Thứ Sáu, 15 tháng 9, 2017

kỳ 7: Thiếu Thất Lục Môn


                               









                                       


                                             Đọc Lại

                           THIẾU THẤT LỤC MÔN
                            ***
                                       Kỳ 7
                                Cửa Thứ Ba


               NHỊ CHỦNG NHẬP 
                            ***

A. Nguyên văn:        第三門: 二種入

    夫入道多途, 要而言之,不出二種。一是理入, 二是行入。

    1/ 理入者, 謂藉教悟宗, 深信含生同一真性, 俱為客塵妄想所覆, 
不能顯了。若也捨妄歸真, 凝住壁觀, 無自無他 , 凡聖等一, 堅住
不移, 更不隨於文教,此即與理冥符, 無有分別。寂然無為, 名之
理入。

    2/ 行入者, 謂四行, 其餘諸行悉入此中。 何等四耶? 一報冤行,
 二隨緣行, 三無所求行, 四稱法行。

    (1)- 云何報冤行?
    謂修道行人若受苦時,當自念言 : “我從往昔無教劫中, 棄本從
末流浪諸有,多起冤憎, 違害無限。今雖無犯, 是皆宿殃, 惡業果熟, 非天
非人所能見與, 甘心忍受, 都無冤訴。”
    經云: “逢苦不憂。 何以故 ? 識達故。”此心生時, 與理相應。體冤
進道故, 說言報冤行。

    (2)-  二隨緣行者。
    眾生無我, 並緣業所轉。苦樂齊受, 皆從緣生。若得勝報榮譽等事, 
是我過去宿因所感, 今方得之。緣盡還無, 何喜之有? 得失從緣,心無
增減。喜風不動, 冥順於道, 是故說言隨緣行也。 

    (3)- 三無所求行者。
    世人長迷, 處處貪著, 名之為求。智者悟真, 理將俗反, 安心無為,
形隨運轉。萬有斯空, 無所願樂。功德黑暗,常相隨逐。三界久居猶
如火宅。有身皆苦。誰得而安? 了達此處, 故捨諸有, 息想無求。
    經云: ” 有求皆苦, 無求乃樂。”判知無求真為道行, 故言無所求行也。

    (4)- 四稱法行者。
    性淨之理目之為法。信解此理, 眾相斯空, 無染無著, 無此無彼。
經云: “法無眾生, 離眾生垢故; 法無有我, 離我垢故。”智者若能信解此理,
 應當稱法而行。
    法體無慳, 於身命財行檀捨施, 心無 悕 惜。達解三空, 不倚不著。
但為去垢,稱化眾生, 而不取相. 此為自行, 復能利他, 亦能莊嚴菩提之道。
檀施既爾, 餘五亦然。為除妄想, 修行六度, 而無所行,是為稱法行。

      說偈言:
  外息諸緣,
  內心無 端
  心如牆壁
  可以入道.

  明佛心宗,
  等無差誤.
  行解相應,
  名之曰祖.

    ( 二種入終)


    B. Âm  
    
    Phù nhập đạo đa đồ, yếu nhi ngôn chi, bất xuất nhị chủng.
Nhất thị lý nhập, nhị thị hạnh nhập.
    1/ Lý nhập giả, vị tịch giáo ngộ tông, thâm tín hàm sanh đồng 
nhất chântánh, câu vi khách trần vọng tưởng sở phú, bất năng
 hiển liễu. Nhược dã xả vọng qui chân, ngưng trụ bích quán, vô tự 
vô tha, phàm thánh đẳng nhất. Kiên trụ bất di, cánh bất tùy ư văn 
giáo, thử tức dữ lý minh phù, vô hữu phân biệt. Tịch nhiên vô vi, 
danh chi lý nhập.
     2/ Hạnh nhập giả, vị tứ hạnh, kỳ dư chư hạnh tất nhập thử trung.
Hà đẳng tứ da? Nhất báo oán hạnh, nhị tùy duyên hạnh, tam vô sở 
cầu hạnh, tứ xứng pháp hạnh.
    (1)- Vân hà báo oán hạnh ?
    – Vị tu đạo hạnh nhân nhược thụ khổ thời, đương tự niệm ngôn: 
“ Ngã tùng vãng tích vô số kiếp trung, khí bổn tùng mạt lưu lãng 
chư hữu, đa khởi oán tằng, vi hại vô hạn. Kim tuy vô phạm, thị giai 
túc ương, ác nghiệp quả thục, phi thiên phi nhân sở năng kiến dữ, 
cam tâm nhẫn thụ, đô vô oán tố.”
    Kinh vân: “ Phùng khổ bất ưu. Hà dĩ cố ? Thức đạt cố.” Thử tâm 
sanh thời, dữ lý tương ưng. Thể oán tiến đạo cố, thuyết ngôn báo 
oán hạnh.
    (2)- Nhị tùy duyên hạnh giả.
    Chúng sanh vô ngã, tịnh duyên nghiệp sở chuyển. Khổ lạc tề thụ 
giai tùng duyên sanh. Nhược đắc thắng báo vinh dự đẳng sự, thị ngã 
quá khứ túc nhân sở cảm, kim phương đắc chi. Duyên tận hoàn vô, 
hà hỷ chi hữu ? Đắc thất tùng duyên, tâm vô tăng giảm. Hỷ phong bất 
động, minh thuận ư đạo, thị cố thuyết ngôn tùy duyên hạnh dã.
    (3)- Tam vô sở cầu hạnh giả.

Thế nhân trường mê, xứ xứ tham trước, danh chi vi cầu. Trí giả ngộ 
chân, lý tương tục phản, an tâm vô vi, hình tùy vận chuyển. Vạn hữu
 tư không, vô sở nguyện lạc. Công đức hắc ám, thường tương tùy trục.
 Tam giới cửu cư do như hỏa trạch. Hữu thân giai khổ, thùy đắc nhi an ?
 Liễu đạt thử xử, cố xả chư hữu, tức tưởng vô cầu.
    Kinh vân: “ Hữu cầu giai khổ, vô cầu nãi lac.” Phán tri vô cầu chân 
vi đạo hạnh, cố ngôn vô sở cầu hạnh dã.
    (4)- Tứ xứng pháp hạnh giả.
Tánh tịnh chi lý mục chi vi pháp. Tín giải thử lý, chúng tướng tư không, 
vô nhiễm vô trước, vô thử vô bỉ. Kinh vân: “ Pháp vô chúng sanh, ly 
chúng sanh cấu cố; pháp vô hữu ngã, ly ngã cấu cố. “ Trí giả nhược
 năng tín giải thử lý, ưng đương xứng pháp nhi hành.
    Pháp thể vô khan , ư thân mệnh tài hành đàn xả thí, tâm vô xi tích. 
Đạt giải tam không, bất ỷ bất trước. Đản vi khứ cấu, xứng hóa chúng 
sanh,nhi bất thủ tướng. Thử vi tự hành, phục năng lợi tha, diệc năng 
trang nghiêm Bồ đề chi đạo. Đàn thí ký nhĩ, dư ngũ diệc nhiên. Vi trừ 
vọng tưởng, tu hành lục độ, nhi vô sở hành, thị vi xứng pháp hành.

      Thuyết kệ ngôn:
  Ngoại tức chư duyên,
  Nội tâm vô đoan.
  Tâm như tường bích
  Khả dĩ nhập đạo.

  Minh Phật tâm tông,
  Đẳng vô sai ngộ.
  Hành giải tương ưng,
  Danh chi viết Tổ.

(Nhị Chủng Nhập Chung


    C. Nghĩa.
    1/ Việt:
    Phàm vào đạo có nhiều đường , nhưng nói tóm lại không ra ngoài 
hai cách. Thứ nhất theo lý mà nhập , thứ hai theo hạnh mà vào.
    
    1/ Lý nhập là dựa trên giáo lý hiểu rõ tông môn, tin sâu rằng tất 
cả sanh linh đồng một chân tánh, nhưng đều bị khách trần và vọng
 tưởng che lấp nên không thể hiển lộ được. Nếu một người bỏ vọng 
tưởng theo về với chân thực, tâm ngưng trụ như nhìn vách đá, 
không ta không người, phàm thánh như nhau, kiên định không lay 
chuyển, cho nên không lệ thuộc vào văn giáo , đó tức là ngầm hợp 
với lý, không còn phân biệt.Vắng lặng vô vi gọi là lý nhập.

2/ Hạnh nhập là nói về bốn hạnh, các hạnh khác đều ở trong đó.
Bốn hạnh đó là gì ? Thư nhất là hạnh báo oán, thứ nhì là hạnh tùy 
duyên, thứ ba là hạnh vô cầu, thứ tư là hạnh xứng pháp.
    (1)- Hạnh báo oán là gì ?
    Đó là người tu hành khi gặp cảnh khổ nên tự nghĩ rằng: “ Ta từ 
vố số kiếp trong quá khứ, bỏ gốc theo ngọn trôi lăn theo vật, khởi 
lòng oán ghét, gây hại vô cùng. Nay tuy không phạm tội, nhưng 
đều do nghiệp dứ gieo mầm từ trước nay kết trái chín muồi, không
 phải do trời hay người khác tạo ra, vậy ta nên kiên nhẫn cam tâm 
chịu khổ, chẳng hề oán trách làm chi.”
    Kinh nói: “Gặp khổ không buồn. Vì sao vậy? Vì đã thấu suốt
 nhân quả vậy. ”Khi tâm như vậy sanh ra tức là đã ứng hợp với lý. 
Dùng oán để tiến tu đạo hạnh, nên gọi là hạnh báo oán.
    (2)- Hai là hạnh tùy duyên
   Chúng sanh chẳng có cái ta, đều do duyên nghiệp chuyển thành.
 Mọi nỗi khổ niềm vui đều do nhân duyên sanh. Nếu được quả báo 
tốt đẹp mọi việc vinh dự, đó là do nhân lành của ta trong quá khứ 
cảm nên, nay mới được vậy. Hết duyên lại trở thành không, có gì 
mà vui ? Được mất do duyên, tâm chẳng tăng chẳng giảm. Gió vui 
không lay động, lặng lẽ ngầm thuận với đạo , cho nên nói là hạnh 
tùy duyên vậy.
    (3)- Ba là hạnh vô sở cầu.
     Người đời mãi mê, chỗ nào cũng muốn bám lấy, gọi đó là tham cầu. 
Người trí hiểu rõ sự thực, chân lý ngược với thế tục, nên tâm an trụ 
vô vi, thân hình tùy nghi động chuyển. Muôn vật đều không, không
 có gì vui sướng để cầu mong. Công đức và hắc ám luôn đuổi theo 
nhau, Ở lâu trong ba cõi giống như ở trong nhà cháy. Có thân nên
 có khổ, được gì mà an vui ? Hiểu rõ như vậy, nên buông bỏ mọi 
vật, chẳng nghĩ tưởng chẳng mong cầu.
    Kinh nói: “ Còn cầu thì còn khổ, hết cầu mới an vui. “ Xét biết
 không cầu là đạo hạnh chân thực, cho nên nói là hạnh không 
mong cầu.
    (4)- Bốn là hạnh xứng pháp .
    Lý thanh tịnh của tự tánh gọi nó là pháp. Tin hiểu lý này thì thấy 
mọi tướng đều không, không nhiễm không bám, không đây không
 kia.
    Kinh nói: “ Pháp không có tướng chúng sanh, vì lìa cấu nhiễm 
chúng sanh; pháp không có tướng ngã, vì lìa cấu nhiễm của ngã. 
“ Người trí nếu hiểu rõ lý này, thì luôn tùy xưng theo pháp mà làm.
    Bản thể pháp vốn không keo lận, cho nên dẫu đem thân mạng, của 
cải ra bố thí tâm không hối tiếc. Thấu hiểu ba cái không trong bố thí,
 thì không còn ỷ lại không còn bám giữ. Chỉ cần gạn trừ cấu uế, tùy 
nghi giáo hóa chúng sanh mà không bám giữ hình tướng. Vậy là tự 
làm cho mình mà còn lợi cho người khác, và làm trang nghiêm cho 
đạo Bồ đề. Bố thí đã thế, năm độ ba-la-mật còn lại cũng giống như
 vậy. Trừ vọng tưởng, tu hành sáu độ mà thực ra không có gì để 
 hành, đó gọi là hành xứng hợp theo pháp vậy.

      Kệ rằng:

  Ngoài hết muôn duyên,
  Trong tâm vô tư.
  Tâm như vách đá,
  Mới là nhập đạo.

  Rõ Phật tâm tông,
  Đều không sai biệt.
  Làm biết hợp nhau,
  Ấy gọi là Tổ.

    (Hai Cách Vào Đạo Hết)

    2/ English:
    Usually there are many roads to enter into the Bouddha Way, 
but essentially they are not beyond these two: first is to enter 
 by principle, and second to enter by practice.
   
 1/ The entry by theorical principle is on ground of the 
theorical principle to comprehend the sect and to believe
profoundly that all the sentient beings have the same true 
bouddha-nature which could not be appeared because of the 
hinderance of the defilement and delusion. If someone turns
 from delusion back into reality, meditates as gazing on the wall , 
 sees no longer difference between the self and the other, 
between the common man and the sage, and remains unchanged 
even by religional teaching, he is implicitly agreed with the true 
principle, there is nothing different. To enter into the Bouddha Way
 with tranquility and without any effort is called the entry 
by theorical principle.

    2/ The entry by practice refers to the four practices in which all
 the others are included. What are the four ? First is to requite 
 hâtred, second is to be in accord with the karmic conditions, 
third is to seek nothing, and fourth is to accord with the Dharma.
    
    (1)-What is meant to requite hatred?
    Those who practicing themselves in the Bouddha-Way have to
 encounter with adverse conditions, should think :“ In the 
 innumerable past lives , I have turned from original nature to 
 the situational habits and wandered through all the forms of 
existences, created many occasions for hate and caused 
infinitely harmful transgressions. Now, though I has committed no
 any violation, but I am purnished by the fruits of evil deeds in the 
past having been ripened. Neither God nor human can
foresee what is coming upon me. So, I willingly endures suffering 
 without any complaint of injustice. “
    The sutra said that “ When the miserable situation come upon
 you, do not be sorrowful. Why is it ? Because it is to have
 understood thoroughly the law of cause and effect.” With the 
mind of such understanding you are in accord with the principle.
 To transform the hatred and enduring the suffering injustice for
 advance toward the Way is called the conduct to requite hatred.

    (2)- Second, to be in accord with the karmic conditions
    Every sentient being has no self, all they are ruled by their karmic 
conditions. Pain or pleasure, which you experience, arise from the
 situational conditions. If I am blessed by some great reward, such 
as fortune, honor, fame, etc., this is the outcone of my past good 
deeds that I obtains in my present life. When conditional situation 
changes to end, all return to nothing. What delight is there ? Gain 
and loss depend on the karmic conditions while the mind neither 
increased nor decreased. To be still unmoved in front of the wind 
of joy is silently in accord with the Way. So this is called the conduct
 in accord with the karmic conditions.

    (3)- Third, seeking nothing.
    People on this world are in a long delusion, they are greedy to
 attach everywhere to something , this is called seeking. But, the 
wise men apprehend the reality and are in contrary to the seculars. 
Their minds are peaceful in no-action while their bodies change in 
accordance with the law of causation. All the existences are void 
and there is nothing worth desiring and seeking. The merit and the 
calamity always chase one to another. To dwell too long in the three
realms is similar to stay in a house on fire. To have a body is naturally 
to be suffered. Is there anyone getting a body forever in safety ? Those 
who apprehend this truth will detach themselves from all existing, stop
 delusion, and seek after nothing.
    The sutra says: “ Where is seeking, there is suffering. To seek 
nothing is very bliss. “ You have known that not to seek anything is 
truly practicing the Bouddha Way, so this is called the conduct of 
seeking nothing.

    (4)- Fourth, practicing in accord with Dharma.
    The purity of real nature is known as Dharma. By the apprehensive 
veritability of this principle all the manifestations are turned into 
emptiness, there is neither contamination nor attachment, neither 
subject nor object.
    The sutra says: “ The Dharma contains no sentient being because
 it has been free from the impurity of sentient being ; the Dharma
 has no self because it has been free from the impurity of selfhood.
”The wise men, if they are enough to understand and believe in 
 this truth, will be in appropriate to the Dharma in their practice.
    Because in essence of Dharma there is nothing worth begrudging,
 they are ready to give their body, life, and property in charity
 without remorse. So they have perfectly understood what are
 three empties in charity without giver, gift, and receiver, also 
there are neither bias nor attachment. To purify all the polluted 
substances they help the sentient beings to be evolved in 
appropriate to their nature, but without attaching to form. This 
is known as the own practice that, moreover, can help the 
others and glorify the Way of Enlightenment. The virtue of 
 charity is in such a manner , also are the same for five other
 perfect virtues. To exterminate delusion for cultivating the 
six perfecr virtues but actually nothing practiced is called
 the practice in accord with Dharma.

      The verse says:

All the outside causal conditions are stopped ,
The mind inside has no longer to think ,
The quiet mind is same as a stone wall
In such a manner one can enter into the Way.

Apprehend clearly that in the Buddhist Dhyana sect
There is no any diffentiation,
And, one who practices in accordance with what he words
Is called the patriarch.

                                 (End of two kinds of entering into Way)  

                                     
                                                                
                                               


  Phú Yên, Tháng Bảy, Đinh Dậu-2017                                
_________________________________
                                          Khánh-Hỷ           




Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét