Thứ Hai, 1 tháng 5, 2017

Kỳ 1: Thiếu Thất Lục Môn


                                           

                                                      












                                                          
                                                

                                          Đoc Lại                                        

                           THIẾU THẤT LỤC MÔN
                                   ***



      Mở đầu

    1. Tâm kinh tụng
    2. Phá tướng luận
   3. Nhị chủng nhập
    4. An tâm pháp
    5. Ngộ tánh luận
    6. Huyết mạch luận.

      Phụ lục
      Tài liệu tham khảo.


    Mở Đầu

   “ Thiếu Thất Lục Môn” là một tác phẩm Hán văn với nội dung gồm các chủ đề  Thiền tông Phật giáo, hiện còn lưu giữ trong Đại tạng kinh - Đại chánh tân tu, số hiệu 2009, quyển 48, trang 365. Sách gồm 6 phần: (1) Tâm kinh tụng, (2) Phá tướng luận), (3) Nhị chủng nhập, (4) An tâm pháp, (5) Ngộ tánh luận, và (6) Huyết mạch luận, Tuy quyển sách không đề tên tác giả, nhưng cũng từ mục lục của Đại chánh tạng (http://www.fodian.net/world/index.html)  có thể tìm thấy các bài có nội dung giống hệt với các phần sau của quyển sách, ngoại trừ phần 4 “An Tâm Pháp” và các bài kệ cuối mỗi phần có khác đôi chút . Các nội dung từng phần này   đều   đề tên tác giả là Bồ Đề Đạt Ma,  và đã được Red Pine dịch sang tiếng Anh. Riêng phần 1 : “Tâm Kinh Tụng” gồm 37 bài thơ , đầu đề mỗi bài lần lượt trích ra  từ “ Bát Nhã Ba La Đa Tâm Kinh” , bản chữ Hán thuộc Đại chánh tạng, số hiệu 0251, quyển 8, trang 0848, do Pháp sư Huyền Trang (600-664 AD) dịch vào đời nhà Đường Trung Hoa (618 – 907).
    Để xác định tác giả của “Thiếu Thất Lục Môn” , người ta có thể đối chiếu nội dung, niên đại và xuất xứ của tài liệu có liên hệ đến quyển sách đối với sự có mặt của tổ Bồ Đề Đạt Ma tại Trung Hoa ( từ 520 đến khoảng 529 AD). 

    Hai chữ “Thiếu Thất” trên nhan đề sách có thể  làm cho người ta liên tưởng đến Sơ tổ Bồ Đề Đạt Ma. Cũng giống như trường hợp hai chữ “Tào Khê” khiến người ta nghĩ đến Lục tổ Huệ Năng. Các từ này chỉ là những địa danh chỉ nơi cư trú của hai vị tổ   mà thôi . Thực ra,   hai chữ “ Thiếu Thất” chỉ hàm ý rằng nội dung sách có sự liên hệ gắn bó nào đó  với dòng thiền do Sơ tổ Bồ  Đề Đạt Ma  truyền dạy mà thôi.
    Xét đến nội dung các bài kệ thì cuối phần Nhị Chủng Nhập có ghi:
      “ Hành giải tương ưng,
      Danh chi viết Tổ.”
    và  cuối phần An Tâm Pháp bài kệ ghi:
     “ Bất dữ phàm thánh đồng triền,
      Siêu nhiên danh chi viết Tổ.”
    Đặc biệt ở cuối phần Huyết Mạch Luận, bài kệ mở đầu : “ Ngô bổn lai tư thổ,…”
    Các định nghĩa và sự xưng hô này cũng không phải chỉ có một mình Sơ tổ Bồ Đề Đạt Ma mới nói ra được. Một đệ tử hay một người nào đó cũng có thể ghi lại lời dạy  của ngài như vậy, và vào thời bấy giờ cũng không phải duy nhất chỉ có Bồ Đề Đạt Ma là người đến Trung Hoa để truyền Phật pháp. Vậy thì các   điểm này cũng không trực tiếp nói rằng Sơ tổ Bồ Đề Đạt Ma là tác giả của sách “Thiếu Thất Lục Môn”.
    Bản “Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh” do sư Huyền Trang (600-664 AD) dịch vào đời nhà Đường (618 – 907 AD), và bản “Phật Thuyểt Thập Địa Kinh “ - thuộc Đại chánh tạng, số hiệu 287, quyển 10, trang 535 - do ngài Thi La Đạt Ma dịch cũng vào thời nhà Đường . Các niên đại này đối chiếu với thời gian có mặt của Sơ tổ Bồ Đề Đạt Ma tại Trung Hoa vào khoảng (520 – 529 AD) thì trễ hơn trên một thế kỷ. Trong khi đó thì “ Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh” và “Thập Địa Kinh” đã được dùng để xây dựng phần ” Tâm Kinh Tụng”, và trích dẫn trong phần “Phá Tướng Luận” của sách “Thiếu Thất Lục Môn”. Do sự sai biệt về thời điểm này cũng dễ thấy Bồ Đề Đạt Ma không phải là tác giả của “Thiếu Thất Lục Môn.”  Đây chính là quan điểm của dịch giả Nguyễn Minh Tiến khi dịch và chú giải “Thiếu Thất Lục Môn” từ chữ Hán sang Việt ngữ, ông đã không dịch tên sách và bỏ trống tên tác giả, giống như nguyên bản Hán văn trong Đại chánh tạng.
   Ngược với quan điểm   trên, một số tác giả đã coi Bồ Đề Đạt Ma, Sơ tổ của thiền tông Trung Hoa chính là tác giả của “Thiếu Thất Lục Môn”. Trên bản dịch Việt ngữ “Sáu Cửa Vào Động Thiếu Thất” do học giả Trúc Thiên dịch 
từ sách này  đã đề tên tác giả là Bồ Đề Đạt Ma, mặc dầu ông có nhắc đến giả thuyết rằng “Thiếu Thất Lục Môn” có thể do các sư đời Đường soạn ra. Một số học giả tu sĩ khi thuyết giảng về “Thiếu Thất Lục Môn” cũng mặc nhiên coi Sơ tổ Bồ Đề Đạt Ma là tác giả của sách. Đặc biệt các trích dẫn và bài viết từng phần của quyển sách đều đề tên tác giả là Bồ Đề Đạt Ma như đã nói trên. 
    Thiền tông Trung Hoa trải qua 6 đời Tổ, từ Sơ tổ Bồ Đề Đạt Ma ( ~470-543 AD ) truyền y pháp cho đến Lục tổ Huệ Năng (638-713 AD) thì chấm dứt việc truyền y. Hai đời Tổ khởi đầu và kết thúc này có   đặc điểm  nổi bật    so với các đời Tổ giữa tại Trung Hoa.  Điểm đặc trưng đó là sự đối ứng ràng và không rõ ràng:
    Về nguồn gốc nhân thân, đối với Sơ tổ Bồ Đề Đạt Ma thì rõ ràng ngài là người Ấn Độ chứ không phải  Trung Hoa . Nhưng, đối với Lục tổ Huệ Năng thì không rõ ràng ngài   là người Trung Hoa hay là người Việt Nam?
    Về hai tác phẩm tinh yếu lưu truyền liên hệ đến hai vị Tổ này  là “Thiếu Thất Lục Môn” và “Pháp Bảo Đàn Kinh” .  Đối với Sơ tổ Bồ Đề Đạt Ma thì điều chưa rõ ràng là:  Ngài là tác giả của “Thiếu Thất Lục Môn” , hay sách là  do các sư về sau soạn ra? Ngược lại  đối với trường hợp Lục tổ Huệ Năng thì đã rõ ràng ngài là tác giả của “Pháp Bảo Đàn Kinh”, còn Thượng tọa Pháp Hải chỉ là người ghi lại nội dung thuyểt giảng của ngài mà thôi.
    Vậy thì,  các đối ứng sống động tự nhiên giữa hai vị Tổ này có ý nghĩa gì? Phải chăng đây là  đối pháp 
đầu mối , là các nút thắt  gói gọn tinh yếu pháp môn Tổ sư Thiền đã trải qua  nhiều thế kỷ tại Trung Hoa? Dù rõ ràng hay không rõ ràng thì hai vị Tổ này đều không phải là người Trung Hoa, đồng thời không thể phủ nhận sự phát triển các giá trị Thiền tông rực rỡ tại Trung Hoa trong các thế kỷ này. Từ kinh nghiệm lịch sử này , người ta cũng có thể nghĩ đến  vai trò của hai hai nền văn minh Việt-Ấn  đối với sự phát triển văn minh Trung Hoa là gì ? 
    Để giải đáp vấn đề vừa nêu , ngoài việc phải có các công trình nghiên cứu sâu rộng, thiển nghĩ việc đọc nội dung và tìm hiểu ý chỉ của “Thiếu Thất Lục Môn”  cũng như “Pháp Bảo Đàn Kinh”  tuy là   đơn giản nhưng  rất cần thiết . Đó cũng là mục đích của sưu tập Đọc lại “Thiếu Thất Lục Môn “ này. Sách sẽ được trình bày    nguyên văn chữ Hán, kèm theo các bản dịch Việt ngữ và Anh ngữ để  dễ  đối chiếu , và  cũng có thể giúp cho những người muốn tăng  thêm vốn ngoại ngữ liên hệ. Để tránh mệt mỏi cho người đọc, sách sẽ được trinh bày theo sự tạm thời phân đoạn vốn không có trong nguyên bản.
    Sau hết chúng tôi thành thật xin lỗi và cảm ơn các tác giả và dịch giả có tên trên các tài liệu và tác phẩm mà chúng tôi chưa kịp  xin phép được trích dẫn , sử dụng trong sưu tập này . Vì giá trị của sự chân thật chính xác, và vì phúc lợi chung chúng tôi sẵn sàng đón nhận và cảm ơn ý chỉ xây dựng của các độc giả cao minh.

    Phật Đản - 2561
  Tháng Tư, Đinh Dậu - 2017,  
                                Ananda4
                                                                 

                                       
                                      Phần Thứ Nhất                                                                      

  TÂM  KINH  TỤNG 1:1- 9
              ***
                A. Hán Văn

 1.摩訶般若波羅蜜多心經                                 

    智慧清淨海
理密義幽深。
波羅到彼岸,
 向道秖由心。
多聞千種意,
不離線因針.
經花糸一道,
萬劫眾賢欽。


2. 觀自在菩薩

菩薩超聖智,
六處悉皆同。
心空觀自在;
 
無閡大神通。
禪門入正受;
三昧任西東。
 
十方遊歷遍;
不見佛行蹤 .

3. 行深般若波羅蜜多時。
 
六年求大道,
行深不離身。
智慧心解脫。
 
達彼岸頭人。
聖道空寂寂。
如是我今聞。
 
佛行平等意。
時到自超群。

4. 照見五蘊皆空。
 
貪愛成五蘊,
假合得為身。
血肉連筋骨
 
皮裏一堆塵,
迷徒生樂著,
智者不為親。
 
四相皆歸盡。
呼甚乃為真。

5.  度一切苦厄。
 
妄繫身為苦。
人我心自迷。
涅槃清淨道。
 
誰肯著心依?
陰界六塵起。
厄難業相隨。
 
若要心無苦。
聞早悟菩提。


6. 舍利子,

達道由心本。
心淨利還多。
如蓮華出水。
頓覺道源和。
常居寂滅相。
智慧眾難過。
獨超三界外。
更不戀娑婆。

7. 色不異空, 空不異色。

色與空一種
未到見兩般。
二乘生分別;
執相自心謾。
空外無別色。
非色義能寬。
無生清淨性
悟者即涅槃。

8. 色即是空, 空即是色。

非空, 空不有;
非色, 色無形。
色, 空同歸一,
淨土得安寧。
非空, 空為妙;
非色, 色分明。
色, 空皆非相,
甚處 立身形?

    9. 受想行識亦復如是。

受想納諸緣;
行識量能寬。
遍計心須滅;
我病不相于。
解脫心無礙。
破執悟心源。
故云 亦如是。
性相一般般。


   B. Dịch âm 

1. Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh

Trí tuệ thanh tịnh hải
Lý mật nghĩa u thâm.
Ba la đáo bỉ ngạn,
Hướng đạo chỉ do tâm.
Đa văn thiên chủng ý,
Bất ly tuyến nhân châm.
Kinh hoa mịch nhất đạo
Vạn kiếp chúng hiền khâm.

2. Quán Tự   Tại Bồ Tát

 Bồ tát siêu thánh trí,
Lục xứ tất giai đồng.
Tâm không quán tự tại,
Vô ngại đại thần thông.
Thiền môn nhập chánh thọ;
Tam muội nhậm Tây Đông.
Thập phương du lịch biến;
Bất kiến Phật hành tung.
                                    
3. Hành thâm Bát Nhã
    Ba La Mật Đa thời,
    Lục niên  cầu đại đạo,
Hành thâm bất ly thân,
Trí tuệ tâm giải thoát,
Đạt bỉ ngạn dầu nhân.
Thánh đạo không tịch tịch,
Như thị ngã kim văn,
Phật hành bình đẳng ý,
Thời đáo tự siêu quần.


4. Chiếu kiến ngũ uẩn giai không,
 
    Tham  ái thành ngũ uẩn
    Giả hợp đắc vi thân.
 Huyết nhục liên cân cốt
Bì li nhất đôi trần,
Mê đồ sanh lạc trước;
Trí giả bất vi thân.
Tứ tướng giai quy tận,
Hô thậm nãi vi chân. 

5, Độ nhất thiết khổ ách.

Vọng hệ thân vi khổ.
Nhân ngã tâm tự mê.
Niết bàn thanh tịnh đạo,
Thùy khẳng trước tâm y.
Âm giới lục trần khởi
Ách nạn nghiệp tương tùy.
Nhược yếu tâm vô  khổ,
Văn tảo ngộ bồ đề.

    6. Xá Lợi Tử,

Đạt đạo do tâm bổn .
Tâm tịnh lợi hoàn đa.
Như liên hoa xuất thủy,
Đốn giác đạo nguyên hòa.
Thường cư tịch diệt tướng.
Trí tuệ chúng nan qua.
Độc siêu tam giới ngoại,
Cánh bất luyến Ta bà.

    7 Sắc bất dị không,
        không bất dị sắc.

Sắc dữ không nhị chủng
Vị đáo kiến lưỡng bàn.
Nhị thừa sanh phân biệt;
Chấp tướng tự tâm man.
Không ngoại vô biệt sắc.
Phi sắc nghĩa năng khoan.
Vô sanh thanh tịnh tánh
Ngộ giả tức Niết bàn.

    8. Sắc tức thị không,
         không tức thị sắc.
Phi không, không bất hữu;
Phi sắc, sắc vô hình.
Sắc, không đồng qui nhất,
Tịnh thổ đắc an ninh.
Phi không, không vi diệu;
Phi sắc, sắc phân minh.
Sắc, không giai phi tướng,
Thậm xứ lập thân hình?

    9. Thọ, tưởng, hành, thức
         diệc phục như thị.
Thọ, tưởng nạp chư duyên;
Hành, thức lượng năng khoan.
Biến kế tâm tu diệt;
Ngã bệnh baasrt tương can.
Giải thoát tâm vô ngại.
Phá chấp ngộ tâm nguyên.
Cố vân diệc như thị,
Tánh tướng nhất ban ban.



  C. Dịch  nghĩa 
    1/ Việt: 

1. Tâm Kinh Bát Nhã Ba La Mật Đa
   
    Trí tuệ   biển  lặng trong
     Nghĩa lý  rất sâu  thâm.
     Ba La là đến bến,
     Dẫn đường chỉ nhờ tâm.
     Nghe nhiều sanh lắm ý,
     Như chỉ dính vào kim.
      Theo kinh  tìm một  đạo
      Vạn kiếp thánh hiền vâng.

2.  Quán Tự Tại Bồ Tát

   Bồ tát  siêu thánh trí,
  Thấy  sáu cõi  chung đồng.
   Tâm không   nhìn rõ thật;
   Giải cứu  dụng  thần thông.
   Vào thiền đạt chánh trí;
    Nhập định dạo Tây Đông.
    Bồ tát  luôn   khắp chốn,
    Nhưng chẳng  biết hành tung.

    3. Thực hành sâu xa Bát Nhã Ba La Mật Đa

   Sáu năm cầu  đạo lớn,
   Thân hành luyện tập sâu ,
   Trí  tuệ tâm khai mở,
   Giác ngộ  rốt ráo thông.
   Thánh  đạo  thường  tịnh lạc,
  Tôi  đã cũng nghe rằng,
   Phật hành là  bình đẳng,
   Nhưng đắc đạo tự thân.

4. Thấy suốt  năm uẩn đều không
   
Tham ái thành  năm uẩn,
 Giả tạo kết làm thân.
 Máu, thịt cùng gân cốt
 Trong da đống bụi trần.
Kẻ mê vui bám giữ;
Người trí chẳng vì thân.
Bốn tướng đều sạch tận,
Đó mới gọi là chân.
  
   5. Cứu độ  mọi  khổ ách
  Vọng buộc làm thân khổ;
  Nhân ngã tự tâm mê.
  Niết bàn đường thanh tịnh
 Sao lại chấp tâm y ?
  Ấm, giới, sáu trần khởi,
  Ách nạn nghiệp theo cùng.
  Để cho  tâm   không khổ,
  Sớm nghe ngộ bồ đề.

    6. Xá Lợi Tử,

Đắc đạo cốt do tâm.
Tâm tịnh lợi vô cùng.
Như sen trên mặt nước,
Thấy rõ đạo nguyên hòa .
Thường ở nơi tĩnh lặng,
Trí tuệ khó ai qua.
Một mình siêu ba cõi,
Chẳng tiếc cảnh Ta bà.


    7. Sắc chẳng khác gì không,

       Không chẳng khác gì sắc.
Sắc với không một loại ,
Chưa rõ thấy hai dàng.
Hai thừa sanh phân biệt;
Bám tướng tâm dối gian.
Ngoài không không có sắc
Không sắc mới dung khoan.
Vô sanh tánh thanh tịnh
Ngộ được tức Niết bàn.


    8. Sắc tức là không, không tức là sắc

Không không, là không chẳng có;
Không có, là có không hình.
Sẵc, không cùng làm một,
Đất tịnh được an lành.
Không phải không, là không vi diệu;
Không phải sắc, là sắc phân minh.
Sắc, không đều không tướng,
Nơi đâu lập thân hình?

    9. Thọ, tưởng, hành , thức 

                cũng đều như vậy.

Thọ. tưởng nhập muôn duyên;
Hành, thức rộng dung khoan.
Tâm biến kế trừ bỏ;
Bệnh ngã vị vô can.
Giải thoát tâm vô ngại,
Phá chướng ngộ tâm nguyên.
Nên nói “ cũng như vậy. “
Tánh, tướng chỉ một ban.


  2/ English  

1. The Heart Sutra Maha Prajna Paramita .

The perfect wisdom is  as a   peaceful ocean
Its real meaning is mysterious  and profound.
Paramita means to across in the other shore
Through a way guided  by the mind.
The more listening for many things the more arising multi-ideas,
It is like the thread and needle never sepated from each other.
The essential sutra is   merely clue for seeking one way      , 
That has been respected by the   sages in all time.

    2 .  Avalokitesvara Bodhisattva

  The Bodhisattva, supernatural saint  wisdom, 
  Regarded the beings in  six domains as the one.
 The empty mind used to  supreme behold,
  And the great miracle powers used  for saving.      
  In Dhyana  he knew truly alright ;
  In Samadhi he traveled throughout the world.
  The Bodhisattva  has been  ubiquitary;  
   The  Boudha footmark  none can see.  

3.   Practicing  Deeply Maha Prajna Paramitta 

   Through seeking the Great Way for a time six years, 
  Practicing deeply  and not separating from body,
  The mind of perfect wisdom has been all set free,
   To reach  to the other shore as a person above all.
   The  empty way of the saints is the one quietly
                                                      peaceful 
  This  is what   I   heard   as follows,
  The Boudha has  intentionally applied  the equality
                                            to all sentient beings.
 Yet, on the private  occasion, there is merely
              someone would  be  superior to  the others.

4.   Ultimately  saw the five aggregates  all  be  empty, 

The greed and desire had arisen  the  five aggregates
That   arbitrarily  formed    the  unsure bodies .
Blood,   flesh and bones are connected one to another. 
So, within the human skin there seemed
                                                                to a dusty mass
On which  an  unknower   delighted  to  hold,
 But   the wise man  had no dependence.
When  four phenomena  birth, aged, disease and death
                                  have been  extinguished, 
That  called  very  ultimate reality.

    5. And  saved  all  from  suffering
                               
  The  body was suffered by delusive relations;    
 The illusive mind  distinguished  the ego from people .   
 Nirvana is  the way of the pure tranquility,
  Then  what  could the mind  attach to ?
   When five aggregates, eighteen realms
                            and    six dusts  have arisen,
    They will  drag on  the   karma of misery
    If it  need   the mind  having no  distress,
    Must soon  listen  to awaking the Bodhi,


    6. Sariputra,
The way is attained by the mind in origin.
The mind peaceful is too advantage,
Like the lotus arose from the water,
He suddenly enlightened the way in harmony.
Having been often residing in the quiet form,
He got intelligence that none could pass over.
Solely transcended beyond three realms
                                               of existence,
He no longer regrets the world of birth and death .


7. Visible object is indifferent from the emptiness,
    The emptiness is indifferent from visible object.

Form and emptiness are merely one kind,
At that a man not yet arriving will see
                                         there are the two ,
Two vehicles have set forth the distinction;
Attaching to the form the mind was deceived ítself.
Outside of the emptiness there is
                                          not any peculiar form.
The formless signifies the immensity .
The no-birth is the tranquil nature
The enlightenment of that means the Nirvana.

    8. Which is form that is very emptiness,
        Which is emptiness that is very form.

Non-empty is the empty without existence;
Non-form is the form without appearance.
The form and the empty retured to the one,
The pure land will be in security .
Non empty is the miraculous empty;
Non form is the clearest form.
The form and the empty both are non phenomena,
So, where can the physical body be constituted ?

    9. In the same way perception , thinking , 
        action  and consciousness are also empty .

Perception and thinking receive all the conditional                                                                                                 situations,
Action and consciousness are an immeasurable quantity.
it is better to extinguish the mind calculating,
No contact with the egoism disease.
To set free the undoubted mind,
Breaking down sticking dogma,
so the original mind is enlightened.
Therefore, as said above “also in the same way”,
Nature and phenomenon are only one.


                                       (Xem kỳ 2)








Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét