.

    6 . Thượng tọa Thần Tú tư duy: “ Chư nhân bất trình tâm kệ, duyên ngã vi Giáo thọ sư. Ngã nhược bất trình tâm kệ, Ngũ Tổ như hà kiến đắc ngã tâm trung kiến giải thâm thiển? Ngã tương tâm kệ thượng Ngũ Tổ tŕnh ý , cầu pháp tức thiện, mịch Tổ bất thiện, khước đồng phàm tâm đoạt kỳ thánh vị. Nhược bất trìnhg tâm kệ, chung bất ðắc pháp.” Lương cửu tư duy, thậm nan thậm nan.
    Dạ chí tam canh, bất lịnh nhân kiến, toại hướng Nam lang hạ trung gian bích thượng đề tác trình tâm kệ, dục cầu vu pháp. “ Nhược Ngũ tổ kiến kệ, ngôn thử kệ ngữ,nhược phỏng mịch ngã,... ngã túc nghiệp chướng trọng, bất hợp đắc pháp. Thánh ý nan trắc, ngã tâm tự tức.” Tú Thượng tọa tam canh vu Nam lang hạ trung gian bích thượng, bỉnh chúc đề tác kệ. Nhân tận bất tri. Kệ viết:
               “ Thân thị Bồ đề thụ,          Tâm như minh kính đài
                Thời thời cần phất thức    Mạc sử hữu trần ai.”

    7. Thần Tú Thượng tọa đề thử kệ tất , qui phòng ngọa, tịnh vô nhân kiến. Ngũ Tổ bình đán toại hoán Lư cung phụng lai, Nam lang hạ, họa ‘Lăng Già’ biến tướng. Ngũ tổ hốt kiến thử kệ, thỉnh ký, nãi vị Cung phụng viết: “ Hoằng Nhẫn dữ Cung phụng tiền tam thập thiên, thâm lao viễn lai, bất họa biến tướng liễu. ‘Kim Cang Kinh’ vân: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng.” Bất như lưu thử kệ, lịnh mê nhân tụng. Y thử tu hành, bất đọa tam ác đạo. Y pháp tu hành nhân, hữu đại lợi ích.”
    Đại sư toại hoán môn nhân tận lai, phần hương kệ tiền. Lệnh chúng nhân kiến , giai sanh kính tâm . “ Nhữ đẳng tận tụng thử kệ giả, phương đắc kiến tánh, y thử tu hành,tức bất đọa lạc.” Môn nhân tận tụng, giai sanh kính tâm hoán ngôn: “ Thiện tai! “
      Ngũ tổ toại hoán Tú Thượng tọa vu đường nội vấn: “ Thị nhữ tác kệ phủ? Nhược thị nhữ tác, ưng đắc ngã pháp.” Tú Thượng tọa ngôn: “ Tội quá thực thị Thần Tú tác. Bất cảm cầu Tổ, nguyện Hòa thượng từ bi khán, đệ tử hữu tiểu trí tuệ thức đại ý phủ?” Ngũ Tổ viết: “ Nhữ tác thử kệ, kiến tức vị đáo, chỉ đáo môn tiền, thượng vị đắc nhập. Phàm phu ư thử kệ tu hành, tức bất đọa lạc. Tác thử kiến giải, nhược mịch Vô thượng Bồ đề, tức vị khả đắc. Tu nhập đắc môn, kiến tự bổn tánh. Nhữ thả khứ, nhứt lưỡng nhật lai tư duy, cánh tác nhất kệ, lai trình ngô. Nhược nhập đắc môn, kiến tự bổn tánh, đương phó nhữ y pháp.” Tú Thượng tọa khứ số nhật tác bất đắc.

    8. Hữu nhất đồng tử vu đối phường biên quá, xướng tụng thử kệ. Huệ Năng nhất văn tri vị kiến tánh. Tức thức đại ý. Năng vấn đồng tử: “Thích lai tụng giả, thị hà ngôn kệ?” Đồng tử đáp Năng viết: “Nhĩ bất tri Đại sư ngôn: Sanh tử sự đại, dục truyền vu pháp, lệnh môn nhân đẳng các tác nhất kệ lai trình khán, ngộ đại ý , tức phó y pháp, bẩm vi Lục đại tổ. Hữu nhất Thượng tọa danh Thần Tú, hốt vu Nam lang hạ thư “Vô tướng kệ “ nhứt thủ, Ngũ Tổ lệnh chư môn nhân tận tụng . Ngộ thử kệ giả tức kiến tự tánh, y thử tu hành , tức đắc xuất ly.” Huệ Năng đáp viết: “ Ngã tại thử đạp đối bát cá dư nguyệt, vị chí đường tiền . Vọng thượng nhân dẫn Huệ Năng chí Nam lang hạ, kiến thử kệ lễ bái. Diệc nguyện tụng thủ, kết lai sanh duyên, nguyện sanh Phật địa. “
    Đồng tử dẫn Năng chí Nam lang hạ. Năng tức lễ bái thử kệ. Vi bất thức tự, thỉnh nhất nhân độc. Huệ Năng văn dĩ tức thức đại ý. Huệ Năng diệc tác nhất kệ, hựu thỉnh đắc nhất giải thư nhân, vu Tây gian bích thượng đề trước, trình tự bổn tâm. Bất thức bổn tâm, học pháp vô ích, thức tâm kiến tánh, tức ngộ đại ý. Huệ Năng kệ viết:

               “ Bồ đề bổn vô thụ,                      Minh kính diệc vô đài.
               Phật tánh thường thanh tịnh,    Hà xứ hữu trần ai ?”

    Hựu kệ viết:
               “ Tâm thị Bồ đề thụ,              Thân vi minh kính đài.
               Minh kính bổn thanh tịnh,   Hà xứ nhiễm trần ai? “

    Viện nội tùng chúng, kiến Năng tác thử kệ, tận quái. Huệ Năng khước nhập đối phường. Ngũ Tổ hốt kiến Huệ Năng kệ, tức thiện tri thức đại ý, khủng chúng nhân tri, Ngũ Tổ nãi vị chúng nhân viết: “ Thử diệc vị đắc liễu.”

    9. Ngũ Tổ dạ chí tam canh , hoán Huệ Năng đường nội, thuyết “Kim Cang Kinh”. Huệ Năng nhất văn ngôn hạ tiện ngộ. Kỳ dạ thọ pháp, nhân tận bất tri, tiện truyền đốn pháp cập y: “ Nhữ vi Lục ĐạiTổ. Y tương vi tín bẩm, đại đại tương truyền, pháp dĩ tâm truyền tâm, đương linh tự ngộ.” Ngũ Tổ ngôn: “ Huệ Năng, tự cổ truyền pháp, khí như huyền ti. Nhược trú thử gian , hữu nhân hại nhữ. Nhữ tức tu tốc khứ! ”  

    10. Năng đắc y pháp, tam canh phát khứ. Ngũ Tổ tự tống Năng chí Cửu giang dịch, đăng thì tiện ngộ. Tổ xử phân : “ Nhữ khứ, nổ lực tương pháp hướng Nam, tam niên vật hoằng thử pháp. Nạn khứ, tại hậu hoằng hóa, thiện dụ mê nhân. Nhược đắc tâm khai, nhữ ngộ vô biệt.” Từ vi dĩ liễu tiện phát hướng Nam.

    11. Lưỡng nguyệt trung gian, chí Đại Dữu lĩnh. Bất tri hướng hậu, hữu số bách nhân lai, dục nghĩ đầu Huệ Năng đoạt vu pháp. Lai chí bán lộ, tận tổng khước hồi. Duy hữu nhất tăng, tánh Trần danh Huệ Thuận, tiên thị tam phẩm tướng quân, tính hạnh thô ác, trực chí lĩnh thượng , lai sấn phạm trước. Huệ Năng tức hoàn y pháp, hựu bất khẳng thủ, ngôn:” Ngã cố viễn lai cầu pháp, bất yếu kỳ y.” Năng vu lĩnh thượng , tiện truyền pháp Huệ Thuận. Huệ Thuận đắc văn, ngôn hạ tâm khai. Năng sử Huệ Thuận tức khước, hướng Bắc hóa nhân lai.

    C. Lược Ý: 2-11
    
    2. Ghi nhận các ý:
  a) Mọi người tĩnh tâm niệm Bát nhã Ba la mật để chuẩn tâm lý sẵn sàng tiếp nhận bài giảng pháp.
  b) Đại sư Huệ Năng cho biết quê quán và hoàn cảnh gia đình nghèo khó của mình.
  c) Đại sư Huệ Năng thuật lại cơ hội ngẫu nhiên nghe tụng kinh Kim Cang mà lập tức giác ngộ, từ đó tìm đến Ngũ tổ Hoằng Nhẫn Hoàng Mai là người đang chuyển kinh Kim Cang đại chúng.

    3.Vấn đáp nhập môn giữa Ngũ tổ và Huệ Năng. Ngũ tổ: “Ngươi là dân Lĩnh Nam, vốn là mọi rợ, làm sao mà thành Phật được?” Huệ Năng đáp: “Con người có Nam Bắc nhưng Phật tánh thì không có Bắc Nam. Thân mọi rợ này tuy không giống với thân Hòa thượng, nhưng Phật tánh trong chúng ta đâu có gì khác nhau ?”
   Đề  tài này có thể nói là thử  nghiệm về “Thực Tánh bất nhị”  hay “Phật Tánh bình đẳng”. Huệ Năng đã  vượt qua và được chọn.

    4. Mục đích tu hành là để thoát ly sanh tử thay vì  đắc  phước thế gian . Tâm con người bị của cải lợi phúc thế gian trói buộc, nên nó khó thoát vòng sanh tử. Ngũ tổ dùng chủ đề “ thoát ly sanh tử” để khảo nghiệm trình độ tu chứng của đệ tử, chuẩn bị  chọn người nối  truyền y pháp. Hình thức thử nghiệm là  mỗi môn nhân  tự tâm suy nghĩ làm một bài kệ vô tướng.

    5. Môn nhân của Ngũ tổ Hoằng Nhẫn, trên cả ngàn người đồng lòng không làm kệ , nhường lại  một mình Thần Tú là Giáo thọ sư trình tâm kệ , nếu ông đắc pháp thì họ sẽ nương nhờ vào đó. Tâm kệ trình lên công khai bằng cách viết trên bức tường, là nơi để vẽ tranh từ kinh Lăng Già, và ký họa Ngũ tổ truyền y pháp.

    
    6.Thượng tọa Thần Tú đã làm xong  tâm kệ thể hiện quan điểm “Trừng tâm”, hay cách ly ô nhiễm  của ông: 
           “ Thân thị Bồ đề thụ,  
              Tâm như minh kính đài .
               Thời thời cần phất thức,   

                Mạc sử hữu trần ai.” 
          

             (Thân là cây bồ đề, 
             Tâm như gương chiếu sáng.
             Luôn phải được lau sạch ,
              Chớ để bụi dính bám.)
    Nhưng, Thượng tọa Thần Tú bị dằng co giữa việc trình hay không trình  kệ lên Ngũ tổ? Bỡi vì ông không tự thẩm định được trình độ tu chứng của mình, và còn sợ bị chê trách trình kệ là để tranh cầu làm Tổ và 
kệ chưa chắc  đạt được đại ý. Sau hết Thượng tọa Thần Tú quyết định: Đang đêm không để ai biết, một mình bưng đèn viết kệ lên vách, với ý định: Nếu tâm kệ đạt ý, được chọn thì sẽ đứng ra nhận là của mình, nếu không đạt ý, còn thô thiển thì chỉ  một mình ông ta biết mà thôi! 

    7. Có hai ý:
  a)- Có sự chuyển Pháp, từ “Lăng Già” đến “Kim Cang Bát Nhã” khi Ngũ tổ bảo Lư Trân xóa các Lăng Già biến tướng, và chỉ để lại bài kệ của Thần Tú cho mọi người đọc tụng và thực hành để tránh bị đọa lạc. Đây là chuyển từ Pháp tướng ánh sáng đến Vô tướng công đức âm.
  b)- Ngũ tổ nhận xét bài kệ cho Thần Tú biết rằng: Tuy ông không đi lạc đường nhưng chỉ mới tới cửa Thiền  chứ chưa vào được bên trong, rào cản cửa là quan điểm “cách ly” hay biên kiến. Như vậy bài kệ của Thượng tọa Thần Tú phản ảnh trình độ khai thị chứ chưa ngộ nhập, và Ngũ tổ bảo Thần Tú cố gắng làm một bài kệ khác.

    8. Có ba  ý:
  a) Đồng tử dẫn Huệ Năng đến chỗ viết bài tâm kệ của Thần Tú và đọc lên cho Huệ Năng nghe, ngài biết tác giả chưa hiểu được đại ý Phật pháp.
  b) Huệ Năng đọc bài tâm kệ của mình và nhờ  một người  viết lên vách: 

              “ Bồ đề bổn vô thụ, 
               Minh kính diệc vô đài. 
               Phật tánh thường thanh tịnh, 
               Hà xứ hữu trần ai ?” 
    (Bản Tông Bảo câu thứ 3 ghi: "Bản lai vô nhất vât,")
      Nghĩa là: 
           “ Bồ đề không là cây, 
              Gương cũng không là đài.
               Xưa nay không một vật, 

              Chỗ nào bụi dính lây?”         
     Có thể nói đây là bài kệ vô tướng  “Nhập Tánh Không” của trí Bát nhã, là đặc trưng thứ nhất của Thiền tông đã được thể hiện  bỡi Đại sư Huệ Năng. 
Lại một bài kệ cũng nhấn mạnh trên Tánh không:
                   
 “ Tâm thị Bồ đề thụ, 
                       Thân vi minh kính đài. 
                        Minh kính bổn thanh tịnh, 
                        Hà xứ nhiễm trần ai? “   
                (Các bản khác không ghi bài này)
  c) Kinh văn ghi rằng Lục tổ Huệ Năng không biết chữ nên chỉ nghe đọc và nhờ người khác viết kệ lên vách tường phía Tây đối diện với bài kệ của Thần Tú. Thực tế thì tự ngài không dùng ngôn ngữ viết mà chỉ dùng ngôn ngữ nói, tức là trực nhận chân lý thực tại bằng cảm ứng âm thay vì bằng  suy niệm qua trung gian hình tướng chữ viết. Đây là đặc trưng thứ hai của phương pháp Thiền cũng được Huệ Năng Đại sư sử dụng trong trường hợp này cho bài kệ vô tướng của mình.

    9. Ngũ tổ Hoằng Nhẫn đã chọn Huệ Năng và kín đáo truyền pháp đốn ngộ cho ngài. Khởi đầu giảng cho nghe kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật, sau đó truyền tâm pháp đốn ngộ và chuyển giao y bát để làm chứng tín. Từ đấy Huệ Năng là Tổ thứ 6 của Thiền tông tại Trung Hoa, và về sau y bát sẽ không cần truyền nữa.
    Thiền tông trải qua 28 đời Tổ ở Ấn Độ từ Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni đến Tổ Bồ Đề Đạt Ma chỉ lấy tâm truyền tâm, không cần chuyển giao y bát để làm chứng, vì không có sự tranh cầu làm Tổ. Tiếp đến các đời Tổ ở Trung Hoa ngoài việc truyền pháp đều có chuyển giao y bát để làm tín chứng, vì ở đấy có sự giả danh tu chứng để tranh đoạt ngôi vị Tổ sư. Khi chuyển giao y bát cho Lục tổ Huệ Năng thì Ngũ tổ Hoằng Nhẫn bảo từ nay không cần chuyển giao y bát nữa, và khuyên Huệ Năng lập tức đi về phương Nam để truyền pháp. Tại sao các Tổ Trung Hoa đều có chuyển giao y bát làm vật chứng mà đến Tổ Huệ Năng về sau thì không có, vậy Huệ Năng có phải là vị Tổ sư  người Hoa hay không? Và khi vừa nhận xong y pháp thì phải lập tức lánh về phương Nam?

    10. Để thoát nạn tranh đoạt y bát, Ngũ tổ đang đêm phải đích thân dẫn đường đưa tiễn Huệ Năng ra khỏi vùng nguy hiểm. Ngài dặn dò Lục tổ phải nổ lực đem pháp đốn ngộ về phương Nam và phải ẩn danh ba năm mới được công khai ra hoằng pháp.
    
    11.Hai tháng sau biết được Ngũ tổ đã truyền y pháp cho Huệ Năng, đồ chúng đuổi theo để tranh đoạt, nhưng chỉ có một mình Trần Huệ Thuận (các bản khác ghi là Trần Huệ Minh) là tướng của triều đình  đuổi theo kịp lên đỉnh tới núi. Thay vì để đoạt lại  y pháp thì Huệ Thuận được Lục tổ cảm hóa khai thị, ngộ được bổn tâm, bái Lục tổ Huệ Năng làm thầy, và vâng lời trở lại phương Bắc hoằng pháp khai hóa đại chúng .

    D. Các Bản Dịch Nghĩa:
    1/ Thích Mãn Giác: 2-11
    2. Đại sư Huệ Năng nói: “Các thiện tri thức, hãy tịnh tâm mình mà tập trung vào giáo lý Bát nhã Ba la mật”. Rồi Đại sư im lặng, tự tịnh tâm thần mình. Hồi lâu sau mới nói tiếp: “Các thiện tri thức, xin im lặng lắng nghe. Cha hiền của Huệ Năng vốn là một quan viên ở Phạm Dương, sau đó người bị giáng chức và phạt làm thường dân ở Tân Châu, Lĩnh Nam. Lúc Huệ Năng còn nhỏ, cha mất sớm, mẹ già và con thơ dọn về Nam Hải. Gian khổ nghèo nàn đến mức phải đi bán củi ngoài chợ.
    Hốt nhiên có một người khách mua củi, bảo Huệ Năng gánh theo về ngôi khách điếm dành cho các quan viên kia. Sau khi khách lấy củi đi rồi, Huệ Năng được tiền, đang bước ra cửa thì bỗng gặp một vị khách khác đang tụng kinh Kim Cang. Huệ Năng vừa nghe thấy, tâm đã bừng sáng giác ngộ. Huệ Năng tôi bèn hỏi người khách: “Ngài từ đâu tới mà trì tụng kinh này vậy?”. Khách cười đáp: “Tôi đã bái kiến Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn Hòa thượng ở Đông Phùng Mộ Sơn, Hoàng Mai huyện, Kỳ Châu. Hiện giờ ở đó môn nhân của ngài có hơn một ngàn người. Lúc còn ở đó, tôi từng nghe ngài khuyên các đồ đệ, Tăng cũng như tục, rằng chỉ cần trì một quyển kinh Kim Cang là thế nào cũng được kiến tánh thành Phật rốt ráo”. Huệ Năng tôi nghe nói thế, biết rằng mình có duyên từ kiếp trước, bèn từ giã mẫu thân, đến ngay Phùng Mộ Sơn ở huyện Hoàng Mai, để bái lạy Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn Hòa thượng.”

    3. Hoằng Nhẫn Hòa thượng hỏi Huệ Năng: “Chú là người phương nào mà đến núi này bái lạy ta? Nay chú đến đây với mục đích cầu cái gì vậy?”. Huệ Năng đáp: “Đệ tử là người Lĩnh Nam, vốn chỉ là một tên thường dân ở Tân Châu. Nay lặn lội từ phương xa đến bái lạy Hòa thượng, không để cầu vật gì khác, mà chỉ cầu Phật pháp thôi”. Đại sư bèn quở Huệ Năng rằng: “Chú là dân Lĩnh Nam, vốn là đồ mọi rợ, làm thế nào mà thành Phật cho được?”. Huệ Năng nói: “Con người tuy có Nam Bắc, Phật tánh lại chẳng có Bắc Nam. Tuy thân mọi rợ này không giống với thân Hòa thượng, Phật tánh trong chúng ta có gì là sai biệt?”. Đại sư đang định bàn luận thêm, song chợt nhìn thấy chung quanh có người, ngài bèn thôi không nói nữa mà chỉ khiến tôi đi theo chúng để làm việc. Lúc ấy có một hành giả dẫn Huệ Năng vào phòng giã gạo và Huệ Năng tôi đạp máy giã gạo ở đó suốt tám tháng trời.

    4. Một hôm, bỗng nhiên Ngũ Tổ cho gọi tất cả các môn nhân lên. Sau khi họ đã tụ tập đầy đủ, Ngũ Tổ nói: “Để tôi nói cho các ông nghe, đối với người đời thì sanh tử là việc lớn, song môn nhân các ông suốt ngày cúng dường, chỉ cầu phước điền mà chẳng cầu việc xuất ly khỏi biển khổ sanh tử. Nếu tự tánh của các ông mà mê mờ , thì phước cũng chẳng làm sao mà cứu các ông được. Các ông mau quay về phòng tự nhìn vào chính mình, người nào có trí tuệ chắc chắn sẽ nắm bắt được cái bổn tánh của trí Bát nhã, rồi mỗi người làm một bài kệ trình lên cho tôi xem. Tôi sẽ đọc kệ của các ông, nếu như có người nào giác ngộ được đại ý của Phật pháp, tôi sẽ trao lại y pháp cho người ấy và tuyên dương làm vị Tổ thứ sáu. Các ông mau lên cho. ”

5 . Sau khi được phân phó, các môn nhân ai nấy quay về phòng mình, rồi bàn bạc với nhau rằng: “Chúng mình chẳng cần tịnh tâm cố gắng làm kệ trình lên cho Hòa thượng để làm gì. Thượng tọa Thần Tú là giáo thọ sư. Sau khi ngài đắc pháp rồi, chúng mình có thể nương cậy vào ngài, xin đừng ai làm kệ làm gì”. Ai nấy cũng đều hết có ý muốn cố gắng làm kệ.
    Lúc ấy, trước phòng của Đại sư có một hàng hiên ba gian. Trên tường dưới hành lang được dành ra để dự định cho vẽ hình về những mẩu chuyện và giáo lý của kinh Lăng Già, cũng như việc Ngũ Tổ Đại sư truyền thọ y pháp để lưu lại cho đời sau ghi nhớ. Họa sư Lư Trân đã xem xét vách tường và chuẩn bị hôm sau ra tay.

6. Thượng tọa Thần Tú tư duy: “Mọi người không ai trình tâm kệ cả, bởi vì mình là giáo thọ sư của họ. Nếu như mình không trình tâm kệ, làm sao mà Ngũ Tổ có thể thẩm định được kiến giải trong tâm mình thâm thiển ra sao. Nếu mình trình tâm kệ lên Ngũ Tổ với ý định cầu làm Tổ, thì là việc không tốt, bởi vì như thế thì mình cũng chẳng khác gì bọn phàm phu toan tranh đoạt thánh vị. Song nếu mình không trình kệ, mình sẽ chẳng bao giờ đắc pháp được”. Thượng tọa Thần Tú tư duy hồi lâu, trong lòng lấy làm khó xử vô cùng.
    Đến nửa đêm, không để ai thấy, ngài bèn ra viết tâm kệ lên vách tường ở chính giữa khu hành lang phía Nam, mong cầu đắc pháp. “Nếu như ngày mai Ngũ Tổ trông thấy kệ mà hài lòng, thì mình sẽ bước ra mà nhận là của mình. Còn nếu như ngài bảo là chưa đắc thì kể như túc nghiệp của mình còn nặng, không đủ tư cách để đắc pháp. Thánh ý khó dò, lòng mình lập tức sẽ không còn hoài mong gì nữa”. Thế rồi nửa đêm, Tú Thượng tọa thắp đuốc viết kệ lên vách tường ở chính giữa khu hành lang phía Nam, không để ai hay biết. Kệ rằng:
               “Thân là cây bồ đề,                 Tâm như đài gương sáng.
                 Luôn siêng năng lau chùi,   Đừng để cho bụi bám”.

    7. Sau khi viết xong bài kệ, Thượng tọa Thần Tú quay về phòng nằm, không hề có ai trông thấy. Sáng hôm sau, Ngũ Tổ gọi Lư họa sư đến để vẽ hình về kinh Lăng Già dưới hàng hiên phía Nam, Ngũ Tổ bỗng trông thấy bài kệ, sau khi đọc xong, bèn nói với Lư họa sư: “Hoằng Nhẫn tôi xin tặng ông ba ngàn tiền để đền công lao lặn lội từ xa đến, song tôi quyết định không họa hình nữa. Kinh Kim Cang nói, tất cả những gì có hình tướng đều là hư vọng. Sao bằng để bài kệ này, khiến những kẻ còn mê mờ đọc. Nếu họ theo đó tu hành thì sẽ không bị đọa vào ba con đường ác. Tất cả những người theo đó mà tu hành, đều sẽ được ích lợi lớn”.
    Đại sư bèn gọi tất cả các môn nhân đến, thắp hương trước bài kệ. Mọi người vào xem, đều sinh lòng cung kính.Ngũ Tổ nói: “Các ông ai cũng nên đọc bài kệ này (thì mới có thể kiến tánh được. Y theo đó mà tu hành thì sẽ không đọa lạc”. Môn nhân đều đọc, ai cũng sinh lòng cung kính, kêu lên: “Lành thay!”.
    Ngũ Tổ bèn gọi Tú Thượng tọa vào phòng của ngài, hỏi rằng: “Có phải ông làm bài kệ này không? Nếu như ông làm, ông đáng đắc pháp của ta”.Tú Thượng tọa nói: “Đắc tội với Hòa thượng, quả thực bài kệ là do Thần Tú đây làm. Con không dám cầu làm Tổ, chỉ xin Hòa thượng từ bi, xem coi đệ tử có chút trí tuệ nào đểlãnh hội đại ý của Phật pháp hay không?”. Ngũ Tổ nói: “Ông làm bài kệ này, thấy ngay rằng kiến giải chưa đến chỗ rốt ráo. Ông chỉ mới đến trước cửa, chưa vào được bên trong. Phàm phu theo bài kệ này mà tu hành, chắc chắn sẽ không đọa lạc. Chứ bằng vào kiến giải như thế này mà cầu Vô thượng Bồ đề thì chưa có thể được. Ông tạm về phòng tư duy thêm một hai bữa nữa, rồi làm một bài kệ khác trình lên cho tôi. Nếu như ông vào được trong cửa, thấy được bổn tánh, tôi sẽ trao y pháp cho ông”. Tú Thượng tọa về phòng, song đến mấy hôm sau vẫn không làm được bài kệ nào khác.

    8.Có một đồng tử đi qua phòng giã gạo vừa tụng bài kệ kia. Huệ Năng tôi vừa nghe thấy, đã biết ngay rằng người viết bài kệ ấy chưa thấu được đại ý của Phật pháp. Huệ Năng bèn hỏi đồng tử: “Bài kệ mà vừa rồi chú tụng là dạy gì vậy?”. Đồng tử đáp: “Huynh không biết à? Đại sư nói sanh tử là việc lớn, ngài muốn truyền y pháp cho nên mới dạy môn nhân mỗi người làm một bài kệ trình lên cho ngài xem, người nào ngộ được đại ý của Phật pháp sẽ được trao truyền y pháp và tuyên dương làm Tổ thứ sáu. Có một Thượng tọa tên Thần Tú, viết một bài kệ vô tướng dưới hàng hiên phía Nam, Ngũ Tổ dạy tất cả các môn nhân tụng, người nào thấu triệt được bài kệ này sẽ thấy được tự tánh mình, người nào y theo đó tu hành sẽ đạt được giải thoát”.
Huệ Năng đáp: “Tôi ở đây đạp máy giã gạo đã hơn tám tháng trời, chưa bao giờ có dịp ra trước sảnh đường. Xin chú dẫn Huệ Năng đây ra hàng hiên phía Nam để tôi được bái lạy trước bài kệ ấy. Tôi cũng nguyện được trì tụng, mong kết duyên lành trong kiếp sau, ngõ hầu được vãng sanh nơi đất Phật”.
    Đồng tử bèn dắt Huệ Năng ra dưới hàng hiên phía Nam. Huệ Năng bèn đảnh lễ bài kệ ấy. Bởi vì không biết chữ, cho nên tôi nhờ một người đọc hộ. Vừa nghe xong, Huệ Năng tôi đã thấu triệt đại ý của bài kệ. Rồi lại nhờ một người biết viết, viết hộ lên vách tường phía Tây, để tôi có cơ hội trình bổn tâm mình. Nếu như không biết bổn tâm, có học pháp cũng vô ích, biết tâm thấy tánh mới giác ngộ được đại ý của Phật pháp. Bài kệ của Huệ Năng tôi như sau:
               
               “ Bồ đề vốn không cây
                 Gương sáng cũng không đài
                 Phật tánh thường thanh tịnh
                 Chỗ nào để nhuốm bụi?”


    Lại một bài kệ nữa rằng:
               
              “Tâm là cây bồ đề
               Thân là đài gương sáng
               Gương sáng vốn thanh tịnh
               Chỗ nào để nhuốm bụi?”


    Các đồ chúng trong viện thấy Huệ Năng tôi làm bài kệ ấy đều lấy làm kinh ngạc, trong khi đó tôi lại trở về phòng giã gạo. Ngũ Tổ hốt nhiên thấy Huệ Năng tôi khéo thấu hiểu đại ý của Phật pháp, song sợ chúng nhân biết, ngài bèn nói với họ rằng: “Bài kệ này cũng vẫn chưa rốt ráo”.

    9. Đến nửa đêm, Ngũ Tổ gọi Huệ Năng vào phòng của ngài và giảng kinh Kim Cang. Vừa nghe qua một lần, tôi đã lập tức giác ngộ và đêm ấy tôi thọ pháp mà không hề có ai hay biết. Ngũ Tổ bèn truyền thọ pháp môn đốn ngộ và y chó tôi. Ngài nói: “Bây giờ ông là Tổ đời thứ sáu, y này là bằng cớ, phải được truyền từ đời này qua đời khác, pháp này phải truyền từ tâm qua tâm, và mọi người phải tự mình giác ngộ lấy”.
Ngũ Tổ nói: “Huệ Năng, kể từ xưa việc truyền pháp đã như dây tơ. Nếu ông lưu lại ở đây, chắc chắn sẽ có người ám hại ông. Ông nên đi mau thôi”.

    10. Sau khi đắc pháp rồi, nửa đêm Huệ Năng tôi bèn cấp tốc ra đi. Ngũ Tổ đích thân tiễn Huệ Năng tới đến mãi tận trạm Cửu Giang. Tôi giác ngộ lập tức. Ngũ Tổ lại dặn dò: “Ông phải nỗ lực, đem pháp về phương Nam, trong vòng ba năm không được hoằng pháp, nếu không e sẽ có pháp nạn. Sau đó rồi ông hãy hoằng hóa, khéo dẫn dắt kẻ mê mờ. Nếu như ông khai mở được tâm họ thì họ cũng không khác gì ông”. Sau khi tạ từ xong, tôi bèn đi về phương Nam.

    11. Trong vòng hai tháng, tôi đến Đại Dữu Lãnh, không ngờ rằng sau lưng có hơn hai trăm người theo đuổi, toan ám hại Huệ Năng tôi để đoạt y pháp. Đi được nửa đường lên núi, hầu như tất cả bọn họ đều quay về, chỉ trừ có một ông Tăng họ Trần tên Huệ Minh(*). Ông ta trước đây vốn là tam phẩm tướng quân, tánh tình hành vi thô lỗ và hung ác. Lúc lên đến đỉnh núi, ông ta bắt kịp tôi và toan xâm phạm tôi. Huệ Năng tôi bèn trao pháp y lại cho ông ta, song ông ta lại không dám nhận, mà lại nói: “Tôi từ xa lặn lội đến cầu pháp chứ không muốn y này”. Thế là trên đỉnh núi ấy, Huệ Năng tôi truyền pháp cho Huệ Minh(*). Huệ Minh(*) nghe pháp, lập tức tâm được khai mở. Huệ Năng tôi bèn khiến ông ta đi về phương Bắc mà khai hóa thiên hạ. 
__________
(*) Bản Đôn Hoàng ghi là Huệ Thuận
    
    2/  Ph. B. Yampolsky: 2-11

    2. The Master Hui-neng said: "Good friends, purify your minds and concentrate on the Dharma of the Great Perfection of Wisdom." The Master stopped speaking and quieted his own mind. Then after a good while he said: "Good friends, listen quietly. My father was originally an official at Fan-yang. He was [later] dismissed from his post and banished as a commoner to Hsin-chou in Ling-nan . While I was still a child, my father died and my old mother and I, a solitary child, moved to Nan-hai. We suffered extreme poverty and here I sold firewood in the market place.
    By chance a certain man bought some firewood and then took me with him to the lodging house for officials. He took the firewood and left. Having received my money and turning towards the front gate, I happened to see another man who was reciting the Diamond Sutra. Upon hearing it my mind became clear and I was awakened. I asked him: 'Where do you come from that you have brought this sutra with you?' He answered: “I have made obeisance to the Fifth Patriarch, Hung-jen, at the East Mountain, Feng-mu shan, in Huang-mei hsien in Ch'i-chou. At present there are over a thousand disciples there. While I was there I heard the Master encourage the monks and lay followers,saying that if they recited just the one volume, the Diamond Sutra, they could see into their own natures and with direct apprehension become Buddhas.”

Hearing what he said, I realized that I was predestined to have heard him. Then I took leave of my mother and went to Feng-mu san in Huang-mei and made obeisance to the Fifth Patriarch, the priest Hung-jen.”

     3. "The priest Hung-jen asked me: “Where are you from that you come to this mountain to make obeisance to me? Just what is it that you are looking for from me?” I replied: “ I am from Ling-nan, a commoner from Hsin-chou. I have come this long distance only to make obeisance to you. I am seeking no particular thing, but only the Buddhadharma.” The Master then reproved me, saying: “If you're from Ling-nan then you're a barbarian.How can you become a Buddha?” I replied: “Although people from the south and people from the north differ, there is no north and south in Buddha nature. Although my barbarian's body and your body are not the same, what difference is there in our Buddha nature?'
The Master wished to continue his discussion with me; however, seeing that there were other people nearby, he said no more. Then he sent me to work with the assembly. Later a lay disciple had me go to the threshing room where I spent over eight months treading the pestle.

    4. Unexpectedly one day the Fifth Patriarch called his disciples to come, and when they had assembled, he said: “Let me preach to you. For people in this world birth and death are vital matters.You disciples make offerings all day long and seek only the field of blessings, but you do not seek to escape from the bitter sea of birth and death. Your own self-nature obscures, the gateway to blessings, how can you be saved? All of you return to your rooms and look into yourselves. Men of wisdom will of themselves grasp the original nature of their prajna intuition. Each of you write a verse and bring it to me. I will read your verses, and if there is one who is awakened to the cardinal meaning, I will give him the robe and the Dharma, and make him the Sixth Patriarch. Hurry, hurry!'

    5. The disciples received his instructions and returned, each to his own room. They talked it over among themselves, saying: “There's no point in our purifying our minds and making efforts to compose a verse to present to the priest. Shen-hsiu, the head monk, is our teacher. After he obtains the Dharma we can rely on him, so let's not compose verses.” They all then gave up trying and did not have the courage to present a verse.
    At that time there was a three-sectioned corridor in front of the Master's hall. On the walls were to be painted pictures of stories from the Lankavatara Sutra , together with a picture in commemoration of the Fifth Patriarch transmitting the robe and Dharma, in order to disseminate them to later generations and preserve a record of them.The artist, Lu Chen had examined the walls, and was to start work the next day.

    6. The head monk Shen-hsiu thought: “The others won't present mind-verses because I am their teacher. If I don't offer a mind-verse, how can the Fifth Patriarch estimate the degree of understanding within my mind? If I offer my mind to the Fifth Patriarch with the intention of gaining the Dharma, it is justifiable; however, if I am seeking the patriarchship, then it cannot be justified. Then it would be like a common man usurping the saintly position. But if I don't offer my mind then I cannot learn the Dharma.” For a long time he thought about it and was very much perplexed.
At midnight, without letting anyone see him, he went to write his mind-verse on the central section of the south corridor wall, hoping to gain the Dharma. “If the Fifth Patriarch sees my verse and says that it . . . and there is a weighty obstacle in my past karma, then I cannot gain the Dharma and shall have to give up.The honorable Patriarch's intention is difficult to fathom.”
    Then the head monk Shen-hsiu, at midnight, holding a candle, wrote a verse on the central section of the south corridor, without anyone else knowing about it. The verse read:
              “The body is the Bodhi tree,
              The mind is like a clear mirror.
              At all times we must strive to polish it,
               And must not let the dust collect.”


    7. "After he had finished writing this verse, the head monk Shen-hsiu returned to his room and lay down. No one had seen him."At dawn the Fifth Patriarch called the painter Lu to draw illustrations from the Lankavatara Sutra on the south corridor wall. The Fifth Patriarch suddenly saw this verse and, having read it; said to the painter Lu: ” I will give you thirty thousand cash. You have come a long distance to do this arduous work, but I have decided not to have the pictures painted after all.

It is said in the Diamond Sutra: ‘All forms everywhere are unreal and false.’ It would be best to leave this verse here and to have the deluded ones recite it. If they practice in accordance with it they will not fall into the three evil ways.Those who practice by it will gain great benefit.”
    The Master then called all his disciples to come, and burned incense before the verse. The disciples came in to see and all were filled with admiration. The Fifth Patriarch said: “You should all recite this verse so that you will be able to see into your own natures. With this practice you will not fall into the three evil ways.” The disciples all recited it, and feeling great admiration, cried out: “How excellent!”
    The Fifth Patriarch then called the head monk Shen-hsiu inside the hall and asked: “Did you write this verse or not? If you wrote it you are qualified to attain my Dharma.” The head monk Shen-hsiu said: “I am ashamed to say that I actually did write the verse, but I do not dare to seek the patriarchship. I beg you to be so compassionate as to tell me whether I have even a small amount of wisdom and discernment of the cardinal meaning or not.” The Fifth Patriarch said: “This verse you wrote shows that you still have not reached true understanding. You have merely arrived at the front of the gate but have yet to be able to enter it. If common people practice according to your verse they will not fall. But in seeking the ultimate enlightenment (bodhi) one will not succeed with such an understanding. You must enter the gate and see your own original nature. Go and think about it for a day or two and then make another verse, and present it to me. If you have been able to enter the gate and see your own original nature, then I will give you the robe and the Dharma.” The head monk Shen-hsiu left, but after several days he was still unable to write a verse.

    8. One day an acolyte passed by the threshing room reciting this verse. As soon as I heard it I knew that the person who had written it had yet to know his own nature and to discern the cardinal meaning. I asked the boy: ‘What's the name of the verse you were reciting just now ?' The boy answered me, saying: 'Don't you know? The Master said that birth and death are vital matters, and he told his disciples each to write a verse, if they wanted to inherit the robe and the Dharma, and to bring it for him to see. He who was awakened to the cardinal meaning would be given the robe and the Dharma and be made the Sixth Patriarch. There is a head monk by the name Shen-hsiu who happened to write a verse on formlessness on the walls of the south corridor. The Fifth Patriarch had all his disciples recite the verse,[saying] that those who awakened to it would see into their own self natures, and that those who practiced according to it would attain emancipation.'
I said: ' I've been treading the pestle for more than eight months, but haven't been to the hall yet. I beg you to take me to the south corridor so that I can see this verse and make obeisance to it. I also want to recite it so that I can establish causation for my next birth and be born in a Buddha-land.'
    The boy took me to the south corridor and I made obeisance before the verse. Because I was uneducated I asked someone to read it to me. As soon as I had heard it I understood the cardinal meaning. I made a verse and asked someone who was able to write to put it on the wall of the west corridor, so that I might offer my own original mind. If you do not know the original mind, studying the Dharma is to no avail. If you know the mind and see its true nature, you then awaken to the cardinal meaning. My verse said:
               “ Bodhi originally has no tree,
                 The mirror also has no stand.
                Buddha nature is always clean and pure;
               Where is there room having dust? ”

    Another verse said:
               “ The mind is the Bodhi tree,
               The body is the mirror stand.
              The mirror is originally clean and pure;
              Where can it be stained by dust? “

    The followers in the temple were all amazed when they heard my verse. Then I returned to the threshing room. The Fifth Patriarch realized that I had a splendid understanding of the cardinal meaning. Being afraid lest the assembly know this, he said to them: “This is still not complete understanding.”

    9. At midnight the Fifth Patriarch called me into the hall and expounded the Diamond Sutra to me. Hearing it but once, I was immediately awakened, and that night I received the Dharma. None of the others knew anything about it. Then he transmitted to me the Dharma of Sudden Enlightenment and the robe, saying: : “ I make you
the Sixth Patriarch. The robe is the proof and is to be handed down from generation to generation . My Dharma must be transmitted from mind to mind. You must make people awaken to themselves.”The Fifth Patriarch told me: 'From ancient times the transmission of the Dharma has been as tenuous as a dangling thread. If you stay here there are people who will harm you. You must leave at once.”

    10. I set out at midnight with the robe and the Dharma. The Fifth Patriarch saw me off as far as Chiu-chiang Station . I was instantly enlightened. The Fifth Patriarch instructed me: “ Leave, work hard, take the Dharma with you to the south. For three years do not spread the teaching, or else calamity will befall the Dharma. Later work to convert people; you must guide deluded persons well. If you are able to awaken another's mind, he will be no different from you . “ After completing my leave-taking, I set out for the south.

    11.After about two months I reached Ta-yii ling. Unknown to me, several hundred men were following behind, wishing to try to kill me and to steal my robe and Dharma. By the time I had gone halfway up the mountain they had all turned back. But there was one monk of the family name of Chen, whose personal name was Hui ming (*). Formerly he had been a general of the third rank and he was by nature and conduct coarse and violent. Reaching the top of the mountain, he caught up with me and threatened me. I handed over the dharma-robe, but he was not willing to take it. [He said] : “I have come this long distance just to seek the Dharma.I have no need for the robe.” Then, on top of the mountain, I transmitted the Dharma to Hui-ming(*), who when he heard it, was at once enlightened. I then ordered him to return to the north and to convert people there.
__________ 
(*)   The name in the Tun-Huang manuscript is  Hui-shun   

                                                                                                                            (Đọc tiếp chương III)
    Phú Yên, tháng Chạp Ất Mùi, 2016
                                  Đ.Khánh Hỷ
             

 Tài Liệu Tham Khảo
 ______________

    1. Hòa thượng Thích Mãn Giác(dg), Kinh Pháp Bảo Đàn - Đôn Hoàng Bản-Lục Tổ Huệ Năng,  Hà Nội: Nhà xb.Tôn Giáo,2003.<http://thuvienhoasen.org/p16a731/kinh-phap-bao-dan>
     2. Thiền sư Minh Trực (dg),  Kinh Pháp Bảo Đàn – Lục Tổ Huệ Năng, Thiền Phật Giáo, <https://thienphatgiao.wordpress.com/2013/04/28/ kinh-    phap-bao-dan-minh-truc-thien-su-dich/
    3. Yampolsky, Philip B. (trans.), The Platform  Sutra  of The Sixth  Patriarch (The Text  of The Tun-Huang Manuscript), New York &   London: Columbia University Press,1967.  
<ttp://terebess.hu/zen/huineng-eng.html>
     4.  Humphreys,  Christmas & Mou-Lam, Wong (trans) ,The Sutra of Hui-Neng – Sutra Spoken by The  Sixth Patriarch onThe High Seat  of "The Treasure  of The Law" http://www.sinc.sunysb.edu/Clubs/buddhism/huineng/content.html
    5.  香江陳紹麟(鈔者), “ 南宗頓教最上大乘摩訶般若波羅蜜經六祖惠能大師于韶州大梵寺施法壇經 “,  台灣佛教網路論壇,  2007 http://twbuddha.com/forum2/index.phps=2de4d36a3f55283037415c2cfc7d51af&showtopic=5883
    6.“敦博本《六祖壇經》思想體系研究“,   
  圓光佛學研究所 三要)https://docs.google.com/a/ddbc.edu.tw/viewer?a...










                                             

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét