Đọc Lại
THIẾU THẤT LỤC MÔN
***
Kỳ 8 -
Cửa Thứ Tư
AN TÂM
PHÁP MÔN
***
A. Nguyên văn : 第四門: 安心法門 :
1.迷時人逐法;解時法逐人。解則識攝色;迷則色攝識。
但有心分別計較,自身現量者悉皆是夢。若識心寂滅無一動念處,
是名正覺。
問: 云何自心現量?
答: 見一切法有,有自不有,自心計作有. 見一切法無,
問: 云何自心現量?
答: 見一切法有,有自不有,自心計作有. 見一切法無,
無自不無,自心計作無。乃至一切法亦如是,並是自心計作有,自心計作無。又若人造一切罪,自見己之法王,即得解脫。
若從事上得解者, 氣力壯。從事中見法者,即處處不失念。
從文字解者,氣力弱。
即事即法者。深從汝種種運為。跳踉顛蹶。悉不出法界,
亦不入法界。若以法界入法界,即是癡人。凡有所施為,終不出法界心。何以故?心體是法界故。
2. 問。世間人種種學問,云何不得道?
答。由見己故不得道。己者我也。至人逢苦不憂,遇樂不喜,
答。由見己故不得道。己者我也。至人逢苦不憂,遇樂不喜,
由不見己故。所以不知苦樂者,由亡己故,得至虛 無。己自尚亡,
更有何物而不亡也?
3. 問。諸法既空。阿誰修道?
答。有阿誰,須修道;若無阿誰,即不須修道。阿誰者亦我也。
答。有阿誰,須修道;若無阿誰,即不須修道。阿誰者亦我也。
若無我者,逢物不生是非。是者我自是,而物非是也。非者我自非,而物非非也。即心無心,是為通達佛道;即物不起見,名為達道。逢物直達知其本源,此人慧眼開。智者任物不任己,即無取捨違順。愚者任己不任物,即有取捨違順。不見一物,名為見道;不行一物,名為行道。即一切處無處,即作處無作法,即是見佛。
若見相時,即一切處見鬼。取相故墮地獄;觀法故得解脫。若見憶相
分別,即受鑊湯爐炭等事,現見生死相。若見法界性, 即涅槃性. 無憶想
分別,即是法界性。
心是非色故非有。用而不廢故非無。用而常空故非有。空而常用
故非無。
4. 即說頌曰。
心心心,
難可尋。
寬時遍法界;
窄也不容針。
亦不睹惡而生嫌,
亦不觀善而勤措。
亦不捨智而近愚,
亦不抱迷而就悟。
達大道兮過量,
通佛心兮出度。
不與凡聖同躔,
超然名之曰祖。
(安心法門終。)
B. Âm:
Đệ Tứ
Môn: An Tâm Pháp Môn
1. Mê
thời nhân trục pháp; giải thời pháp trục nhân. Giải tắc thức nhiếp sắc; mê tắc sắc nhiếp thức.
Đản hữu tâm phân biệt kế giảo, tự thân hiện
lượng giả tất giai thị mộng. Nhược thức tâm tịch diệt vô nhứt động niệm xứ, thị
danh chánh giác.
Vấn:
Vân hà tự tâm hiện lượng ?
Đáp:
Kiến nhất thiết pháp hữu, hữu tự
bất hữu, tự tâm kế tác hữu. Kiến nhất
thiết pháp vô, vô tự bất vô, tự tâm kế tác vô. Nãi chí nhất thiết pháp diệc như
thị , tịnh thị tự tâm kế tác hữu, tự tâm kế tác vô. Hựu nhược nhân tạo nhất
thiết tội, tự kiến kỷ chi Pháp vương, tức đắc giải thoát.
Nhược tùng sự thượng đắc giải giả, khí lực tráng. Tùng sự trung kiến pháp giả, tức xứ xứ bất thất niệm. Tùng văn tự
giải giả, khí lực nhược.
Tức sự tức pháp giả, thâm tùng nhữ chủng
chủng vận vi, khiêu lương điên quyết ,
tất bất xuất pháp giới, diệc bất nhập pháp giới. Nhược dĩ pháp giới nhập
pháp giới, tức thị si nhân. Phàm hữu sở thi vi, chung bất xuất pháp giới tâm.
Hà dĩ cố ? Tâm thể thị pháp giới cố.
2. Vấn: Thế gian nhân
chủng chủng học vấn, vân hà bất đắc đạo ?
Đáp: Do kiến kỷ cố bất đắc
đạo. Kỷ giả ngã dã. Chí nhân
phùng khổ bất ưu, ngộ lạc bất hỷ, do bất kiến kỷ cố. Sở dĩ bất tri khổ lạc giả,
do vong kỷ cố, đắc chí hư vô. Kỷ tự thượng vong, cánh hữu hà vật nhi bất vong
dã ?
3. Vấn:
Chư pháp ký không, A thùy tu đạo ?
Đáp:
Hữu a thùy, tu tu đạo; nhược vô a thùy, tức bất tu tu đạo. A thùy giả diệc
ngã giả. Nhược vô ngã giả, phùng vật bất sanh thị phi. Thị giả ngã tự thị , nhi
vật phi thị dã. Phi giả ngã tự phi, nhi
vật phi phi dã. Tức tâm vô tâm , thị vi
thông đạt Phật đạo; tức vật bất khởi kiến, danh vi đạt đạo. Phùng vật trực đạt tri kỳ bản nguyên, thử nhân huệ nhãn
khai. Trí giả nhiệm vật bất nhiệm kỷ, tức vô thủ xả vi thuận. Ngu giả nhiệm kỷ
bất nhiệm vật, tức hữu thủ xả vi thuận. Bất kiến nhất vật, danh vi kiến đạo; bất
hành nhất vật, danh vi hành đạo. Tức nhất thiết xứ vô xứ, tức tác xứ vô tác
pháp, tức thị kiến Phật.
Nhược kiến tướng thời, tức
nhất thiết xứ kiến quỷ. Thủ tướng cố đọa
địa ngục, quán pháp cố đắc giải thoát. Nhược kiến ức tướng phân biệt, tức
thụ hoạch thang lô thán đẳng sự, hiện kiến sanh tử tướng. Nhược kiến
pháp giới tánh, tức Niết bàn tánh. Vô ức tưởng phân biệt, tức thị pháp giới
tánh. Tâm thị phi sắc cố phi hữu. Dụng nhi bất phế cố phi vô. Dụng nhi thường
không cố phi hữu. Không nhi thường dụng cố phi vô.
4. Tức thuyết kệ ngôn:
Tâm tâm tâm,
Khoan thời biến pháp giới;
Trách giả bất dung châm.
Diệc bất đổ ác nhi sanh hiềm,
Diệc bất quán thiện nhi cần thố.
Diệc bất xả trí nhi cận ngu,
Diệc bất phao mê nhi tựu ngộ.
Đạt đại đạo hề quá lượng,
Thông Phật tâm hề xuất độ.
Bất dữ phàm thánh đồng triền,
Siêu nhiên danh chi viết Tổ.
(An tâm pháp môn chung.)
C.Nghĩa
1/ Viêt:
Cửa Thứ Tư: An Tâm Pháp Môn
Khi mê thì người đuổi theo pháp; lúc tỉnh thì pháp đuổi theo người. Tỉnh ắt tâm thức thâu tóm sự vật; mê ắt sự vật thâu tóm tâm m thức.
Chỉ vì có
tâm phân biệt tính toán mà tự nơi thân mình mọi hiện lượng đều là mộng huyển. Nếu
nhận biết tâm vốn vắng lặng không một chỗ nào động niệm, đó gọi là chánh giác.
Hỏi: Thế
nào là tự tâm mình hiện lượng?
Đáp: Thấy tất cả pháp là có, không phải tự nó có,
nhưng do tâm suy lường cho là có. Thấy tất cả pháp là không có, không phải tự
nó không có, nhưng do tâm suy lường cho là không có. Nói chung thì mọi thứ đều như vậy cả, đều do tâm
mình suy lường mà hoặc cho là có, hoặc
cho là không có. Lại nếu có người
đã lỡ gây nhiều thứ tội, nhưng tự
thấy được vị Pháp vương nơi mình, tức được giải thoát.
Nếu từ
trên sự vật mà hiểu thấu suốt , là người trí lực mạnh. Từ trong sự vật mà thấy
đúng pháp, là người dẫu ở đâu cũng không mất niệm. Còn tùy theo chữ nghĩa văn tự mà thông hiểu, là người trí lực kém.
Sự tức là
pháp, pháp tức là sự, người hiểu sâu lẽ đó mọi hành vi động thái múa may nghiêng ngã thân mình đều không ra khỏi pháp giới, cũng không vào pháp giới. Nếu đem
pháp giới vào pháp giới , đó là người
si. Hễ còn có cử động hành vi, không thể nào ra khỏi tâm pháp giới. Tại sao vậy? Vì bản
thể của tâm tức là pháp giới vậy.
2. Hỏi: Người đời học đủ thứ, tại sao không đắc đạo?
Đáp: Vì
những người ấy còn tự thấy cái riêng mình nên không đắc đạo. Cái riêng mình là
cái ta vậy. Người thực có ý chí gặp khổ không buồn, được sướng không vui, là do
không tự thấy có mình. Sở dĩ người không biết
đau khổ , vui sướng vì họ quên mất
“cái ta” của họ mà được trạng thái hư vô. Chính mình quên mình thì còn cái gì
không thể quên được?
3. Hỏi: Các pháp đã là không thì dựa vào đâu mà tu đạo?
Đáp: Nếu có gì để dựa, thì cần phải tu đạo. Nếu không có gì để dựa, thì
không cần tu đạo. Cái “gì” ấy là cái “ta” vậy. Nếu khống có cái “ta” , thì gặp
sự vật chẳng sanh lòng phải quấy. Phải, là do cái “ta” cho là phải, còn vật tự
nó không có cái phải. Quấy, là do cái “ta” cho là quấy, còn vật tự nó không có
cái quấy. Đối tâm mà không tâm mới là thông đạt đạo Phật; đối vật mà không khởi
lên cái thấy, đó là đạt đạo. Người nào gặp
sự vật mà trực nhận biết suốt đến nguồn gốc của nó, tức người ấy đã mở thông mắt
tuệ. Người trí tùy vật chẳng tùy mình, nên không có giữ bỏ nghịch thuận. Người
ngu tùy mình chẳng tùy vật, tức có giữ bỏ nghịch thuận. Không thấy một vật nào
cả, gọi là thấy đạo. Không làm một việc gì hết, gọi là hành đạo. Bất cứ nơi đâu
cũng không ở nơi đâu cả, bất cứ làm gì
cũng là không làm gì cả, như vậy là thấy Phật.
Đối mọi nơi khi thấy tướng ở đâu, tức thấy quỷ ở
đó. Do giữ tướng nên bị đọa địa ngục; bỡi quán xét pháp nên được giải thoát. Nếu thấy tướng, nhớ tướng rồi
phân biệt, ắt chịu mọi cảnh khổ lửa phỏng nước sôi , thấy tướng sanh tử hiện ra
trước mắt. Nếu thấy tánh pháp giới, tức thấy tánh Niết bàn. Không có nhớ tưởng phân biệt,
đó là tánh của pháp giới.
Tâm không phải
sắc nên không phải có. Dùng mãi vẫn
không cùng nên chẳng phải không. Dùng mà thường không nên chẳng phải có. Không
mà dùng mãi nên chẳng phải không.
4. Tức nói kệ rằng:
Tâm tâm tâm,
Khó truy tìm.
Mở rộng trùm pháp giới;
Thu hẹp nhỏ hơn
kim
Thấy dữ đừng sinh chê,
Thấy lành đừng hâm mộ.
Đừng xa trí gần ngu,
Đừng bỏ mê theo ngộ.
Đạt đạo lớn khôn lường,
Thông Phật tâm vô hạn.
Phàm thánh chẳng chung đường,
Vượt vượt qua là Tổ.
(Hết )
2/ English:
The Fourth Gate: The
Sermon On Quiet Mind
1. When
the people are in delusion, they
run constantly after the law , but when they are
awaked the law will run after them. While enlightened, the mind holds the thing , but while deluded
the thing holds the mind.
Because of
the mind measuring and evaluating, all the
qualitative phenomena in own body become
an illusive dream. If
someone understands that his mind in origin is forever quiet and
there is not anywhere for his thinking, he is called to be truly enlightened.
Question:
What are the qualitative phenomena arisen
by the own mind?
Answer: That
is someone sees all things existing, however they are
existing in the manner not from themselves,
but by his mind thinking to be existing.
And, he sees all things non
existing, however they are non existing in the manner not from themselves, but by his
mind thinking to be non existing. Generally,
all the other things are in such a manner, they are either existent or non existent dependently
upon the mind thinking and deciding either existence or non existence. And
again, if someone has committed many sorts
of crimes, but he himself can see his King of the law, he will be instantly liberated.
Those
who upon the thing can with their
insight recognize the reality, so they are energetic power of intelligence; those who through
the things with their
experiences can understand the lawful truth, so they are never
lost their thoughts everywhere, and those who are dependent
upon the writing can know meanings, so they are feeble mental power.
If a
person has understood deeply that
the act is law,
and the law
is act , thus with all his behaviors
even askew running and jumping up and
down, he does neither go out nor go into
the Dharma realm. If someone carries the Dharma realm into itself, he is an ignorant person. While he still has
any gestalt , he couldn’t go out
the Dharma realm. Why is that so? The reason
is that the real being of
mind just is the Dharma realm.
2.
Question: The people on the world have learned a great lot of knowledges, why don’t they achieved the Bouddha Way ?
Answer:
Because of still seeing their own self,
they have not achieved the Way. This own
self just is the
ego. Because the superior man does not see
himself, he has no sorrow for
his misery, and he has no joy for
his pleasure. One feels neither
painful nor pleasant and is
in empty state because he has
forgotten himself . He himself has not remembered his own self, is there still anything
else that he couldn’t forget?
3. Question: All things are empty alright, so what is the foundation on which the people
may be relied for their practicing the
Way?
Answer: If
there is something for relying on, the people ought to practice the Way, but if there is nothing
for relying on, the people are unnecessary
to practice the Way. Something for relying on
just is the ego or the self. If there is no self, one will not think something to be right or wrong.The rightness of a thing is from the self to think about right , but the thing itself has no rightness . The wrongness of a thing is from the self to think about wrong ,
but the thing itself has no wrongness . To see the mind without the mind just
is to comprehend thoroughly the Bouddha Way ; to see the thing without thing just is the acchievement of Way. Whoever meeting
something can intuitively understand thoroughly its origin, his wisdom eyes
have opened. The wise man behaves suitably to thing but not for himself, therefore he has
neither maintenance nor renunciation,
neither violating nor respecting. Contrariwise, the ignorant one takes action according to himself but not to thing,
so he has either maintenance or renunciation, either violating or respecting. To see nothing just is seeing
the Way; to work nothing just is practising the Way. Someone is in anywhere as
same as in nowhere and works anything
as same as works nothing, in such a way he maybe to see the Bouddha.
Where one
sees the appearances , also the demon can be seen
there. Because of grasping the appearances, the people are fallen into the
hell; by contemplating on the Dharma, they are liberated. If one has seen an appearance and remembered it , then begot a discrimination, he will be naturally undergone all the miseries of fire burned and water boiled and will see the phenomenon of birth and death right
in front. If someone can see the nature of Dharma realm, also he sees the nature of Nirvana. There is neither remembrance nor discrimination,
that is the nature of Dharma realm.
The mind
is immaterial, thus it has no objective existce. It is constantly used without ending, thus it is not empty. Its
employment is always with emptiness, thus it is no existing. It is the emptiness but forever to be
used, thus it is not really empty.
4. The verse says:
The mind, mind, and
mind,
Which couldn' t be sought,
Spreading is able to cover the Dharma realm,
Narrowing is smaller than a
needle.
Not be hated since seeing the
evil,
Not be diligent since seeing the good.
Don’t abandon wisdom for
approaching ignorance,
Don’t reject delusion for coming to enlightenment.
So, you will achieve immeasurably great Way,
And understand exceedingly the Bouddha-mind!
With the layman or even saint, not be on a same pathway
One who transcends all norms
is called the patriarch.
(The
Sermon On Tranquil Mind Ended )
Phú Yên, Tháng Bảy, Đinh Dậu-2017
Khánh Hỷ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét