Thứ Tư, 16 tháng 4, 2014

Kỳ 9: Đạo Đức Kinh


                                           














    (iS.fr. Google)                                                  

                                                   Đọc Lại

                                          ĐẠO  ĐỨC  KINH
                                                           ***        
                                            Kỳ 9:  Chương 25, 26, 27

                                      
                                         CHƯƠNG  25
                                         笫 二   十 五  章  

    I. Nội Dung:    

 1.有 物 混 成 先 天 地 生。
  寂 兮,寥 兮 獨 立 而 不 改,
  周 行 而 不 殆,
  可 以 為 天 下 母。

 2. 吾 不 知 其 名,
  強 字 之 曰 道。
  強 為 之 名 曰 大。
  大 曰 逝,逝 曰 遠,遠 曰 反。

 3. 故 道 大,天 大,地 大,人 亦 大。
  域 中 有 四 大,而 人 居 一 焉。
  人 法 地,地 法 天,天 法 道,道 法 自 然。

     1/ Âm:

  1. Hữu vật hỗn thành, tiên thiên địa sinh.
Tịch hề, liêu hề, độc lập nhi bất cải.
Chu hành nhi bất đãi.
Khả dĩ vi thiên hạ mẫu.

  2. Ngô bất tri kỳ danh;
Cưỡng tự chi viết Đạo,
Cưỡng vi chi danh viết Đại.
Đại viết thệ. Thệ viết viễn. Viễn viết phản.

  3. Cố Đạo đại, thiên đại, địa đại, nhân diệc đại.
Vực trung hữu tứ đại, nhi nhân cư kỳ nhất yên.
Nhân pháp địa, địa pháp thiên, thiên pháp Đạo, Đạo pháp tự nhiên.

    2/ Nghĩa:

  1. Có một vật hỗn trộn mà thành, sinh ra trước cả trời đất;
Vắng lặng, trống không, đứng một mình mà chẳng thay đổi;
Đi khắp nơi mà không mỏi.
Có thể làm mẹ thiên hạ.

  2. Ta không biết tên,
Tạm dùng chữ gọi là đạo.
Tạm dùng tên gọi là lớn.
Lớn là đi, đi là xa, xa là trở lại.

  3. Cho nên Đạo lớn, Trời lớn, Đất lớn, Người cũng lớn.
Có bốn thứ lớn trong cõi này, mà người là một.
Người bắt chước Đất, Đất bắt chước Trời, Trời bắt chước Đạo, 

Đạo bắt chước tự nhiên.


II. Khái Niệm Liên Hệ:

  1. Vắng lặng, trống không là nguồn cội sinh ra các vật hữu hình sinh động.
  2. Ngôn ngữ là qui ước tương đối  nên không thể diễn tả “Đạo” là tự nhiên tuyệt đối.
  3. Vai trò quan trọng của con người  đối với thiên nhiên, trời đất.


    III. Các Bản Dịch Khác:

    1/ Lau - 25:
  1.There is a thing confusedly formed,
Born before heaven and earth.
Silent and void
It stands alone and does not change,
Goes round and does not weary.
It is capable of being the mother of the world.

  2. I know not its name
So I style it 'the way’.
I give it the makeshift name of 'the great'.
Being great, it is further described as receding,
Receding, it is described as far away,
Being far away, it is described as turning back.

  3. Hence the way is great;
Heaven is great;
Earth is great;
The king(1) is also great.
Within the realm there are four things that are great,
And the king(1) counts as one.
Man models himself on earth,
Earth on heaven,
Heaven on the way,
And the way on that which is naturally so.

------------

  (1) the human


    2/ Julien - 25 :
  1. Il est un être confus qui existait avant le ciel et la terre.
Ô qu'il est calme ! Ô qu'il est immatériel !
Il subsiste seul et ne change point.
Il circule partout et ne périclite point.
Il peut être regardé comme la mère de l'univers.

  2. Moi, je ne sais pas son nom.
Pour lui donner un titre, je l'appelle Voie (Tao).
En m'efforçant de lui faire un nom, je l'appelle grand.
De grand, je l'appelle fugace.
De fugace, je l'appelle éloigné.
D'éloigné, je l'appelle (l'être) qui revient.

  3. C'est pourquoi le Tao est grand, le ciel est grand, la terre est grande, le roi(1) aussi est grand.
Dans le monde, il y a quatre grandes choses, et le roi(1) en est une.
L'homme imite la terre ; la terre imite le ciel, le ciel imite le Tao ; le Tao imite sa nature.

------------

(1) l’homme



    3/ Wilhelm - 25 :
  1.Es gibt ein Ding, das ist unterschiedslos vollendet.
Bevor der Himmel und die Erde waren, ist es schon da,
so still, so einsam.
Allein steht es und ändert sich nicht.
Im Kreis läuft es und gefährdet sich nicht.
Man kann es nennen die Mutter der Welt

  2. Ich weiß nicht seinen Namen.
Ich bezeichne es als SINN.
Mühsam einen Namen ihm gebend,
nenne ich es: groß.
Groß, das heißt immer bewegt.
Immer bewegt, das heißt ferne.
Ferne, das heißt zurückkehrend.

  3. So ist der SINN groß, der Himmel groß, die Erde groß,
und auch des Mensch ist groß.
Vier Große gibt es im Raume,
und der Mensch ist auch darunter.
Der Mensch richtet sich nach der Erde.
Die Erde richtet sich nach dem Himmel.
Der Himmel richtet sich nach dem SINN.
Der SINN richtet sich nach sich selber.


                                                          )()(

                              CHƯƠNG 26
                                     笫 二  十 六 章


 
      I. Nội Dung: 

  1. 重 為 輕 根,
   靜 為 躁 君。

  2. 是 以 聖 人   終 日 行 不 離 輜 重。
   雖 有 榮 觀 燕 處 超 然。

 3. 奈 何 萬 乘 之 主 而 以 身 輕 天 下?
   輕 則 失 根,
   躁 則 失 君。 

    1/ Âm:
  1. Trọng vi khinh căn,
Tĩnh vi táo quân.

  2. Thị dĩ thánh nhân chung nhật hành bất ly tri trọng.
Tuy hữu vinh quán, yến xử siêu nhiên.

  3. Nại hà vạn thặng chi chủ, nhi dĩ thân khinh thiên hạ?
Khinh tắc thất căn ,
Táo tắc thất quân.



    2/ Nghĩa:

  1. Nặng là gốc của nhẹ,
Tĩnh là chủ của náo động.

  2. Cho nên thánh nhân suốt ngày đi xa , mà mắt không rời xe tải nặng,
Tuy ở chỗ sang trọng, mà lòng nhàn nhã vượt lên trên mọi thứ.

  3. Vua một nước có vạn cỗ xe sao lại đem thân coi nhẹ thiên hạ?
Nhẹ ắt mất gốc,
Náo động ắt mất chủ.

    II. Các Khái Niệm Liên Hệ:
1.Nặng và tĩnh là cái yên thường , nhẹ và động là cái biến đổi bất thường. 
Cái biến đổi  tùy thuộc vào cái không biến đổi.
2. Đạo là nặng, là tĩnh, là an  thường, là gốc của mọi sự việc qui chiếu vào.


III. Các Bản Dịch Khác:

    1/ Lau-26:
  1. The heavy is the root of the light;
The still is the lord of the restless.
  2. Therefore the gentleman when travelling all day
Never lets the heavily laden carts out of his sight.
It is only when he is safely behind walls and watch-towers
That he rests peacefully and is above worries.

  3. How, then, should a ruler of ten thousand chariots
Make light of his own person in the eyes of the empire?
If light, then the root is lost;
If restless, then the lord is lost.

    2/ Julien-26 :
  1. Le grave est la racine du léger ;
le calme est le maître du mouvement.

  2. De là vient que le saint homme marche tout le jour (dans le Tao)
et ne s'écarte point de la quiétude et de la gravité.
Quoiqu'il possède des palais magnifiques, il reste calme et les fuit.

  3. Mais hélas ! les maîtres de dix mille chars se conduisent légèrement dans l'empire !
Par une conduite légère, on perd ses ministres ;
par l'emportement des passions, on perd son trône.


   3/ Wilhelm-26:
  1.Das Gewichtige ist des Leichten Wurzel.
Die Stille ist der Unruhe Herr.

  2. Also auch der Berufene:
Er wandert den ganzen Tag,
ohne sich vom schweren Gepäck zu trennen.
Mag er auch alle Herrlichkeiten vor Augen haben:
Es weilt zufrieden in seiner Einsamkeit.

  3.Wieviel weniger erst darf der Herr des Reiches
in seiner Person den Erdkreis leicht nehmen!
Durch Leichtnehmen verliert man die Wurzel.
Durch Unruhe verliert man die Herrschaft. 

                                                          )()(
                                                                

                                     CHƯƠNG  27
                               笫 二  十 七 章    

    I. Nội Dung:

  1. 善 行 無 轍 跡。
   善 言 無 瑕 謫。
   善 數 不 用 籌 策。
   善 閉 無 關 楗 而 不 可 開。
   善 結 無 繩 約 而 不 可 解。

  2. 是 以 聖 人 常 善 救 人,故 無 棄 人。
   常 善 救 物, 故 無 棄 物。

  3. 是 謂 襲 明。
   故 善 人 者 不 善 人 之 師。
   不 善 人 者 善 人 之 資。
   不 貴 其 師,不 愛 其 資,
   雖 智 大 迷,是 謂 要 妙。

    1/ Âm:
  1. Thiện hành vô triệt tích.
Thiện ngôn vô hà trích.
Thiện số bất dụng trù sách.
Thiện bế vô quan kiện nhi bất khả khai.
Thiện kết vô thằng ước, nhi bất khả giải.

  2. Thị dĩ thánh nhân, thường thiện cứu nhân, cố vô khí nhân;
thường thiện cứu vật cố vô khí vật.

  3. Thị vi tập minh.
Cố thiện nhân giả bất thiện nhân chi sư,
bất thiện nhân giả, thiện nhân chi tư.
Bất quí kỳ sư, bất ái kỳ tư,
tuy trí đại mê, thị vị yếu diệu.

    2/ Nghĩa;
  1. Khéo đi không để lại dấu vết.
Khéo nói không để lại lỗi.
Khéo đếm không dùng thẻ.
Khéo đóng không cài then nhưng mở không được.
Khéo trói không buộc dây nhưng không cởi được.

  2. Cho nên thánh nhân thường khéo cứu người, nên không bỏ ai;
Thường khéo cứu vật, nên không bỏ vật nào.

  3. Thế gọi là sáng gấp đôi.
Cho nên người hay là thầy kẻ dở.
Kẻ dở tư liệu giúp người hay.
Không trọng thầy, không quí tư liệu,
thì dẫu là bậc trí, cũng mê lầm. Sự mầu nhiệm cốt yếu là ở chỗ đó.

    II. Khái Niệm Liên Hệ:
  1. Con người là động vật đặc biệt có công cụ vật thể ly thân nên nó có nhiều điều kiện khả năng hơn các động vật khác.Đồng thời nó  có trí huệ, như là công cụ phi vật thể  tự thân cho nên nó có thể đạt đến khả năng thần diệu và điều khiển các động vật khác.
  2. Bản tính và nguyên tắc của hành động   ứng cứu là  hợp nhất mọi lúc, mọi nơi, không phân biệt  đối tượng theo phạm trù không gian, thời gian cho  nên không bỏ sót người sót vật.
  3. Trọng thầy hay trọng đạo là hành động theo qui luật và phương pháp; quí trò là hành động dựa trên thực tiễn của sự sống hữu tình. Hai việc này kết hợp nhau đạt đến thành công tốt đẹp.



    III. Các Bản Dịch Khác:
    1/ Laut -27
  1. One who excels in travelling leaves no wheel tracks;
One who excels in speech makes no slips;
One who excels in reckoning uses no counting rods;
One who excels in shutting uses no bolts yet what he has shut cannot be opened.
One who excels in tying uses no cords yet what he has tied cannot be undone.

  2.Therefore the sage always excels in saving people, and so abandons no one;
Always excels in saving things, and so abandons nothing.

  3.This is called following one's discernment.
Hence the good man is the teacher the bad learns from;
And the bad man is the material the good works on.
Not to value the teacher,
Nor to love the material
Though it seems clever, betrays great bewilderment.
This is called the essential and the secret.

    2/ Julien – 27 :
  1. Celui qui sait marcher (dans le Tao) ne laisse pas de traces ;
celui qui sait parler ne commet point de fautes ;
celui qui sait compter ne se sert point d'instruments de calcul ;
celui qui sait fermer (quelque chose) ne se sert point de verrou, et il est impossible de l'ouvrir ;
celui qui sait lier (quelque chose) ne se sert point de cordes, et il est impossible de le délier.

  2.De là vient que le Saint excelle constamment à sauver les hommes ;
c'est pourquoi il n'abandonne pas les hommes.
Il excelle constamment à sauver les êtres ; c'est pourquoi il n'abandonne pas les êtres.

  3. Cela s'appelle être doublement éclairé.
C'est pourquoi l'homme vertueux14 est le maître de celui qui n'est pas vertueux.
L'homme qui n'est pas vertueux15 est le secours de l'homme vertueux.
Si l'un n'estime pas son maître, si l'autre n'affectionne pas celui qui est son secours.
quand on leur accorderait une grande prudence, ils sont plongés dans l'aveuglement.
Voilà ce qu'il y a de plus important et de plus subtil !

    3/ Wilhelm -27
  1. Ein guter Wanderer läßt keine Spur zurück.
Ein gutes Redner braucht nichts zu widerlegen.
Ein guter Rechner braucht keine Rechenstäbchen.
Ein gutes Schließer braucht nicht Schloß noch Schlüssel,
und doch kann niemand auftun.
Ein guter Binder braucht nicht Strick noch Bänder,
und doch kann niemand lösen.

  2.Der Berufene versteht es immer gut, die Menschen zu retten;
darum gibt es für ihn keine verworfenen Menschen.
Er versteht es immer gut, die Dinge zu retten;
darum gibt es für ihn keine verworfenen Dinge.

  3.. Das heißt die Klarheit erben
So sind die guten Menschen die Lehrer der Nichtguten,
und die nichtguten Menschen sind der Stoff für die Guten.
Wer seine Lehrer nicht werthielte
und seinen Stoff nicht liebte,
der wäre bei allem Wissen in schwerem Irrtum.
Das ist das große Geheimnis.


                                               Đ. Kh. Hỷ  
                                                          
                                                            





Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét